Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób destylacji smoly pogazowej i wy¬ twarzania paku i olejów, jak tez urzadze¬ nie, sluzace do wykonania tego sposobu, a w szczególnosci sposób destylacji smoly z wegla kamiennego i wytwarzania paku w koksowniach.Przy dotychczas znanych urzadzeniach, tego rodzaju gazy, powstajace przy kokso¬ waniu, przeplywaja z pojedynczych pie¬ ców pnzez rury odprowadzajace do prze¬ wodu zbiorczego. Gazy opuszczajace pie¬ ce z wysoka temperatura ochladzaja sie tak, ze czesci skladowe isimoly moga wy¬ dzielac sie i osadzaja sie po czesci w prze¬ wodach zbiorczych, a po czesci w zgeszcza- czach. Smole wegla kamiennego wytworzo¬ na w piecu koksowym, z uzyskiwaniem produktów ubocznych, przeprowadza sie zwykle do zakladów destylacyjnych smo¬ ly, w których zostaje ona destylowana ce¬ lem otrzymania jej destylatów i paku, jako pozostalosci destylacji.Destylacja smoly odbywa sie wedlug wynalazku niniejszego bezposrednio w za¬ kladzie do koksowania, z uzyskiwaniem produktów ubocznych, tak, ze zbedne sa osobne zaklady dla destylacji smoly, Wedluig wynalazku niniejszego gorace gazy pieca koksowego zuzytkowane zostajado destylacji sinbly i otrzymywania olejów i paku* g mianowicie, jprzez scisle zetkiiie- ci^si^ ansly-« t&ui' gazami, bezposrednio po ujsciu ich z pieca lmb w miejscu, w któ- rem gazy posiadaja jeszcze dostatecznie wysoka temperature.Destylacje smoly przeprowadza sie przy sposobie wedlug wynalazku niniejsze¬ go przy oddzielnem skraplaniu i wytwa¬ rzaniu wydestylowanych olejów, przyczem smola miesza sie tylko z takiemi olejami i z takiemi czesciami skladowemu smoly, które sa zawarte w gazach pieca koksowe¬ go, uzywanych do destylacji.Destylowana smole doprowadza sie do scislego zetkniecia sie z goracemu gazami ograniczonej ilosci pieców koksowych przez wstrzykiwanie jej w te gazy lub w inny sposób przy temperaturze tych gazów do¬ statecznie wysokiej do skutecznej destyla¬ cji smoly i wydzielenia z niej mniejszej lub wiekszej ilosci olejów lotnych, tak, ze' pozostaje jako pozostalosc smola ciezka lub pak; gazy jak równiez pary, zmiesza¬ ne z niemi i pochodzace z destylacji, nie mieszaja sie z gazami reszty pieców ko¬ ksowych. Smola wstrzykiwana w gorace gazy pieców koksowych ochladza je, tak, ze wydzielaja sie mniejsze lub wieksze ilo¬ sci ciezszych czesci skladowych smoly, z których pewna ilosc miesza sie z pakiem, tworzacym przy destylacji smoly pozosta¬ losci. Nastepstwem destylacji smoly jest zwyzka ilosci zgeszczajacych sie par, za¬ wartych w goracych gazach, jak tez cze¬ sciowe wydzielanie ciezszych czesci skla¬ dowych tak, ze gazy te oczyszczone cze¬ sciowo i zawierajace wieksze iloscF par, odrózniaja sie od gazów zwyklych i nie traktowanych w sposób wedlug wynalazku niniejszego.Przy wykonaniu sposobu wedlug wyna¬ lazku niniejszego wtryskuje sie destylowa¬ na smole do goracych gazów pieca kokso¬ wego i rozpyla sie ja w tych gazach, a wzglednie doprowadza sie ja w inny spo¬ sób w scisle zetkniecie sie z gazami, tak, ze rozgrzewaja one smole, destyluja ja i od¬ prowadzaja wydestylowane pary, które skraplaja sie wraz z parami, zawartemu w gazach.Pewna ilosc pieców koksowych zaopa¬ truje sie w urzadzenie, którego budowa u- mozliwia wstrzykiwanie smoly lub w inny sposób wprowadzanie jej w prad goracych gazów koksownic, a mianowicie bezposred¬ nio po ich ujsciu z pieca, lub w miejscu gdzie gazy nie maja jeszcze znacznej znizki temperatury. Urzadzenia tego rodzaju mo¬ ga1 skladac sie z rur odprowadzajacych, od¬ miennej budowy niz dotychczas znane ru¬ ry tego rodzaju, w których smola zostaje wtryskiwana w prad goracych gazów lub rozpylana w tym pradzie, jak dlugo gaz posiada jeszcze najwyzsza temperature.Zamiast rur odprowadzajacych moga byc stosowane tez inne urzadzenia, umozliwia¬ jace wyzyskiwanie goracych gazów do bez¬ posredniej destylacji smoly.Gazy jednego pieca koksowego sa w stanie przedestylowac o wiele wieksza ilosc smoly, niz ilosc, jaka on wytwarza, tak, ze do destylowania smoly znacznej ilo¬ sci pieców wystarcza jedna rura odprowa¬ dzajaca, do której doplywaja gazy