Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do akumulacyjnego zasilania olejem smarnym gladzi cylindrowej silników spalinowych wysokopreznych, szczególnie silników wolnoobrotowych; Wynalazek dotyczy budowy i eksploatacji spalinowych silników wysokopreznych stacjonarnych, szczególnie wolnoobrotowych, na przyklad silników okretowych.Znane jest i stosowane podawanie oleju smarnego na gladz cylindrowa silnika pod podwyzszonym w stosunku do atmosferycznego cisnienia dozowania, w wielu w przyblizeniu jednakowych co do objetosci, porcjach na jeden pelny cykl pracy co najmniej jednego cylindra silnika spalinowego. Podwyzszone cisnienie jest utrzymywane w sposób wymuszony dzialaniem pompy dozujacej oleju o napedzie zwykle zwiazanym i uzaleznionym od ruchu pracy silnika. Uklady realizujace opisany sposób smarowania skladaja sie zazwyczaj z praski smarnej napedzanej od walu korbowego silnika poprzez uklad przekladni mechanicznych, podajacej okresowo olej smarny do przewodu tlocznego, skad poprzez króciec smarny zamocowany w tulei cylindrowej dostaje sie on na gldJz cylindra.Tam rozprowadzany jest poprzez rowki smarne i pierscienie tlokowe* spelniajac swoje funkcje smarna i neutralizujace kwasne produkty spalania. Znany i stosowany akumulacyjny system zasilania ukladu silnika posiada akumulator jako osadzony w komorze cylindrowej szczelny tloczek podparty sprezyna, zamontowany na przewodzie tlocznym, pomiedzy praska smarna a króccem smarnym.Znane i stosowane sposoby i urzadzenia do zasilania gladzi cylindrowej silników spalinowych wysokopreznych wolnoobrotowych olejem smarnym, wskazuja pewne wady i niedogodnosci. Podstawowa wada opisanych systemów jest nierównomierny zarówno w czasie jak i co do objetosci zasilania, doplyw oleju na gladz cylindra, skutkiem czego czesc oleju wytloczonego przez praske smarna, dostaje sie na korone tloka, gdzie ulega oii skoksowaniu i tworzy nagar, przyczyniajac, sie w ten sposób do wzrostu intensywnosci zuzycia pary pierscien-tuleja. Tylko czesc oleju w opisanym systemie spelnia swoje zasadnicze funkcje. Wada opisanego systemu wykorzystujacego akumulator sprezynowy, jest skomplikowana wieloczesciowa jego budowa, zawodnosc dzialania na skutek spadku szczelnosci tloczka po pewnym, najczesciej niedlugim czasie eksploatacji2 108 919 oraz stosunkowo drogie wykonanie i remont akumulatora. Wymienione wady powoduja, ze opisany wyzej sposób akumulacyjnego zasilania olejem gladzi cylindrowych znajduje bardzo ograniczone zastosowanie.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wskazanych wad znanych sposobów zasilania gladzi silnikowej olejem smarnym i zaprojektowanie nowego sposobu oraz urzadzenia wykazujacego przedluzona trwalosc eksploatacyjna, pelna automatyzacje dzialania i dajacego rej koj mie równomiernosci dozowania oleju na gladz zarówno w zalozonej jednostce czasu jak i co do objetosci dawki. Zalozony cel spelnia sposób i uklad wedlug wynalazku. Sposób akumulacyjnego zasilania olejem smarnym gladzi cylindrowej silników spalinowych wysokopreznych polega na tym, ze medium smarne objetosci Vdoz jest podawane na gladz cylindrowa silnika pod cisnieniem dozowania Pdoz wytwarzanym przez pompe podajaca. Jest ono utrzymywane w przyblizeniu na stalym poziomie, poprzez poduszke gazowa wytworzona samoczynnie ze sprezonego cisnienia dozowania Pdoz gazu, najkorzystniej z powietrza atmosferycznego. Objetosc V2 tej poduszki powietrznej w stanie sprezonym do cisnienia dozowania Pdoz, bliskim tego cisnienia i/lub nieznacznie go przekraczajacym, jest utrzymywana w granicach V2 = Vd0z/lecz najkorzystniej V2 = Vdoz/0,03 objetosci medium smarnego w jego dawce przewidzianej na jeden cykl pracy jednej pompy podajacej.Urzadzenie do akumulacyjnego zasilania olejem smarnym gladzi cylindrowej silników spalinowych wysokopreznych wedlug wynalazku sklada sie z dwudzielnej budowy szczelnego wytrzymalosciowego korpusu zamknietego pokrywa, zaopatrzonego w króciec dolotowy i króciec odlotowy, osadzone najkorzystniej w jednej wspólnej osi. Korpus jest wypelniony czesciowo w dolnej czesci medium smarnym o objetosci Vx przy cisnieniu dozowania Pdoz i w górnej czesci ma poduszke najkorzystniej powietrzna o objetosci V2 przy cisnieniu dozowania Pdoz. Obie te objetosci Vt i V2 sa wzgledem siebie tak skorelowane ze zachowana jest zaleznosc Vdoz = 0,02 + 0,04 V2 lecz najkorzystniej Vdoz = 0,03 V2. Wartosc objetosci Vdoz odpowiada najkorzystniej pelnej dawce medium smarnego przewidzianej na 1 cykl pracy jednej pompy padajacej. Laczna objetosc Vi i V2 jest równa 25—50 p°^ • Vdozr gdzie Patm oznacza cisnienie atmosferyczne. Urzadzenie ma w górnej czesci korpusu, w poblizu górnej pokrywy osadzony promieniowo króciec, sluzacy do okresowego uzupelnienia poduszki powietrznej.