Przedmiotem wynalazku jest sposób wielonaczyniowej hodowli ciaglej drozdzy paszowych.Znane sa sposoby hodowli ciaglej wielonaczyniowej drobnoustrojów tlenowych w fermentorach pracuja¬ cych jako „chemostaty", a wiec z zastosowaniem wymuszonego przeplywu brzeczki niezaleznie od stanu fizjolo¬ gicznego hodowanych drobnoustrojów.Znane sa równiez sposoby hodowli ciaglej wielonaczyniowej, na przyklad z opisu patentowego RFN DOS nr 2457044, w fermentorach pracujacych jako „turbidostaty" a wiec z zastosowaniem automatycznego dozo¬ wania pozywki w zaleznosci od róznych parametrów, np. stezenia biomasy w fermentorze, ilosci wydzielonego dwutlenku wegla, szybkosci zuzywania tlenu, zawartosci etanolu lub innych produktów metabolizmu w gazach odlotowych. W wymienionych rozwiazaniach czujniki, sterujace doplywem pozywki do poszczególnych naczyn fermentora, sa umieszczone zazwyczaj w kilku fermentorach.Wada istniejacych rozwiazan jest mniejsza produktywnosc naczyn fermentacyjnych, spowodowana bez¬ wladnoscia czujnika tlenowego. Ponadto wymienione sposoby nie zapewniaja pelnego i racjonalnego wykorzysta¬ nia zródel energii (glównie weglowodanów), zawartych w doprowadzanym substracie, co powoduje tworzenie sie niepozadanych produktów metabolizmu i straty w wydajnosci.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze swieza pozywke weglowa doprowadza sie do pierwszego , w kolejnosci przebiegu procesu, fermentora, na podstawie zmian rzeczywistego stezenia tlenu rozpuszczonego w ostatnim fermentorze, z którego odprowadza sie przefermentowana brzeczke z drozdzami. Swieza pozywke mozna doprowadzac równiez ciaglym strumieniem do pierwszego fermentora, a dodatkowe ilosci dozuje sie do innego naczynia hodowlanego, np. drugiego czy przedostatniego w tej samej baterii fermentorów, w zaleznosci od zmian rzeczywistego stezenia tlenu rozpuszczonego w ostatnim fermentorze. W wyniku takiego prowadzenia procesu w fermentorach od pierwszego do przedostatniego hodowla przebiega przy znacznie wyzszych stezeniach pozywki, natomiast w ostatnim fermentorze nastepuje calkowite wykorzystanie zródel wegla przez drozdze.Sposób wedlug wynalazku zapewnia wzrost wydajnosci hodowli o okolo 5 - 10%. Znacznie poprawia wskaznik produktywnosci fermentorów o okolo 60% — dzieki wyzszej szybkosci wzrostu drobnoustrojów, osia-2 109047 ganej w poprzednich naczyniach, Pozwala na zastosowanie tylko jednego czujnika, wspólpracujacego z jednym aparatem do pomiaru, rejestracji i regulacji stezenia tlenu rozpuszczonego.Rozwiazanie wedlug wynalazku, dotyczace hodowli trójnaczyniowej zostalo przedstawione w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fermentory oznaczono kolejnymi numerami 1, 2 i 3, a czujnik tlenowy 4, umieszczony w ostatnim fermentorze 3, polaczony jest z aparatem do pomiaru, rejestracji i regulacji tlenu roz¬ puszczonego 5. Aparat 5 poprzez zawór elektromagnetyczny 7 steruje doplywem swiezej pozywki ze zbiornika dozowanego substratu 8 do fermentora 1. Aparat 5 moze jednoczesnie wydozowac przefermentowana brzeczke z ostatniego fermentora wspólpracujac z elektromagnetycznym zaworem 6.Przyklad I. Prowadzono ciagla hodowle dwunaczyniowa drozdzy Candida utilis na pozywce melaso¬ wej, rozcienczonej w stosunku 1:20. z dodatkiem pozywki azotowej