jedne¬ go pieca.Wobec tego pirzy baterjach pieców wystarcza zaopatrzenie tylko niewielkiej ilosci pieców w odpowiednie rury odpro¬ wadzajace celem destylacji smoly gorace¬ mi gazami pieców koksowych, podczas gdy ruch reszty pieców moze byc normalny.Wytwarzanie smoly z wegla kamienne¬ go odbywa sie wiec w nich w sposób nor¬ malny, a smole te destyluje sie w niewiel¬ kiej ilosci odpowiednich rur odprowadza¬ jacych celem otrzymywania paku i pary olejów.Budowa batenji pieców i zakladów, sluzacych do wytwarzania produktów u- bocznych, pozostaje po wiekszej czesci nie¬ zmieniona, a tylko czesc baterji otrzymuje — 2 —odpowiednie rury odprowadzajace zbudo¬ wane wedlujg wynalazku niniejszego i za¬ opatrzone w rury odplywowe dla gazów.Ta czesc baterji posiada osobne urzadze¬ nie zbiorcze, chlodzace i skraplajace, tak, ze gazy, sluzace do destylacji smoly i zmie¬ szane z powstajacemi parami, moga byc ochladzane celem wydzielania smoly i cze¬ sci skladowych olejów niezaleznie od glównego urzadzenia zbiorczego dla gazu, urzadzenia chlodzacego i skraplajacego ba¬ terji.Zaleta wynalazku niniejszego polega na mozliwosci stosowania go przy istnieja¬ cych baterjach piecowych. Wynalazek nie wplywa równiez na wytwarzanie koksu w tych piecach, pomimo destylacji smoly i mozliwosci otrzymywania paku i olejów w osobnych urzadzeniach zbiorczych i skra¬ plajacych. Te urzadzenia nie stoja na przeszkodzie ruchowi pieców koksowych, a wytwarzanie produktów ubocznych w piecach, nie zaopatrzonych w odpowiednie rury odprowadzajace, odbywa sie w do¬ tychczasowy sposób.Dalsza zaleta urzadzenia niniejszego jest latwiejsze dozorowanie i regulowanie temperatury destylacji, osiagniete oddziel¬ nym przewodem zbiorczym i oddzielnemi urzadzeniami chlodzacymi i skraplajace- mi, niz przy rurach odprowadzajacych, prowadzacych do wspólnego przewodu zbiorczego, a wiec do przewodu nalezace¬ go do reszty baterji pieców. Regulowanie temperatury po wprowadzeniu smoly w gazy jest jednak bardzo wazne, gdyz ochra¬ nia z jednej strony aparaty od uszkodzen, a z drugiej strony zapewnia wytwarzanie prodtiktów, powstajacych miedzy oznaczo- nemi temperaturaimi.Destylowana ciezka lub lekka smola moze pochodzic z koksowni, w której od¬ bywa sie destylacja, lub tez z innych za¬ kladów i zawierac lekkie lub ciezkie czesci skladowe, które nalezy wydestylowac, ce¬ lem wydzielenia olejów. Mozma równiez destylowac smoly innego rodzaju. Simoly i destylaty innego rodzaju osiaga sie albo oddzielna destylacja w koksowni dwu lub wiecej rodzajów smoly, lub tez zmiesza¬ niem tych smól i wspólna destylacja. Przy destylowaniu smoly rozmaitego rodzaju mozna mieszac ze soba wytworzone rodza¬ je paków, jak tez w danym przypadku równiez i otrzymane destylaty. Smole o- trzymana w poziomych retortach gazowych o wysokiej zawartosci wolnego wegla mie¬ sza sie np. ze smola koksownic, a nastep¬ nie te mieszanine destyluje sie tak, ze po¬ wstaje pak, bogatszy w wolny wegiel, niz pak ze smoly koksownic, jak tez zlozony destylat olejowy. Destylowana smola za¬ wiera wszelkie lub praktycznie wszelkie skraplajace sie oleje, jezeli wszelkie cze¬ sci skladowe smoly skraplaja sie w sposób normalny, lub tez tylko czesc olejów, w którym to przypadku jest ona ciezsza.Przy destylowaniu mieszanych smól po¬ wstaja równiez zlozone kondensaty, skro¬ plone w osobnych urzadzeniach skraplaja¬ cych, podczas gdy przy oddzielnem desty¬ lowaniu rozmaitych smól, gazy i pary, po¬ wstajace przy tej oddzielnej destylacji, mozna skraplac w oddzielnych skrapla¬ czach lub tez w tym samym skraplaczu.W niektórych przypadkach zostaje wy- destylowana ze smoly mniejsza ilosc par olejowych, niz ilosc zawarta w gazach pie¬ ców koksowych; osiaga sie to szczególnie przy takiem regulowaniu ilosci destylowa¬ nej smoly, ze powstaje pak o stosunkowo niskim punkcie topienia lub tez przy de¬ stylowaniu tylko ograniczonej ilosci smoly.W innych przypadkach produkty moga zawierac znaczmy nadmiar par olejów po¬ nad zawartosc ich w gazach pieców kokso¬ wych, przyczem pary te skraplaja sie w wyzszym stopniu. Oprócz tego powstaje wieksza ilosc stosunkowo