Przedmiot niniejszego wynalazku sta¬ nowi przyrzad wskazujacy kierunek i krzy¬ wizne drogi ruchu przedmiotów, np, samo¬ lotów i t. p. Wskaznik tego przyrzadu jest zaopatrzony w wirnik obracajacy sie w plaszczyznie pionowej, podczas gdy czesc dzwigajaca wirnik jest zaopatrzona w u- rzadzenie wskaznikowe i jest osadzona w ramie obracajacej sie na osi poziomej. W urzadzeniu wykonanem w mysl niniejsze¬ go wynalazku wyzyskano ruchy wirnika okolo jego osi pionowej w celu zmniejsze¬ nia czasu trwania wahan wskaznika okolo jegp osi poziotmeij. Mianowicie wspomniane ruchy wywoluja dzialanie urzadzenia re¬ akcyjnego, które daje momenty obrotu skierowane przeciwnie. Urzadzenie reak¬ cyjne moze polegac na dzialaniu wstecz- nem dysz powietrznych, magnesów, cewek lub silników pomocniczych,, Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku.Fig, 1 przedstawia czesciowy przekrój wzdluz liJnji 1—1 na fig. 3; fig. 2—prze¬ krój wzdluz linji 2—2 na fig. 1; fig. 3 — czesciowo przekrój poziomy.Liczba 23 oznacza te czesc pojazdu, na której umieszczono omawiany wskaz¬ nik. Czesc 23 moze byc sztywna. Na czesci tej znajduje sie szczelne pudlo osadzone obrotowo dokola poziomych osi 21, 22, które sa równolegle do poprzecznej osi po-jazdu.Pudlo to sklada sie ze skrzynki 1 z przednia sciana V ^przymocowana do tej ostatniej puszka 1". W pudle znajduje sie dysza 2, prowadzaca do przewodu 3 i wy¬ sysajaca powietrze z pudla w czasie jazdy.Na poziomych osiach 5, 5' jest osadzone obrotowo wewnatrz pudla wahadlo 4 wska¬ zujace pion. Na osi 5' jest osadzona skala 32. Os 5 jest wydrazona i komunikuje sie przez otwór 6 z przewodem 25 doprowa¬ dzaj acym powietrze i z kanalem 7 wydra¬ zonym w wahadle. Kanal ten znajduje sie naprzeciw okienka 13 wydrazonego suwa¬ ka obrotowego 12, który prowadzi wdól i konczy sie dysza 8. Naprzeciw dyszy 8 znajduje sie bajk 9* którego os pozioma 10 lezy poprzecznie. Do trzymania bajka 9 slu¬ zy rama U, która jest silnie polaczona z obrotowym suwakiem 12, tworzacym wraz z czopem 12, osadzonym w wahadle 4, pio¬ nowa os obrotu ramy 11 bajka.Powietrze doprowadzane przez 25 ply¬ nie przez 7, 13, 12, dysze 8 i wprawia w ruch bak 9, który moze wykonywac w ra¬ mie 11 ruchy okolo osi 12, 12' prostopadle do osi 5, 5' i 10, przyczem za posred¬ nictwem okienka 13 laczy przewód po¬ wietrzny 7 z przewodem 15, tak, ze wyply¬ wa z wahadla lulb w drugim kierunku, a re¬ akcja wyplywajacego powietrza daje ude¬ rzenie wywolujace poprawczy moment obrotu.Przewody 14, 15 koncza sie dyszami 26, 27 znajdujacemi sie naprzeciw kól lopat¬ kowych 16, 17, osadzonych luznie obrotowo na osi 5'. Kola te dzwigaja wspólnie wie¬ niec zebaty 31, zazebiajacy sie z kolem ze- batem 28, osadzonem na osi 29 polozonej poziomo w pudle /. Z kolem z^batem 28 zazebia sie luk zebaty 30, który jest pola¬ czony sztywno z wahadlem 4. Kola lopat¬ kowe 16, 17 zwiekszaja sile uderzenia wstecznego.Do ograniczania wahan ramy 11 sluzy sprezyna 18, przymocowana do wydrazo¬ nego walu 12 i umieszczona pomiedzy dwiema srubami nastawnemi 19 i 20. W przewodzie 25 znajduje sie guzik przyci¬ skowy 24, zapomoca którego kierowca mo¬ ze zamknac przewód 25 doprowadzajacy powietrze i w ten sposób wylaczyc urza¬ dzenie pomocnicze 16, 17, aby wahadlo wrócilo szybko do pierwotnego polozenia.Jezeli wahadlowe ramy 4 usiluja sie odchylic na osiach 5, 5' pod dzialaniem szkodliwych przyspieszen, to wirnik 9 od¬ chyla sie z rama // na osi 12, 12* i otwiera odplyw powietrza 14 albo 16 przez dysze 26 alibo 27, które wyrzucaja prad powietrza na kola lopatkowe 16 lub 17. Zaleznie od kierunku szkodliwego przyspieszania prad powietrza dziala w jednym lub w drugim kierunku, a wtedy uderzenie wisteczne pra¬ du powietrza daje wyrównawczy moment obrotu, który dziala na wahadlowa rame 4.Moment ten wzmacnia sie jeszcze wskutek dzialania pradu powietrza na kola lopat¬ kowe 16 albo 17, które daja równiez mo¬ ment obracajacy rame 4 na osi 5, 5'.Gdy rama 11 wirnika obrócila sie o pe¬ wien kat, to sprezyna 18, uderzajac w jed¬ na z srub 19, 20, nie pozwala na zbyt wiel¬ kie odchylenie sie wirnika 9 od polozenia normalnego.Lotnik naciskajac guzik przerywa dzia¬ lanie dysz 26, 27 a gdy prad powietrza nie wyplywa z tych dysz, to rama wahadlowa 4 wraca do polozenia spoczynku jak zwy¬ kle wahadlo. PL