Przedmiotem wynalazku jest zawór dla ukladu hydraulicznego zwlaszcza przy¬ czep, zabezpieczajacy i ograniczajacy wzrost cis¬ nienia ponad wartosc dopuszczalna. Uklady hydra¬ uliczne ciagników rolniczych i samochodów samo¬ wyladowczych posiadaja rózne cisnienia wynoszace od 1,35—2,50 • 107 Pa. Dla zapewnienia dowolnosci wspólpracy doczepnych srodków transportowych zwlaszcza przyczep, wynika koniecznosc stosowa¬ nia w nich zaworu zabezpieczajacego zadane cis¬ nienie.Stan techniki. Znane sa zawory przelewowe skla¬ dajace sie z obudowy w ksztalcie zblizonej do prostopadloscianu lub szescianu wewnatrz której znajduja sie kanaly, w których umieszczony jest suwak podparty sprezyna, grzybek zaworu i tuleja regulacyjna. Obudowa zaworu przelewowego po¬ siada przelotowy otwór przeplywowy usytuowany poprzecznie do wzdluznej osi symetrii oraz otwór wylotowy nieprzelotowy równolegly do otworu przeplywowego a dodatkowo w korpusie znajduje sie boczny kanal przeplywowy polaczony z otwo¬ rem wylotowym.Znane zawory przelewowe posiadaja szereg wad, a mianowicie: z uwagi na duza mase zaworu ko¬ niecznosc mocowania w konstrukcji pojazdu, otwo¬ ry przylaczeniowe usytuowane sa katowo do sie¬ bie co utrudnia lub uniemozliwia wlaczenie zaworu w dowolnym miejscu instalacji hydraulicznej oraz dodatkowe polaczenie przewodu zlewowego, a za- 10 15 20 25 tern zwiekszenie ilosci przylaczy do trzech, co stwarza mozliwosc nieszczelnosci.Zagadnienie, istota i techniczno-uzytkowe skutki wynalazku. Celem wynalazku jest wyeliminowanie wskazanych wad i niedogodnosci, a zadaniem tech^ nicznym, które nalezalo rozwiazac to opracowanie konstrukcji zaworu zabezpieczajacego i ogranicza¬ jacego wzrost cisnienia ponad wartosc dopuszczal¬ na nie wykazujacego tych wad. Zadanie techniczne wedlug wynalazku rozwiazano w ten sposób, ze zawór posiada w cylindrze przesuwny trzpien z otworem wplywowym, wyplywowym i otworem nieprzelotowym wzdluznym posiadajacy z jednej strony gniazdo z umieszczonym w nim elementem odcinajacym a z drugiej jego strony wkrecony jest gwintowany kolek, krazek regulacyjny, gniazdo sprezyny na którym osadzona jest sprezyna oraz w sciance cylindra znajduje sie przelotowy otwór.Trzpien z nalozonymi w kanalach pierscieniami uszczelniajacymi usytuowany jest w obudowie za¬ woru w tem^aposób, ze pierscienie uszczelniajace znajduja sie w kazdym swoim polozeniu roboczym nad i pod otworem przelotowym, a od strony po¬ wierzchni czolowej trzpienia znajduje sie gniazdo, którego wewnetrzna powierzchnia czolowa jest pro¬ stopadla do osi wzdluznej trzpienia. Element od¬ cinajacy utrzymywany luzno w gniezdzie trzpienia przy pomocy elementu sprezystego osadzonego w poprzecznie wykonanym kanalku trzpienia. 109 149109 149 3 Zawór wedlug wynalazku charakteryzuje sie du¬ za trwaloscia i lekkoscia co pozwala na mocowa¬ nie go w konstrukcji srodków transportowych na przyklad przyczep bezposrednio w ukladzie hydra¬ ulicznym. Wykonanie zaworu wedlug wynalazku nie jest skomplikowane, zapewniajac równoczesnie wymagana szczelnosc w instalacji hydraulicznej.Przyklad wykonania wynalazku. Przedmiot wy¬ nalazku jest przedstawiony w przykladzie wykona¬ nia na rysunku w przekroju wzdluznym. Zawór wykonany jest z cylindra 1 polaczonego rozlacznie z korpusem 2 i uszczelnionego uszczelka 3. Wew¬ natrz cylindra 1 znajduja sie kolejno mniejsze