lzejszych par o- lejowych, podczas gdy zawartosc ciezszych czesci skladowych paku stosunkowo sie zmniejsza; osiaga sie to zapomoca wstrzy- _ 3 ^kiwania smoly, którego nastepstwem jest wydzielanie sie i osadzanie czesci ciezkich skladników gazu.Przy destylacji smoly, pochodzacej tyl¬ ko z kilku pieców baterji, a oddzielnem zbieraniu oleju dla tego celu, mozna sto¬ sowac o wiele mniejsze urzadzenia skra¬ plajace, niz glówne urzadzenia tego rodza¬ ju, sluzace dla reszty pieców baterji, przy- czem urzadzenia oddzielne moga posiadac te sama budowe, jaka posiadaja urzadze¬ nia glówne, lub tez odmienna, Z powodu wiekszej zawartosci zgeszazalmej pary ole¬ jowej otrzymuje sie oznaczona ilosc ole¬ jów traktowaniem stosunkowo mniejszej ilosci gazów, podczas gdy z drugiej stromy przy równych ilosciach tych gazów otrzy¬ muje sie wieksza ilosc zgeszczonych sklad¬ ników niz przy zwyklych gazach pieców koksowych.Smola wytwarzana zwykle w piecach koksowych otrzymuje domieszke wody a- monjakalnej. Przed destylacja sposobem wedlug wynalazku niniejszego mozna taka smole stosowac bezposrednio lub po od¬ wodnieniu jej. Mozna równiez wstrzykiwac smole podgrzana.Smole doprowadza sie w rozmaity spo¬ sób do scislego zetkniecia sie z goracemi gazami pieca, np, zapomoca dyszy rozpy¬ lajacej, zastosowanej w górnej czesci od¬ powiedniej rury odprowadzajacej.Do kazdej rury odprowadzajacej wpro¬ wadza sie jeden lub kilka strumieni smo¬ ly, a chyzosc, jak tez temperature smoly reguluje sie tak, ze powstaje slabsza lub silniejsza destylacja, przez co otnzymuje sie destylaty oznaczonej wlasciwosci, jak tez twardy lub miekki pak.Gazy odplywajace ze szczytu pieca posiadaja temperature okolo 600—700°C, a czasem jeszcze wyzsza, która wystarcza do zupelnej destylacji smoly przy dopro¬ wadzaniu do goracych gazów regulowane¬ go strumienia. Ilosc wtryskiwanej smioly, stopien iay przeniieszaiua sie z gazami, jak równiez rodzaj i ilosc wydestylowa- nych olejów daja sie regulowac. Dobra de¬ stylacje osiaga sie przy spadku tempera¬ tury gazów np, o 100°C podczas przeply¬ wu gazów przez rozpylona smole, chociaz mozna otrzymac tez wiekszy spadek tem¬ peratury i silniejsze wydestylowanie ole¬ jów przy wiekszej ilosci smoly, wiekszej scislosci i dluzszem trwaniu zetkniecia sie smoly z gazami.Gorace gazy rozgrzewaja smole, a tem¬ peratura jej podnosi sie znacznie. Czesc ciepla gazów sluzy jednak bez odpowied¬ niej zwyzki temperatury do odparowania plynnych skladników smoly, tak, ze naj¬ wyzsza temperatura smoly i wytworzone¬ go paku znajduje sie znacznie nizej tem¬ peratury gazów.Smola moze zetknac sie tylko jeden raz z goracemi gazami, lub tez po raz drugi po przeprowadzeniu jej w obiegu kolowym, talk, ze przy dalej idacej destylacji otrzy¬ muje sie twardszy pak, lub tez zawieraja¬ cy wieksza ilosc wegla. Celem takiej prze¬ dluzonej destylacji mozna smole lub pak przeprowadzic zpowrotem przez to samo urzadzenie destylacyjne lub tez przez in¬ ne takie urzadzenie, co umozliwia wytwa¬ rzanie destylatów i paku róznego rodzaju.Twardszy lub miekszy pak, jak tez oleje rozmaitego rodzaju, otrzymuje sie regulo¬ waniem chyzosci i ksztaltu strumienia smoly, jak tez temperatury jej podgrzania, a w razie potrzeby zapomoca ponownej de¬ stylacji. Naped pojedynczych retort jako oddzielnych systemów umozliwia wytwa¬ rzanie równoczesnie destylatów i paku roz¬ maitego rodzaju, podczas gdy przy stoso¬ waniu oddzielnych urzadzen skraplajacych otrzymuje sie równoczesnie produkty skra¬ plania o rozmaitych wlasciwosciach.Przy koksowni, posiadajacej mala ba- terje pieców np, 20, wystarcza jedna retor¬ towa rura odprowadzajaca lub dwie takie rury, przyczem retorty te posiadaja od¬ dzielne urzadzenia skraplajace. Parzy za- 4 —kladach, skladajacych sie z wiekszej ilosci bateryj, moze kazda baterja posiadac wla¬ sna retortowa rure odprowadzajaca lub tez jedna baterja dostateczna ilosc takich rur, w których destyluje sie smola, wytworzo¬ na w pozostalych baterjach, wzglednie pie¬ cach, tak, ze otrzymuje sie zadana ilosc i zadane jakosci destylatów i paku.Przy wiekszej ilosci retortowych rur