i fosforowej.W próbie badanej pozywka dozowana byla automatycznie do pierwszego fermentora za pomoca aparatu do pomiaru, rejestracji i regulacji pod nazwa „oxyster", skonstruowanego w Instytucie Technologii Przemyslu Che¬ micznego i Spozywczego Akademii Ekonomicznej we Wroclawiu; Przefermentowana brzeczke odbierano przele¬ wem z ostatniego fermentora. Sygnalem, uruchamiajacym doplyw swiezej pozywki, byly zmiany stezenia tlenu rozpuszczonego w ostatnim fermentorze.W próbie kontrolnej pozywka melasowa dozowana byla w sposób ciagly do pierwszego fermentora i nieza¬ leznie od zmian stezenia tlenu rozpuszczonego w ostatnim fermentorze. Wyniki przedstawiono w tabeli 1.Tabela 1 Hodowla dwunaczyniowa H: ' Hodowla 1 Badana Kontrolna che- mostat" Czas hodowli w godz. 2 72 72 Wdozowana me¬ lasa wkg M50 3 3 000 3168 Ilosc uzyska¬ nych drozdzy kg Di oo 4 902,8 821,6 Wydajnosc w kg VoyiOOkgM50 5 33,43 28,81 Produktywnosc w kg Dioo/m3-godz- 6 2,51 2,28 Przyklad II. Próbe badana i kontrolna prowadzono w analogicznych warunkach, jak w przykladzie I, z ta róznica, ze proces przebiegal w trzech fermentorach. Wyniki przedstawia tabela 2.Tabela2 Hodowla trójnaczyniowa Hodowla 1 Badana Kontrolna„che- mostat" Czas hodowli w godz, 2 72 72 Wdozowana me¬ lasa w kg M50 3 4 685 4 680 l Ilosc uzyska¬ nych drozdzy w kg Djoo 4 1421,3 1278,2 Wydajnosc w kg D90/100kgM5o 5 33,71 30,35 Produktywnosc w kg Di0o/m3.godz. 6 2,63 2,37 Przyklad III. Próbe badana prowadzono w warunkach analogicznych, jak w przykladzie I, natomiast w próbie kontrolnej pozywka melasowa dozowana byla do obu fermentorów w oparciu o zmiany stezenia tlenu rozpuszczonego, mierzone w kazdym z tych fermentorów. Wyniki przedstawiono w tabeli 3.109047 Hodowla dwunaczyniowa Tabela 3 Hodowla 1 Badana Kontrolna Czas hodowli w godz. 2 72 72 Wdozowana me¬ lasa w kg M50 3 3 000 2 366 Ilosc uzyska¬ nych drozdzy wkgDioo 4 902,8 566,6 Wydajnosc w kg D90/100kgM5o 5 33,43 26,70 Produktywnosc w kg Dioo/m3.godz. 6 2,51 ,. ! 1,56 1 Przyklad IV. Próbe badana i kontrolna prowadzono w warunkach analogicznych, jak w przykladzie III, z ta róznica, ze proces przebiegal w trzech fermentorach. Wyniki przedstawia tabela 4.T a b e 1 a 4 Hodowla trójnaczyniowa Hodowla 1 Badana [ Kontrolna Czas hodowli w godz. 2 72 72 Wdozowana me¬ lasa w kgM50 3 4 685 3 549 Ilosc uzyska¬ nych drozdzy wkgD100 4 1421,3 860,2 Wydajnosc w kg D9o/100kgM50 5 33,71 26,61 Produktywnosc w kg Dioo/m .godz. 6 2,63 1,57 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wielonaczyniowej hodowli ciaglej drozdzy, zwlaszcza paszowych, znamienny tym, ze na podstawie zmian rzeczywistego stezenia tlenu rozpuszczonego w ostatnim fermentorze, z którego odbiera sie, korzystnie przelewem, przefermentowana brzeczke z drozdzami, steruje sie doplywem swiezej pozywki weglo¬ wej do pierwszego — w kolejnosci przebiegu procesu - fermentora. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sjvieza pozywke weglowa doprowadza sie cia¬ glym, wymuszonym strumieniem do pierwszego — w kolejnosci przebiegu procesu hodowli — fermentora, a na podstawie zmian rzeczywistego stezenia tlenu rozpuszczonego w ostatnim fermentorze dozuje sie dodatkowo pozywke weglowa do innego fermentora, korzystnie drugiego, przedostatniego w tej samej baterii fermentorów. PL