Przedmiotem wynalazku jest sposób wyznacza¬ nia chwili zgodnosci fazowej napiec przemiennych o róznych pulsacjach majacy zastosowanie zwlasz¬ cza przy seryjnych badaniach synchronizatorów pradnic — w szczególnosci przy pomiarach czasu 5 wyprzedzenia.Znany jest z patentu nr 104 298 sposób wyzna¬ czania chwili zgodnosci fazowej napiec przemien¬ nych o róznych pulsacjach, w którym przetwarza sie te napiecia na odpowiadajace im przebiegi im- 10 pulsowe o impulsach pojawiajacych sie w chwi¬ lach przejscia tych napiec przemiennych przez otoczenie punktu zerowego, a nastepnie tworzy sie koniunkcje otrzymanych przebiegów impulsowych i sygnalu bramkujacego, równego wartosci logicz- 15 nej jedynki w czasie gdy obwiednia napiecia dud¬ nien jest mniejsza od okreslonej wartosci zadanej napiecia porównujacego. Wynik tej koniunkcji jest przebiegiem impulsowym o impulsach pojawiaja¬ cych sie w chwilach zgodnosci fazowej napiec 20 przemiennych o róznych pulsacjach.Stosowanie dqtyehczasowego sposobu pozwala na osiagniecie dokladnosci wyznaczania chwali zgod¬ nosci fazowej dwóch napiec przemiennych nie.lep¬ szej niz polowa okresu napiecia o mniejszej pul- 25 sacji.W przypadku badan synchronizatorów pradnic ogranicza to do wartosci ponizej 1 Hz- maksymal¬ na granice róznicy czestotliwosci, przy której moz- 30 na prowadzic sensowne pomiary czasu wyprzedze¬ nia synchronizatora.Istota sposobu wedlug wynalazku polega na tym, ze przetwarza sie napiecia przemienne trójfazowe o róznych pulsacjach na odpowiadajace im prze¬ biegi impulsowe o impulsach pojawiajacych sie w chwilach przejscia tych napiec przez otoczenie punktu zerowego, a nastepnie tworzy sie trzy ko¬ niunkcje przebiegów impulsowych odpowiadaj acycn fazom jednoimiennym napiec przemiennych trój¬ fazowych.Przebieg impulsowy stanowiacy alternatywe trzech wyzej wymienionych koniunkcji wykorzy¬ stuje sie do koniunkcji z sygnalem bramkujacym, równym wartosci logicznej jedynki w czasie gdy obwiednia napiecia dudnien jest mniejsza od okreslonej wartosci zadanej napiecia porównuja¬ cego. Wynik tej koniunkcji jest przebiegiem im¬ pulsowym, o impulsach pojawiajacych sie w chwi¬ lach zgodnosci fazowej napiec przemiennych trój¬ fazowych o róznych pulsacjach.Zalety sposobu wedlug wynalazku polegaja na trzykrotnym zwiekszeniu dokladnosci wyznaczania chwili zgodnosci fazowej napiec przemiennych trójfazowych o róznych pulsacjach, w porównaniu ze sposobem znanym z opisu zgloszenia patentu glównego. W przypadku badan synchronizatorów pradnic rozszerza to potrójnie zakres maksymalnej granicy róznicy czestotliwosci, w którym jest mo- 1091203 109 120 4 zliwe prowadzenie pomiarów czasu wyprzedzenia synchronizatora.Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przebiegi impulsowe napiec sieci 5 RST i pradnicy UVW oraz podaje poszczególne fazy przetwarzania tych przebiegów sposobem we¬ dlug wynalazku, natomiast fig. 2 uklad do reali¬ zacji sposobu wedlug wynalazku.Napiecia przemienne trójfazowe sieci ur, us i uT io oraz pradnicy uu, uv i uw o róznych pulsacjach przetwarza sie w znany sposób na odpowiadajace im przebiegi impulsowe uRl, uSi i uTi oraz uui, uvi i uwi o impulsach pojawiajacych sie w chwilach