odprowadzajacych mozna wszystkie je po¬ laczyc z jednem urzadzeniem skraplaja- cem, mozna jednak równiez stosowac dwa takie urzadzenia lub wieksza ich ilosc. W pierwszym przypadku np. przy polaczeniu retortowych rur z jednem urzadzeniem skraplajacem moga one posiadac oddziel¬ ny przewód zbiorczy dla gazów. Pojedyn¬ cze retortowe rury lub ich grupy mozna równiez polaczyc z oddzielnemi przewo¬ dami zbiorczemi, z których kazdy posiada oddzielne i niezalezne urzadzenie skrapla¬ jace, przyczem urzadzenia te moga byc ze soba polaczone. Gazy zbierajace sie w ta¬ kich przewodach po przeplywie przez re¬ tortowe rury ochladzaja sie np. woda amo- njakalna przyczem znaczna czesc skrapla¬ jacych sie skladników wydziela sie w tych przewodach. Jezeli wieksza ilosc skrapla¬ jacych sie skladników ma byc przeprowa¬ dzona przez przewód zbiorczy do urzadze¬ nia skraplajacego, utrzymuje sie w tych przewodach wysoka temperature, np. wstrzykiwaniem w nie pewnych ilosci smo¬ ly lub ciezkich olejów, jak olej antraceno¬ wy przyczem reguluje sie te temperature tak, ze gazy nie ochladzaja sie do takiego stopnia, iz w przewodzie zbiorczym wy¬ dzielaja sie zanadto wielkie ilosci skrapla¬ jacych sie skladników. Smole wstrzyknie¬ ta w przewód zbiorczy mozna odrwodnic i otrzymac w ten sposób zpowrotem wraz z innemi skraplaj acemi sie skladnikami ga- zowemi produkt odwodniony i czesciowo destylowany. Nawet po przejsciu przez re* tortowe rury, gazy posiadaja dostatecznie wysoka temperature dla destylacji smoly, która zetknela sie z niemi w przewodzie zbiorczym. W tym przypadku gorace gazy pieca koksowego sluza do dwustopniowej destylacji, a mianowicie do destylacji w re¬ tortowej rurze odprowadzajacej iw prze¬ wodzie zbiorczym. Smole odwodniona i podgrzana w przewodzie zbiorczym dopro¬ wadza sie do retorty celem dalszej desty¬ lacji.Po przejsciu przez oddzielny przewód zbiorczy, gazy dostaja sie do urzadzenia skraplajacego, w którem odbywa sie dal¬ sze skraplanie skladników. To skraplanie moze byc frakcjonowane i przeprowadzone bezposrednio lub posrednio w ochiadza- czach, dotychczas stasowanych przy wy¬ twarzaniu produktów skraplania z gazów koksownic; mozna jednak równiez stoso¬ wac frakcjonowane skraplanie w urzadze¬ niu oczyszczaj acem, np. przemywaniem o- lejami przy stosowaniu nastepujacych po sobie nizszych temperatur. Ponizszy wy¬ nalazek dotyczy nietylko destylacji smoly celem otrzymywania olejów destylacyj¬ nych, lecz takze wytwarzania paku o roz¬ maitych wlasciwosciach. Ograniczenie cza¬ su zetkniecia sie smoly z goracemu gazami i temperatury smoly podczas destylacji u- mozlilwia wytwarzanie paku o malej za¬ wartosci wegla i olejów o oznaczonych wlasciwosciach. Jezeli jednak wytworzony pak przeprowadza sie zpowrotem, a szcze¬ gólnie przy ponownem podgrzaniu jego do wysokiej temperatury przed wprowadze¬ niem do retorty, to pak osiaga tak wysoka temperature, ze rozklada sie mniej lub wiecej, przyczem powstaje wolny wegiel, wobec czego pak zawiera wieksza ilosc te¬ go materjalu. Przez powrotne przeprowa¬ dzanie paku, i-eguJlowanie ilosci wstrzyki¬ wanego paku, oraz przedluzanie czasu zetkniecia sie paku z gazami goracemi, o- trzymuje sie temperature rozkladu, umoz¬ liwiajaca krakowanie lub rozkladanie mniejszej lub wiekszej czesci skladników paku, a wiec otrzymywanie w produkofecripowiecto^^ wegla* ^°" w&taja W ten sposób ze snaoly wegla ka- raieimcgi©* wirihv^rzqnej w piecach kokso¬ wych* pozostalosci o wysokiej zawartosci wegla, podobne do pak:Ur otrzymywanego w poziomych retortach gazowych.Wynalazek niniejszy umozliwia rów¬ niez wytwarzanie destylatów ze smoly su¬ rowej, z frakcyj smolnych olejów, szcze¬ gólnie przy pomowmej destylacji oleju za¬ nieczyszczonego smola iul pakiem. Taka destylacje olejów mozna przeprowadzac równoczesnie z destylacja smoly, uzywa¬ jac jredraej lub wiekszey ilosci retortowych rur odprowadzajacych, W zakladach, w fetóryeh roemaite re¬ torty lulb ich .ramwaite grupy sa polaczone z oddzieineuw urzadzeniami skrapiajaoenai, moze kazde urzadzenie sluzyc dla produk¬ tu; innego rodzajtt, a wiec edno urzadzenie do destylacji