cy¬ lindryczne otwory 4, 5, 6, oraz otwór 7 sluzacy do rozlacznego mocowania koncówki przewodu. Po¬ miedzy otworem 4 i 5 cylindra 1 znajduje sie prze¬ lotowy otwór 8 wykonany w sciance cylindra 1, natomiast krawedz 11 otworu 6 cylindra 1 jest gniazdem elementu uszczelniajacego. Wewnatrz korpusu 2 wykonany jest cylindryczny otwór 9 zakonczony gwintem 10. Osadzony w otworach 5 i 6 cylindra 1 przesuwany trzpien 12 posiada na dwu róznych srednicach pierscienie uszczelniajace 13 i 14 osadzone w kanalach przy czym pierscienie uszczelniajace 13 i 14 przylegaja do scian otworów 4 i 5 cylindra 1. Wewnatrz trzpienia 12 znajduje sie wzdluzny otwór 15 i poprzeczne otwory 16 i 17 dla przeplywu czynnika roboczego. W otwór 15 w górnej czesci trzpienia 12 wkrecony jest gwinto¬ wany kolek 18, natomiast w dolnej czesci trzpie¬ nia 12 znajduje sie element odcinajacy 19 osadzo¬ ny przesuwnie w wykonanym doczolowo gniezdzie 20. Element odcinajacy 19 utrzymywany jest w gniezdzie 20 trzpienia 12 przy pomocy wykonanego elementu mocujacego 21 osadzonego w poprzecznie wykonanym kanalku 22 trzpienia 12. Pomiedzy krawedzia otworu 9 korpusu 2 i otworu 4 cylindra 1 wykonane jest gniazdo 23 o które opiera sie sprezyna 24 docisnieta od góry krazkiem regula¬ cyjnym 25 nakreconym na kolek 18 trzpienia prze¬ suwnego 12. Krazek regulacyjny 25 zabezpieczony jest przed zmiana polozenia przy pomocy nakretki 26. ^¦j& 4 Zastrzezenia patentowe 1. Zawór dla ukladu hydraulicznego zwlaszcza przyczep skladajacy sie z walcowego cylindra po- 5 laczonego rozlacznie z walcowym korpusem usz¬ czelnionym uszczelka stanowiac walcowa obudowe, która posiada na powierzchniach czolowych otwory przylaczeniowe doplywu i odplywu czynnika ro¬ boczego, znamienny tym, ze w cylindrze (1) umiesz- io czony jest przesuwny trzpien (12) z otworem wply¬ wowym (17), wyplywowym (16), otworem nieprze¬ lotowym wzdluznym (15) posiadajacy z jednej stro¬ ny gniazdo (20) z umieszczonym w nim elementem odcinajacym (19) a z drugiej jego strony wkrecony 15 jest gwintowany kolek (18), krazek regulacyjny (25), gniazdo sprezyny (23) na którym osadzona jest sprezyna (24) oraz w sciance cylindra (1) znajduje sie przelotowy otwór (8). 2. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 20 trzpien (12) z nalozonymi w kanalach pierscieniami uszczelniajacymi (13, 14) usytuowany jest w obu¬ dowie w ten sposób, ze pierscienie uszczelniajace (13, 14) znajduja sie w kazdym swoim polozeniu roboczym nad i pod otworem przelotowym (8). 26 3. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze otwory wplywowy (17), wyplywowy (16), polaczone otworem wzdluznym przeplywowym nieprzeloto¬ wym (15), znajduja sie w osi prostopadlej do osi wzdluznej zaworu. 30 4. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w trzpieniu (12) od strony powierzchni czolowej znajduje sie gniazdo (20) a jego wewnetrzna po¬ wierzchnia czolowa jest prostopadla do osi wzdluz¬ nej trzpienia (12). 35 5. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze element odcinajacy (19) osadzony jest luzno w gniezdzie (20) trzpienia (12). 6. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 4q element odcinajacy (19) utrzymywany jest w gniez¬ dzie (20) trzpienia (12) przy pomocy elementu mo¬ cujacego sprezystego (21) osadzonego w poprzecz¬ nie wykonanym kanalku (22) trzpienia (12).109 149 miot PL