Przedmiotem wynalazku jest jednofazowy silnik synchroniczny malej mocy zaopatrzony w blokada zapadkowa obrotów wstecznych, zasilany pradem przemiennym zwlaszcza do napedu urzadzen pro¬ gramowych, zegarów, przyrzadów pomiarowych oraz elementów automatyki.Znany jest jednofazowy silnik synchroniczny malej mocy posiadajacy na stojanie i wirniku jednakowa ilosc par biegunów rozmieszczonych symetrycznie i zaopatrzony w blokade zapadkowa obrotów wstecznych, która umozliwia nadanie wir¬ nikowi okreslonego kierunku obrotów. Silnik po¬ siada obudowe dzielona. Obie czesci posiadaja jed¬ nakowa ilosc symetrycznie rozmieszczonych bie¬ gunów przy czym 'kazdy z biegunów dzieli sie na dwie czesci. Moment obrotowy uzyskuje sie po¬ przez zmiane wielkosci szczeliny powietrznej skra¬ cajac jedna czesc bieguna w jednej czesci obu¬ dowy silnika. Wirnik wykonany jest w postaci magnesu pierscieniowego osadzonego sztywno na wale przy czym ilosc par biegunów wirnika odpo¬ wiada ilosci par biegunów stojana.W innym znanym jednofazowym silniku synchro¬ nicznym malej mocy zaopatrzonym równiez w blo¬ kade zapadkowa obrotów wstecznych, zmiane wiel¬ kosci szczeliny oraz w celu uzyskania odpowiednie¬ go momentu rozruchowego realizuje sie poprzez sko¬ szenie osi biegunów wirnika wzgledem osi geo¬ metrycznej magnesu. Blokada zapadkowa sklada sie z krzywki i zapadki. Krzywka sztywno zwia- 10 15 25 30 zana jest z wirnikiem a zapadka osadzona jest wahliwie na obudowie. Ksztalty krzywki i zapadki zapewniaja ciagle slizganie sie zapadki po krzyw¬ ce przy obrocie wirnika silnika w kierunku zgod¬ nym z zalozonym a blokowanie obrotu wirnika po¬ przez wpadanie zapadki we wglebienie na krzyw¬ ce w przypadku obrotów wstecznych wirnika.Taka konstrukcja silników nie zapewnia pewne¬ go rozruchu a konstrukcja blokady zapadkowej obrotów wstecznych stanowi dodatkowe obciaze¬ nie silnika podczas pracy.Jednofazowy silnik synchroniczny malej mocy wedlug wynalazku zaopatrzony jest w blokade za¬ padkowa obrotów wstecznych. Wirnik silnika jest magnesem trwalym a stojan wykonany jest z dwóch czesci posiadajacych równa z iloscia par biegunów magnesu ilosc 'biegunów objetych jedna cewka wzbudzajaca. W wirniku os biegunów mag¬ nesu jest skoszona wzgledem osi geometrycznej magnesu. Bieguny stojana sa równomiernie roz¬ mieszczone na obwodzie kola wspólsrodkowego do wirnika i sa jedna krawedzia odchylone od kola wspólsrodkowego.Moment obrotowy powstaje na skutek oddzialy¬ wania wirujacego pola magnetycznego stojana na bieguny magnesu trwalego wirnika. Uksztaltowa¬ nie biegunów stojana i wirnika wprowadza pew¬ na asymetrie pola magnetycznego, która jest ko¬ nieczna do wprowadzenia wirnika w ruch drga¬ jacy przy zmianie biegunowosci biegunów stojana, 108 9643 108 964 4 umozliwiajac tym samym rozruch silnika i uzys¬ kanie obrotów synchronicznych.W silniku wedlug wynalazku skoszony biegun wirnika powoduje pozorne splaszczenie amplitudy bieguna i jego rozciagniecie wzdluz tworzacej walca wirnika. Dzieki temu jeden biegun wirnika oddzialywuje na dwa sasiadujace ze soba bieguny stojana a tym samym przy zmianie biegunowosci biegunów stojana wirnik wykonuje coraz silniej¬ sze drgania o narastajacej amplitudzie. Przy od¬ powiednio duzej amplitudzie drgan wirnik jest wciagany przez pole wirujace stojana i uzyskuje predkosc synchroniczna.Magnes wirnika osadzony jest obrotowo na wal¬ ku i sprzezony z nim poprzez zapadke. Zapadka z jednej strony swoim otworem polaczona jest z kolkiem pierscienia blokady zapadkowej obro¬ tów wstecznych a z drugiej strony swoim kolkiem wnika w gniazdo magnesu. Blokada zapadkowa ob¬ rotów wstecznych osadzona jest sztywno na wal¬ ku. Zapadka wspólpracuje jednoczesnie z zebatka tworzac lozysko zamocowane na obudowie silnika.Zaleta takiej konstrukcji jest .polepszenie cha¬ rakteru pracy silnika, gdyz blokada zapadkowa obrotów wstecznych nie obciaza silnika w czasie jego pracy a odpowiednie uksztaltowanie biegu¬ nów wirnika i stojana polepsza rozruch silnika.