sznoly w sposób ©pAsaaay, a inne do wydzielania skladników pojedyn¬ czych mieszaniny olejów.Zaleta wynalazku niniejszego polega: na tero, ze oleje destylowane me stykaja isie z gównem urzadzeniem skraplajace^* ba- ferji piecowej*, tak,t ze w kazdym* przypad¬ ku m©zliwem jest oddzielne wytwarzanie olejów i skladaJków ismoly, podczas gdy przy przeprowadzeiiLu: oddzielmcf destyla¬ cji i skwowamiu oddzielnych urzadzen skra^lajacydli ineóna równoczesnie desty¬ lowac produkty Bozmadtego* rodzaju. W jedne? retortowej* rurze odprowadzaj*acej ldfer w jednej grupie tydtr ruir, nalezacych do oddzielnego urzadzenia skraplajacego, mozna desttyftowac ma&szas&ma* olejów o rozmaitych punktach wrzenia, a przez to frakcj^oaowac te móeszamsia^ purzyczem po- wstaje j-ako maj ciezsza frakcja parodndkt zmieszany ze aklaldaiikanai smerfy, wydzie- kmerai: z gazów pieców koksowych, pod¬ czas gdy inne jfcLardariki olejów otrzymaje sie czesciowo w oddzielnym przewodzie dbiorczym, a czesciowo w nastepnych skra- pfi^zasfe i ochlad^aczach.Rysuaek przedstawia przyklad urza¬ dzenia, sluzacego do wykonywania sposo¬ bu wedlug wynalazku niniejszego, FtLg. I przedstawia rzut pionowy i cze¬ sciowy przekrój pieca koksowego* zaopa¬ trzonego w retortowa rure odprowadza¬ jac gazy i w oddzielny przewód zbiorczy.Fig, 2 — widok Zjgóry na baterje pieców koksowych, z których czesc zaopatrzona jest w retortowe rury odprowadzajace i w oddzielne urzadzenie skraplajace. Fig, 3 przedstawia urzadzenie skraplajace w rzu¬ cie pionowym* a fig. 4 — odmierme wyko¬ nanie urzadzenia wedlug fig. 1. Fig. S — wktok w zwiek&zesfcej podzialce msrf od- prowadzajacej; Fig, 6 —- przekrój wzdluz linji 6—6 aa fig, 5, a fig. 7 — przekrój wzdluz Ikfcji 7—7 aa fig. S Fig. 8 przedsta¬ wia w przekrój dysze.Wynalazek nadaje sie do rozmaitych systemów pieców koksowych, jak pieców Semeta, Solvaya lulh Koppersa i podobnych wytwarzajacych produkty ubocznie. Opasa¬ ne urzadzenie odpowiada piecowi systemu Semeta.W piecu koksowym, przedistawiooyim n?a fijg. 1, moga byc destylowane smoly i oleje zapounoca goracych gazów, uchodzacych z pieca. Do ujscia gazu 2 pieca koksowego / jest przylaczona rura odprowadzajiaca, skladajaca sie z rury 3, oslony 4 i kolana 5* Rura 3 j*etst u&nieszczona szezeiaie po- nad inara 2, a górny jej koniec polaczony jest z dolna czescia oslony 4. Kolano 5, tworzace przedluzenie oslony 4, prowadzi do przewodu zbiorczego 6, którego wymia¬ ry sa nieco namejisze od zwyklych przewo- dów zbiorczych. Oslona 4 fest rozszerzo¬ na, tak, ze miedzy jej sciana a rura we- waaeteznfca 7 powstaje wolna przestrzen.Dolna kwawedi rury 7 jest wsruibówaftaw dno oslony, lub tez polaczona z iriem w in¬ ny sposób Wewnatez oslony i ponad koncern; rury 7 znajsbfije sie plyta 8y a w gónnej? czesci o* slowy lufe w koteiie 5 ro^p^laczr % zacpa*-trzony w doplyw 19 dla smoly hub olefu- Dsh oslony 4 posiada odplyw 11 do odpro¬ wadzania smoly lub hmych pozostalosci z przestrzeni miedzy rura 7 a oslona 4. Po¬ laczenie oslony z rura 3 jest dokonane za- pomoca kryz 12, podlezas gdy rura 3 jest wpuszczona w powale pieca. Kolano 5 fest polaczone z oslofta 4 kryzami 13 i prowa¬ dzi przez komore zaworowa do przewodu 6v Oslona 4 [iig 5) posiada bliska dna prwma ilosc otworów i4, sluzacych do o- czyszczaniia i dozorowania, jak tez drzwicz¬ ki 15, w których zastosowana fest pokry¬ wa 81 tak, ze przy otwarciu drzwiczek po¬ krywa ta zostafe z oslony 4 wyjeta. Oslona posiada przelewy 16, a odplyw 11 pola- ezmry fest zapomoca rury 1& ze zbiorni¬ kiem bda&zamym 19.Pomiedzy retortowa rura odprowadza¬ jaca a przewodem zbiorczym fest zastoso¬ wane urzadzenie wtryskujace 20, sluzace do ochladzania i ulatwiana skraplania sJkladmków gazu. Oprócz tego ptfzewód zbiorczy moze posiadac rozpylacze 21, które w razie potrzeby ochladzaja nagje gazy. Jako matenfal ochladzaifacy stostrfe sie wode amosfajkalna lufo smoly, lufo tez mieszanine sraroly i wody. Pewne ciezkie skladniki smioly mozna odprowadzac z ga¬ zami i skraplac, jak tez wydzielac wraz z ciezszemL sfclackrMtaTnr,, pomimo ze ilosc ciezkich skladników anioly fest stosunkowo