przejscia napiec przemiennych przez otoczenie 15 punktu zerowego.Nastepnie"tworzy sie trzy koniunkcje' przebiegów impulsowych, odpowiadajacych fazom jednoimien- nym. Alternatywa tych koniunkcji jest przebie¬ giem impulsowym u'wy, w którym impulsy poja- 20 wiaja sie zarówno w chwilach zgodnosci fazowej napiec przemiennych trójfazowych jak i w chwi¬ lach gdy wymienione napiecia sa w przeciwfazie.Dla wyeliminowania tej niejednoznacznosci two*- rzy sie koniunkcje wyzej wymienionego przebiegu 25 impulsowego u'Wy z sygnalem bramkujacym uq, równym wartosci logicznej jedynki w czasie, gdy obwiednia napiecia dudnien Ud jest mniejsza od okreslonej wartosci Up napiecia porównujacego.W wyniku tej koniunkcji otrzymuje sie przebieg 30 impulsowy uWy okreslony zaleznoscia: uwy = [ 1 Jak pokazano na fig. 2 uklad do realizacji spo¬ sobem wedlug wynalazku sklada sie z szesciu jed¬ nakowych komparatorów okienkowych 1, 2, 3, 4, 5 i 6, na wejscia których sa podawane odpowiednio napiecia przemienne uR, Uu, us, Uv, Ut i uw. Na wyjsciach komparatorów okienkowych pojawiaja sie sygnaly impulsowe odpowiednio Uri, Uui, usi, uvi, Uti i uwi, które parami wedlug wymienionej kolejnosci sa podawane na dwuwejsciowe elementy logiczne 7, 8 i 9 realizujace koniunkcje. Wyjscia tych elementów sa polaczone z wejsciami elementu logicznego 10 realizujacego alternatywe.Wykorzystujac napiecie sieci uR oraz pradnicy uu w ukladzie 11 do formowania obwiedni napie¬ cia dudnien, tworzy sie obwiednie napiecia dud¬ nien Ud.Na wyjsciu komparatora 12, porównujacego ob¬ wiednie napiecia dudnien Ud z okreslona wartoscia napiecia Up, powstaje sygnal bramkujacy uq, który podaje sie, lacznie z sygnalem wyjsciowym u'wy elementu logicznego 10 realizujacego alternatywe, na wejscie elementu logicznego 13 realizujacego koniunkcje. Na wyjsciu tego elementu pojawia sie sygnal impulsowy uwy o wartosci logicznej jedynki w chwilach gdy napiecia przemienne trójfazowe sa w fazie z okreslona tolerancja.Zastrzezenie patentowe Sposób wyznaczania chwili zgodnosci fazowej napiec przemiennych o róznych pulsacjach, w któ¬ rym przetwarza sie napiecia przemienne na odpo¬ wiadajace im przebiegi impulsowe o impulsach pojawiajacych sie w chwilach przejscia tych na¬ piec przez otoczenie punktu zerowego a nastepnie tworzy sie koniunkcje tych przebiegów i sygnalu bramkujacego, równego wartosci logicznej jedynki w. czasie gdy obwiednia napiecia dudnien jest mniejsza od okreslonej wartosci zadanej napiecia porównujacego wedlug patentu nr 104 298, zna¬ mienny tym, ze wykorzystuje sie napiecia prze¬ mienne trójfazowe, które przetwarza sie na odpo¬ wiadajace im przebiegi impulsowe (uRi, uSi, uTi oraz uui, uvi, uwi) a nastepnie w elementach lo¬ gicznych (7, 8, 9) tworzy sie koniunkcje przebie¬ gów impulsowych (uRl i uui, uSi i uVl oraz uTi i Uwi) odpowiadajacych fazom jednoimiennym na¬ piec przemiennych trójfazowych po czym w ele¬ mencie logicznym (10) realizujacym alternatywe tworzy sie alternatywe tych koniunkcji, która jest przebiegiem impulsowym nastepnie do koniunkcji z sygnalem brakuja¬ cym (uq). f 1 i r 10 1 1 1 l 15 L 25 30 35 40109 120 "» — ^ — J i. ni — w, JL ^ 7h ff Ud UP -H2 HO U*u U ytij ]Up. PL