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku, spelniajac zalozone cele, wskazuja jednoczesnie szereg korzystnych cech technicznych, to jest zalet. Zasadnicza cecha sposobu jest jego prostota i niezawodnosc dzialania. Budowa akumulatora wykorzystujacego zamiast tloka i sprezyny poduszke powietrzna, powoduje, ze urzadzenie jest praktycznie niezuzywalne, a doprowadzenie don okresowe odrebnym króccem doprowadzajacym, poprzez znany zawór iglicowy, powietrza, uzuelniajacego poduszke gazowa, pozwala na stale utrzymywanie jej w zalozonej objetosci V2 (zmniejszajacej sie w trakcie eksploatacji wskutek naturalnego rozpuszczenia sie powietrza w oleju.Urzadzenie wedlug wynalazku jest szczególowo opisne w przykladzie jego wykonania i zobrazowane na rysunku, przedstawiajacym jego uproszczony przekrój podluzny. Urzadzenie sklada sie z dwudzielnej budowy cylindrycznego szczelnego wytrzymalosciowego korpusu 1, zamknietego pokrywa 2, zaopatrzonego w króciec dolotowy 3 oraz króciec odlotowy 4. Sa one osadzone najkorzystniej w jednej wspólnej osi. Korpus 1 jest wypelniony czesciowo w dolnej czesci medium smarnym 5 o objetosci Vi (przy cisnieniu dozowania Pdoz i w górnej czesci ma poduszke gazowa, najkorzystniej powietrzna 6 o objetosci V2 (przy cisnieniu dozowania Pdoz). Oba te parametry sa wzgledem siebie tak skorelowane, ze zachowana jest zaleznosc Vdoz = 0,02—0,04 V2 lecz najkorzystniej Vdoz * 0,03 V2. Wartosc objetosci Vdtfz' odpowiada najkorzystniej pelnej dawce medium smarnego przewidzianego na 1 cykl pracy jednej pompy podajacej olej. Laczna objetosc Vi + V2 jest równa od 25—50* Pdoz ^Vdoz. We wzorze tym Patm oznacza cisnienie atmosferyczne. Urzadzenie ma w górnej czesci korpusu f w poblizu górnej pokrywy 2, osadzony promieniowo króciec dolotowy 7, dla okresowego uzupelnienia poduszki powietrznej 6.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest oczywiste i nie wymaga odrebnego wyjasnienia.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku nadaja sie do zastosowania w gospodarce narodowej w budowie i eksploatacji silników spalinowych wysokopreznych wolnoobrotowych na przyklad silników okretowych.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób akumulacyjnego zasilania olejem $marnym gladzi cylindrowej silników spalinowych wysokopreznych, szczególnie silników wolnoobrotowych, przez podawane oleju pod podwyzszonym w stosunku do atmosferycznego cisnieniem dozowania, w wielu jednakowych co do objetosci porcjach na jeden pelny cykl108919 3 pracy co najmniej jednego cylindra silnika, w którym podwyzszone cisnienie jest utrzymywane w sposób akumulacyjny, wymuszony dzialaniem pompy dozujacej oleju o napedzie zwykle zwiazanym i uzaleznionym od ruchu pracy silnika, znam i en ny tym, ze plynne lub gestoplynne medium smarne objetosci Vdoz jest podawane na gladz cylindrowa silnika pod cisnieniem dozowania wytwarzanym przez pompe podajaca i utrzymywanym w przyblizeniu na stalym poziomie, poprzez poduszke gazowa wytworzona samoczynnie ze sprezonego do cisnienia dozowania Pd oz gazu najkorzystniej z powietrza atmosferycznego, a objetosc tej poduszki powietrznej w stanie sprezonym do cisnienia dozowania Pd oz, bliskim tego cisnienia i/lub nieznacznie go przekraczajacym, jest utrzymywana w granicach Va - ^oj^ |ecz ^^5^ V2=Vcoz/0fl3 objetosci medium smarnego w jego dawce przewidzianej na jeden cykl pracy jednej pompy podajacej. 2. Urzadzenie do akumulacyjnego zasilania olejem smarnym gladzi cylindrowej silników spalinowych wysokopreznych, szczególnie silników wolnoobrotowych, majace postac zamknietej budowy cylindrycznej szczelnej komory cisnieniowej, osadzonej na przewodzie tlocznym ukladu podawania oleju smarnego i majacej srednice znacznie wieksza od srednicy tego przewodu tlocznego, z nam ien ne tym, ze sklada sie z dwudzielnej budowy szczelnego wytrzymalosciowego korpusu |l) zamknietego pokrywa (2), zaopatrzonego wkróciec dolotowy (3) i króciec odlotowy (4), osadzone najkorzystniej w jednej wspólnej osi, wypelnionego czesciowo w dolnej czesci medium smarnym (5) o objetosci VL przy cisnieniu dozowania Pdoz i w górnej czesci majacego poduszke gazowa najkorzystniej powietrzna (6) o objetosci V2 przy cisnieniu dozowania Pdoz, które sa wzgledem siebie tak skorelowane, ze zachowana jest zaleznosc Vdoz * 0,02 + 0,04 V2 lecz najkorzystniej Vdoz = 0,03 V2 przy czym wartosc objetosci Vdoz odpowiada najkorzystniej pelnej dawce medium smarnego przewidzianej na 1 cykl pompy a laczna objetosc Vi + V2 = (25^50)pdoz *Vdozj9dziePatm jest cisnieniem atmosferycznym. • 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2,z n a m i e n n e t y m,ze w górnej czesci korpusu (1) w poblizu pokrywy (2) ma osadzony promieniowo króciec (7) powietrza uzupelniajacego okresowo poduszke powietrzna (6). PL