o wiele mniejsza, niz ilosc wydzielana w zwyKlych piecach kolbowych. Powdem zmnieftszenia ilosci ciezlklch skladirifków jest dzialanie oczyszczajace pradaa stmoly w retorcie, osiagniete przez wydzielenie czesci ciezkich skladników. Gazy zawiera- fa fednak o wiele wiecej skraplafaeych sie par otefowych,. mz. przy zwyklych piecach koksowych^ tak, ze przy mh ochlodzanaki o^ trzyirafife sie stosunkowo znacznie wiefcsza ilosc olefów, nisz: ciezkich skladników Smo¬ ly* Przy frafajonowalem ochladzamfa i sfisaplanfe paar mozna wytwarzac ruzinaite fbrafcoj« alejtów; z któflrycfr niektóre moga tworzyc dostatecznie czysty olfeju Przy równoczesnem skraplania prawie wszyst¬ kich skladników pary olejowej mozna o- trzymac olej smolowy* zawierafajcy stostui- kowo malo ciezkich skladników.W batenji pieców koksowych 28 przed¬ stawionej na fig. 2, kilka piecórw fest za* opatrzonych w rury odprowadzajace gazy wedlug wynalazki* niniefiszeg^ a reszta w zwykle rury ocBprowadzaface 29. Zwykly przewód zbiorczy fest polaczony z rtnraraarii 29 i z przewodem 30, prowadzacym* do m- rzadzen ochladzajacych ldb skraplajacych 31, 32, przyczeist te ostatnie sa polaczone z aparatem osadowym 34. Do przeprowadza¬ nia gazów przez cale urzadzenie sluzy dnmchawfea 35. Smola odplywa z przewo¬ du zbiorczego do zbiornika zbiorczego i ©dr wHSPdniafacego 23, w którym ze smoly od¬ dziela sie woda amomjafcaltta i z któregp nastepnie dostaje sie smola do urzadzenia odwadraiaj apego 24, sltnzacego da zupelne- go wydzielania wody i podgrzania smoly przed destyiaqa. Smole dopirwradza sie z urzadzenia 24, którego budowa moze byc dowolna, zapomoca pompy 25 do rury dor plywowej 10r a wziglednie do dysz 9.Urzadzenie isikraplafaoe i zbiorcze, przy^ laczone do retortowych rur odprowadza- facyuh, odpowiada urzacfeeniam glównymi, posiada fechn^k mirriefsze wymiary. Gazy plyraa z przewodu 6 przez; rore 3ffa db sferapfaezy 31a i 32ar a najstepriie do cftara- chawki 35 lub do oddzielnych dmuchawek Smola, zawierafaca olefr i olej, zawieraja¬ cy maz, wydzielony w przewodzie' 6 przez wtryskiwanie wody aanorajfakakiej odply¬ wa do zbiornika 33fct, w którym* wydziela sie ze smoly woda anrarofakaihia. Przy skraplaniu cfezkrcb skladników smoly bez znacznej dcnraieszikii olefow powstaje ciez¬ ka smola, która doprowadza sie- ^powrotem óa urzadzenia celem wytworzenia paku przez: ponowna destylacje, tak, ze donrise**- szane olefe skraplafa sie* w starae mnief rufo wóecsj! oczysTsczscFoym. Sraofat wydzielma w X —przewodzie 6 lub tez wydzielony olej, szczególnie przy wielkiej ilasci ciezkiego oleju, moze byc wyzyskany bezposrednio, nip. jako kreozot, podczas gdy oleje wy¬ dzielone w skraplaczach moga byc równiez jako stosunkowo czyste oleje bezposred¬ nio uzywane.Przy urzadzeniu wedluig fig. 2 prowa¬ dzi do retortowych rur odprowadzajacych wspólny przewód dla smoly, a wszystkie retortowe rury polaczone sa z malym przewodem zbiorczym, w którym zbieraja sie pary, wytworzone przez destylacje w poszczególnych rurach odprowadzajacych.W niektórych przypadkach korzystne jest przeprowadzanie destylacji w retor¬ towych rurach odprowadzajacych w inny sposób. Tak np. mozna smole przedestylo¬ wana w jedsnej takiej rurze retortowej po- nownie destylowac w innej rurze, celem wydzielenia dalszych ilosci ciezkich par o- lejowych i wytworzenia ciezszej smoly. W takim przypadku stosuje sie dla pojedyn¬ czych retortowych rur odprowadzajacych oddzielne urzadzenia zbiorcze i skraplaja¬ ce, tak, ze z jednego z nich mozna otrzy¬ mac ciezsze oleje, niz z pozostalych urza¬ dzen. Retorty 5b moga np. byc przylaczo¬ ne do dwóch pieców i polaczone z przewo¬ dem zbiorczym 66, a destylowana smole lub olej mozna doprowadzac rozpylaczami 96. Ciezka smole, powstajaca w retorto¬ wych rurach odprowadzajacych, odciaga sie rura llb, a gazy, zawierajace destylo¬ wane pary, doprowadza sie przewodem 30b do skraplaczy 31b i 326, z któremi po¬ laczone sa urzadzenia osadowe 34b. Urza¬ dzenie tego rodzaju 336 umozliwia wydzie¬ lanie wody amonjakalnej ze skroplonych olejów. Skraplacz 326 moze byc polaczo¬ ny z dmuchawka 35, co