Przedmiotem wynalazku jest sposób rozciecia i wybierania pokladów w strefach szczególnego zagrozenia tapaniami ze zblizaniem sie skosnym frontem eksploatacji do chlodników rozdzielczych.Dotychczas, przed planowana eksploatacja partii pokladu projektuje sie i wykonuje chodniki rozdzielcze pod katem prostym w stosunku do chodników scianowych. Przy dochodzeniu frontem eksploatacji do chodników rozdzielczych otoczonych obustronnie calizna weglowa, skosuje sie front przed tymi chodnikami dla ograniczenia liczby tapan i zasiegu ich skutków. Wykonuje sie to z reguly za pózno w strefach najwiekszego zagrozenia tapaniami, bez uprzedniego wyznaczania tych stref, co powoduje dodatkowy wzrost zagrozenia.Natomiast przy dochodzeniu frontem eksploatacji do chodników rozdzielczych otoczonych jednostronnie zrobami, najczesciej zatrzymuje sie eksploatacje w odleglosci nie mniejszej niz 40 metrów przed zrobami, a pozostaly pas wegla pomiedzy zatrzymanym frontem eksploatacji i zrobami wybiera sie ubierka lub sciana zamykajaca, o froncie usytuowanym prostopadle do poprzedniego frontu eksploatacji.W przypdku duzego zagrozenia tapaniami pozostawiony pomiedzy zrobami pas wegla w ogóle nie jest wybierany, co powieksza straty zasobów zloza oraz powoduje wzrost zagrozenia pozarowego w eksploatowanym pokladzie, jak równiez zagrozenie tapaniami i zawalami w pokladach sasiednich pod lub nad niewybranymi resztkami wegla. Szczególnie duze zagrozenie tapaniami i duze straty zasobów wystepuja w grubych pokladach wegla wybieranych warstwami. Tym samym oba sposoby wybierania pokladów wsasiedzwie chodników rozdzielczych jakkolwiek sa zalecane przepisami bezpiecznej eksploatacji pokladów zagrozonych tapaniami, to jednak nie gwarantuja ani dalszej poprawy bezpieczenstwa pracy zalóg ani tez intensyfikacji produkcji górniczej.Ponadto, zarówno skosowanie scian, jak równiez zakladanie scian zamykajacych przy zblizaniu sie do chodników rozdzielczych jest czynnoscia klopotliwa dla ruchu i wymaga duzych nakladów pracy, zwlaszcza w przypadku stosowania w scianach kompleksów zmechanizowanych. Ciezkie wysokopodporowe obudowy zmechanizowane, wazace okolo 500 do 1000 ton konstrukcji dla jednej sciany, stwarzaja wyjatkowo duze trudnosci przy zmianie kierunku i przezbrajaniu scian.2 109 110 Istota wynalazku polega na tym, ze najpierw przed planowana eksploatacja partii pokladu w strefie szczególnego zagrozenia tapaniami projektuja sie i wykonuje chodniki rozdzielcze pod katem co najmniej 15° w stosunku do chodników scianowych, badz tez chodniki scianowe pod katem co najmniej 15° w stosunku do chodników rozdzielczych. Nastepnie prowadzi sie front eksploatacji pod tym katem w stosunku do chodników rozdzielczych, zachowujac kat prosty pomiedzy linia tego frontu i chodnikami scianowymi.Rozciecie i wybieranie pokladów sposobem wedlug wynalazku pozwala na zrezygnowanie ze skosowania scian lub zakladania scian zamykajacych przy zblizaniu sie do chodników rozdzielczych, umozliwiajac tym samym bardziej wydajne i bezpieczne wybieranie partii pokladów w strefach szczególnego zagrozenia tapaniami, w bezposrednim sasiedztwie tych chodników. Zachowanie kata, prostego pomiedzy linia frontu eksploatacji, a ograniczajacymi chodnikami scianowymi pozwala na wyposazenie scian w obudowy zmechanizowane, przy czym nie wystepuje koniecznosc przezbrajania.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rozciecie i wybieranie partii pokladu z chodnikiem rozdzielczym w jednostronnym otoczeniu zrobami, a fig. 2 — druga wersje rozciecia i wybierania tej partii pokladu.Przed planowana eksploatacja partii pokladu tapiacego projektuje sie i wykonuje chodniki rozdzielcze 1, 2 pod katem a równym 15° w stosunku do chodników scianowych w postaci powierzchni 3, 4, 5 jak to przedstawiono na fig. 1 rysunku. Nastepnie prowadzi sie dwa scianowe fronty eksploatacji 6, 7, pod tym katem 15° w stosunku do chodników rozdzielczych 1, 2 zachowujac kat prosty pomiedzy linia tych frontów i dowierzchniami 3, 4, 5.W takiej partii pokladu tapiacego mozna ponadto zgodnie z fig. 2 rysunku, zaprojektowac i wykonac chodniki scianowe w postaci dowierzchni 8, 9, 10 pod katem a równym 15° w stosunku do chodników rozdzielczych 11 12. Równiez i w tym przypadku prowadzi sie dwa scianowe fronty eksploatacji 13, 14 pod katem 15°.w stosunku do chodników rozdzielczych 11,12 zachowujac kat prosty pomiedzy linia tych frontów i dowierzchniami 8, 9,10.W obu przypadkach wyznacza sie strefy szczególnego zagrozenia tapaniami przy zblizaniu sie z eksploatacja do zrobów, zalezne od glebokosci eksploatacji oraz wytrzymalosci i grubosci pokladu. W strefach najwiekszego zagrozenia tapaniami, czyli pasach przyzrobowych gdzie akumuluja sie najwieksze ilosci energii sprezystosci prowadzi sie kontrolowana, kompleksowa operacje oslabienia i zdezintegrowania struktury wegla i skal otaczajacych. Scianowe fronty eksploatacji wyposaza sie we wzmocnione komplety zmechanizowane oraz prowadzi w nich na biezaco ocene stanu górotworu i skutecznosci zastosowanych srodków zwalczania tapan metodami górniczymi i geofizycznymi. Nieskuteczny lub malo skuteczny srodek zwalczania tapan powtarza sie ponownie az do skutku przy ewentualnie zmienionych parametrach, badz tez zastepuje sie go innym srodkiem, skuteczniejszym w danych warunkach geologiczno-górniczych i techniczno-rurowych.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób rozciecia i wybierania pokladów w strefach szczególnego zagrozenia tapaniami, ze zblizaniem sie skosnym frontem eksploatacji do chodników rozdzielczych, znamienny tym, ze najpierw przed planowana eksploatacja partii pokladu projektuje sie i wykonuje chodniki rozdzielcze pod katem co najmniej 15° w stosunku do chodników scianowych, a nastepnie prowadzi sie front eksploatacji pod tym katem w stosunku do chodników rozdzielczych, zachowujac kat prosty pomiedzy linia tego frontu i chodnikami scianowymi. 2. Sposób rozciecia i wybierania pokladów w strefach szczególnego zagrozenia tapaniami, ze zblizaniem sie skosnym frontem eksploatacji do chodników rozdzielczych, znamienny tym, ze najpierw przed planowana eksploatacja partii pokladu projektuje sie i wykonuje chodniki scianowe pod katem co najmniej 15° w stosunku do chodników rozdzielczych a nastepnie prowadzi sie front eksploatacji pod tym katem w stosunku do chodników rozdzielczych, zachowujac kat prosty pomiedzy linia tego frontu i chodnikami scianowymi.109110 Fig Z PL