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia silnik w przekroju osiowym, fig. 2 — silnik w przekroju poprzecznym, fig. 3 — roz¬ winiecie biegunów wirnika, fig. 4 — blokade za¬ padkowa obrotów wstecznych.Wirnik silnika stanowi magnes trwaly 1 posiada¬ jacy okreslona ilosc biegunów magnetycznych 19, których os jest skoszona wzgledem geometrycznej osi wirnika. Wirnik jest osadzony w lozyskach 10 i 11 umieszczonych w stojanie bedacym jednoczes¬ nie obudowa silnika a skladajacym sie z kubka 12 i pokrywy 14. W kubku 12 uksztaltowano odpo¬ wiednia ilosc jednakowych biegunów 13 odpowia¬ dajaca ilosci par biegunów magnesu 1. Bieguny 13 rozmieszczone sa symetrycznie na obwodzie ko¬ la. W pokrywie 14 wykonano ta sama co dla kub¬ ka 12 ilosc jednakowych biegunów 15 rozmieszczo¬ nych równiez symetrycznie na obwodzie tego sa¬ mego kola. W kazdym polozeniu wirnika bieguny 13 i 15 sa jedna krawedzia odchylone od wspól- srodkowego do wirnika kola utworzonego przez bieguny 13 i 15 tworzac zmienna szczeline 16 mie¬ dzy kazdym z biegunów stojana 13 i 15 a magne- l sem 1 wirnika. Magnes 1 jest luzno osadzony na walku 2 i sprzezony z nim poprzez zapadke 3, która z jednej strony swoim otworem 4 polaczona jest z kolkiem 5 pierscienia 6 blokady, osadzone¬ go sztywno na walku 2 a z drugiej swoim kolkiem 7 wnika w gniazdo 8 magnesu 1. Ruch poosiowy megnesu 1 ograniczony jest pierscieniem 6 bloka¬ dy i tulejka 9 na walku 2.Lozysko 11 osadzone na kubku 12 tworzy jedno¬ czesnie zebatke wewnetrzna 17 wspólpracujaca z zapadka 3. W przypadku obrotów wirnika w kie¬ runku niezgodnym z zalozonym zapajdka 3 wysu¬ wa sie spod pierscienia 6 blokady zapadkowej za¬ czepiajac o zebatke wewnetrzna 17 umozliwiajac dalszy obrót wirnika.Zastrzezenia patentowe 1. Jednofazowy silnik synchroniczny malej mo¬ cy, którego wirnik jest magnesem trwalym a sto- jan wykonany jest z dwóch czesci posiadajacych równa z iloscia par biegunów magnesu ilosc bie¬ gunów objetych jedna cewka wzbudzajaca przy czym os biegunów magnesu skoszona jest wzgle¬ dem osi geometrycznej magnesu, zaopatrzony w blokade zapadkowa obrotów wstecznych, znamien¬ ny tym, ze równomiernie rozmieszczone na obwo¬ dzie kola wspólsrodkowego do wirnika bieguny stojana (13 i 15) sa jedna krawedzia odchylone od kola wspólsrodkowego tworzac na szerokosci bie¬ gunów (13 i 15) zmienna szczeline (16) miedzy bie¬ gunem a magnesem (1). 2. Jednofazowy silnik synchroniczny malej mocy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze magnes (1) wirnika osadzony jest obrotowo na walku (2) i sprzezony z nim poprzez zapadke (3), która z jed¬ nej strony swoim otworem (4) polaczona jest z kol¬ kiem (5) pierscienia (6) blokady zapadkowej obro¬ tów wstecznych osadzonego sztywno na walku (2) a z drugiej swoim kolkiem (7) wnika w gniazdo (8) magnesu (1), przy czym zapadka (3) jednoczes¬ nie wspólpracuje z zebatka (17) tworzac lozysko (11) zamocowane na obudowie silnika. 15 20 25 30 35 4f108 964 10 9 1 Fig. 2 i9 $ j j V j jf * / / jk\ 7—A~r J9 Rg.3108 964 R9.4 Bltk 1751/80 r. 130 egz. A4 Cena 45 zl PL