ulatwia przeplyw gazów i par.Urzadzenie wedlug fig. 4 umozliwia ponowne przeprowadzenie smoly, pocho¬ dzacej z jednej destylacji, w obieg kolo¬ wy, tak, ze zostaje oma powtórnie destylo* wana, a gazy pieców koksowych, stosowa¬ ne przy tej destylacji i zawierajace roz¬ maite ilosci par olejowych, moga byc od¬ dzielnie zbierane i skraplane w oddziel¬ nych urzadzeniach. W ten sposób mozna przeprowadzic frakcjonowana destylacje smoly, a mianowicie wydzielic najpierw lotniejsze skladniki i otrzymac bardziej ciezka smole, a nastepnie te ostatnia po¬ nownie destylowac, celem wydzielenia ciezszych skladników i otrzymania jeszcze ciezszej smoly lub paku. Lzejsze i ciezsze oleje, wydzielone przy nastepujacych po so¬ bie destylacjach, mozna przytem oddziel¬ nie skraplac z parami gazów koksownic.Przy urzadzeniu przedstawionem na fig. 4, zbiornik na smole 19 posiada rure 27, pro¬ wadzaca do rozpylacza i sluzaca do prze¬ prowadzania smoly zpowrotem w obieg kolowy zapoimoca pompy 26\ Dysza przedstawiona na fig. 8 sklada sie z oslony zewnetrznej 36 i wewnetrzne¬ go rdzenia 37, miedzy któremi czesciami zastosowane sa srubowe powierzchnie- Smola wprowadzona przez otwór 38 lub wprowadzony olej odplywa w postaci stoz¬ kowatego strumienia. Smole lub olej do¬ prowadza sie do pompy w stanie podgrza¬ nym i plynnym pod cisnieniem np. okolo 3 kg/om2, a po przejsciu przez dysze mie¬ sza sie ten rozpylony materjal scisle z ga¬ zami, plynacemi wgóre.Gazy powstajace w piecach koksowych przy destylacji wegla przeplywaja przez retortowe rury odprowadzajace wigóre, a nastepnie przez przewody do urzadzenia skraplajacego, skladajacego sie przy opi¬ sanym przykladzie z malego przewodu zbiorczego. Reszte pieców baterji prowadzi sie w zwykly sposób celem frakcjonowa¬ nia smoly i zupelnego wydzielenia jej z ga¬ zów pieców koksowych wstrzykiwaniem wody amonjakalnej, smoly lub obu tych suhstancyj równoczesnie do przewodu zbiorczego, w którym wydziela sie mniej¬ sza lub wieksza ilosc smolyr a nastepiiie — 8 —przeprowadzaniem gazów przez skrapla¬ cze lub chlodnice, w których wydzielaja sie stala smola luib skladniki olejowe.Wszystka smola i wszystek olej wy¬ dzielone w przewodzie zbiorczym i w chlodnicach destyluje sie ponownie sposo¬ bem wedlug wynalazku niniejszego, lub tez traktuje sie w ten sposób tylko ciezka smole. Równiez lzejsze smoly i oleje, jak tez wkoncu smoly lub oleje, pochodzace z innej baterji pieców koksowych posiadaja tak wysoka zdolnosc destylowania normal¬ nie wytwarzanej smoly i olejów, ze mala ilosc piecy wystarcza do destylacji smoly i olejów, otrzymanych z pozostalych pie¬ ców baterji.Smole lub olej mozna poddac przez krótki czas dzialaniu wysokiej temperatu¬ ry. Powstaje przytem smola o niskiej za¬ wartosci wegla, która nie jest o wiele wiek¬ sza niz zawartosc wegla w smole su¬ rowej, z której wytworzono ciezsza smole. i ; I! ' '•" I | Zamiast tylko jednorazowego zmiesza¬ nia smoly z goracemi gazami i wytwarza¬ nia tylko czesci destylatów mozna pozo¬ stalosci pierwszej destylacji ponownie de¬ stylowac luib tez przeprowadzac je jeden raz lub kilka razy przez te sama lub kilka retortowych nur odprowadzajacych, tak, ze otrzymuje sie ciezszy destylat i twardsza smole, czyli pak. W ten sposób mozna wy¬ twarzac zamiast paku o niskim punkcie to¬ pienia, a mianowicie okolo 53°C, pak o wyzszym punkcie topienia, np. 60—65°C, a nawet 82—100°C, lub jeszcze twardszy.Zmniejszenie ilosci wstrzyknietej smoly lub tez przedluzenie czasu zetkniecia sie tych subsitancyj z goracemi gazami umozli¬ wia zwyzke temperatury az do temperatu¬ ry krakowania i rozkladania niektórych skladników smoly, a przez co tez zwyzke zawartosci wegla, tak, ze powstaje ismola bardziej naweglona. Przez mieszanie roz¬ maitych rodzajów smól przed destylacja, np. smoly z pieców koksowych, smoly ga¬ zowej lub wodno-gazowej otrzymuje sie zlozone destylaty.Gazy odplywajace z retortowych rur odprowadzajacych i posiadajace jeszcze stosunkowo wysoka temperature mozna o- chladzac w dalszym stopniu, np. wstrzyki¬ waniem w maly przewód zbiorczy wody a- monjakalnej lub smoly, a mianowicie przed odplynieciem tych gazów do urza¬ dzen skraplajacych. Jezeli gazy te nie sa jeszcze dostatecznie ochlodzone, przepro¬ wadza sie je do skraplaczy przez przewód poprzeczny. Oleje, pochodzace z ponownej destylacji smoly wegla kamiennego i zmie¬ szane ze skladnikami smoly, pochodzacemi z normalnych gazów destylacji wegla, sto¬ sowanych przy destylacji smoly, moga byc przetwarzane, zaleznie od rodzaju ochla¬ dzania i skraplania, po czesci w przewo¬ dzie zbiorczym, a po czesci w urzadzeniach chlodzacych i skraplajacych w stosunkowo czyste oleje, zawierajace znacznie mniej¬ sza ilosc ciezkich skladników smoly i skla¬ dajace sie glównie z olejów.Przy wstrzykiwaniu smoly lub olejów do gazów oddzielnego przewodu zbiorcze¬ go, cieplo tych gazów powoduje ponowna destylacje, przyczem strumienie substan- cyj wstrzykiwanych ochladzaja i oczy¬ szczaja gazy, wydzielajac niektóre ciezkie skladniki smoly i zwiekszajac zawartosc olejów w gazach. W tym przypadku gazy pieców koksowych siluza dwa razy, a mia¬ nowicie przy wyzszej i nizszej temperatu¬ rze, do destylacji smoly lub olejów, przy¬ czem strumienie tych materjalów przemy¬ waja i oczyszczaja dwa razy te gazy; Przy stosowaniu w pierwszej destylacji pozosta¬ losci drugiej lub pózniejszej destylacji przeprowadza sie ten przebieg w przeciw- pradzie, a zarówno podgrzewa sie smole lub oleje, które moga tez byc odwadniane, jak tez destyluje sie je gazami, posiadaja- cemi nizsza temperature, przed destylacja gazami, posiadajacemi wysoka temperatu¬ re. Pomimo to cieplo gazów ttmoziliwia sku* - 9 r-teczna destylacje wiekszej ilosci smoly lub olejów, przyczem gazy posiadaja jeszcze tak wysoka temperature, ze zawieraja znaczna ilosc skraplajacych sie skladni¬ ków smoly, które moga byc poddane frak¬ cjonowaniu w oddzielnem urzadzeniu skraplajacem, lub tez moga byc w inny Siposób odzyskane. Przy baterji przedsta¬ wionej na fig. 2 moze wieksza czesc pieców byc zaopatrzona w rury odprowadzajace o dotychczas znanej budowie, i zaopatrzone w urzadzenia do wtryskiwania wody amo- njakakiej lub smoly, pirzez co wydziela sie w tym przewodzie znaczna ilosc ciezkiej smoly, jak tez powstaja gazy o niskiej za¬ wartosci smoly, odplywajace do chloidnic i skraplaczy.Czesc pieca, sluzaca do destylacji smo¬ ly w sposób opisany, laczy w sobie dziala¬ nie zakladu do wytwarzania koksu i ga¬ zów, destylacji wegla i .destylacji smoly goracemi gazami destylacji wegla, jest wiec polaczeniem zakladu destylacji mazi i ko¬ ksowni, wobec czego odpadaja koszty transportu z pieców koksowych do urza¬ dzen destylacyjnych smoly, jak tez zmniej¬ szaja sie koszty budowy zakladów i koszty paliwa, sluzacego do destylacji smoly.Produktem, otrzymanym po ponownej destylacji jest pak o wiekszej lub mniej¬ szej zawartosci wegla i o rozmaitych stop¬ niach twardosci. Produkt ten zawiera rów¬ niez pewna ilosc olejów, pochodzacych z destylacji smoly, zmieszanych z olejami i skladnikami smoly, pochodzacej z gazów destylacji wegla. Jezeli smola zawiera du¬ zo skladników, powstaja oleje o wielkim zakresie punktów wrzenia, podczas gdy przy destylowaniu ciezkiej smoly, wyde- stylowany produkt zawiera odpowiednia wieksza ilosc ciezkich olejów. Równiez o- leje ponownej destylacji sa ciezsze niz ole¬ je pierwszej destylacji, a przy odjdizielnem skraplaniu oleje pojedynczych destylacji mozna wytwarzac z gazów bezposrednio przez skraplanie lub frakcjonowane skra¬ planie par olejowych pewna ilosc odróz¬ niajacych sie od siebie produktów. Wyna¬ lazek niniejszy umozliwia wiec bezjposred- nie wytwarzanie w koksowniach olejów o rozmaitych wlasciwosciach i zawieraja¬ cych male ilosci ciezkich skladników smo¬ ly wegla kamiennego. Zarówno rura odpro¬ wadzajaca, jak równiez przewody moga byc w danym przypadku izolowane celem unikniecia strat przez promieniowanie i zapobiezenia niestosownemu ochladzaniu.Gazy destylacji wegla mozna wprawdzie ochlodzic ptzed zmieszaniem ze smola, o ile temperatura ta jeszcze wystarcza do destylacji, najkorzystniej jest jednak wprowadzac smole w miejscu najwyzszej temperatury gazów, bezposrednio po ujsciu z pieca koksowego. PL