Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do na¬ wijania miniaturowych spiral o stalym skoku, przeznaczonych zwlaszcza do metanomierzy i eks- plozymetrów.Znane jest urzadzenie do wykonywania spiral, 5 zwlaszcza skretek grzejnych z drutu wolframo¬ wego do lamp oswietleniowych. Urzadzenie jest wyposazone w nawojowe wrzeciono, kierujace krazki oraz prowadniczy wodzik przesuwajacy sie równolegle wzgledem tego wrzeciona w miare na- 10 wijania spirali przy duzym naciagu drutu. Stoso¬ wanie duzego naciagu, konieczne dla uzyskania wlasciwej geometrii spiral z drutu wolframowego o duzej sprezystosci i wytrzymalosci mechanicznej, uniemozliwia wykorzystanie takich urzadzen do 15 nawijania miniaturowych spiral przyrzadów do analizy gazów, wykonywanych z bardzo cienkiego drutu platynowego." Drut platynowy ma stosunko¬ wo mala wytrzymalosc mechaniczna i silniejszy naciag spowodowal by jego przewezenie, wzglednie 20 zerwanie. Ponadto duza miekkosc drutu platyno¬ wego nie pozwala na prowadzenie go przesuwnym wodzikiem. Dodatkowym elementem wykluczaja¬ cym stosowanie znanych, typowych urzadzen jest brak mozliwosci wyprowadzania dokladnie pro- 25 mieniowych i lezacych w jednej plaszczyznie kon¬ cówek spiral. Takie standaryzowane koncówki spi¬ ral platynowych sa wymagane dla uzyskania ich beznapieciowego polaczenia ze wspornikami dopro¬ wadzajacymi prad elektryczny w trakcie badan, 30 co jest warunkiem utrzymania stabilnej geometrii spiral, nawet podczas uderzen termicznych przy gwaltownym wzroscie koncentracji mierzonych gazów.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa urzadze¬ nie wedlug wynalazku, którego nawojowe wrze¬ ciono jest umieszczone w glowicy ulozyskowanej w podporze zamocowanej nastawnie obrotowo za pomoca sruby w podstawie dla ustalania wlasci¬ wego kata pomiedzy osia wrzeciona, a struna na¬ dawanego drutu, okreslajacego wielkosc wymaga¬ nego skoku nawojowego spirali. Glowica mocu¬ jaca jeden koniec wrzeciona ma ponadto sprezy¬ nowy imak do mocowania koncówki nawijanego drutu. Drugostronna koncówka wrzeciona jest ulozyskowana w odchylnym ramieniu stabilizowa¬ nym srube dla korekcji skoku wykonywanej spi¬ rali. Urzadzenie to ma dodatkowo uklad termiczny lub elektryczny do wyzarzania nadawanego drutu, najkorzystniej elektryczny uklad skladajacy sie z szczekowego zacisku umieszczonego w poblizu wrzeciona i ze zródla zasilania wlaczonego za po¬ moca lacznika w odcinek struny drutu mieszczacy sie pomiedzy zaciskiem a kierujacym krazkiem.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia nawi¬ janie miniaturowych spiral bez koniecznosci sto¬ sowania duzego naciagu, który mógl by doprowa¬ dzic do zerwania nawijanego drutu, przy zastoso¬ waniu nagrzewania do temperatury zapewniajacej jego odpowiednia sprezystosc. Ponadto wykorzy- 108 7623 108 762 4 stanie nieruchomego prowadzenia drutu z dobie¬ raniem odstepu pomiedzy zwojami przez odpo¬ wiednie nastawianie osi wrzeciona pod katem wzgledem struny nadawanego drutu pozwala na unikniecie jakichkolwiek deformacji. Otrzymane spiralki charakteryzuja sie powtarzalnoscia geome¬ trii oraz standaryzowanymi wyprowadzeniami kon¬ cówek.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig 1 przedstawia schematycznie urzadzenie do na¬ wijania miniaturowych spiral, a fig. 2 — szcze¬ gól „A" zaznaczony na fig. 1 w rzucie aksometrycz- nym.Urzadzenie do nawijania meniaturowych spiral 1 o^ stalym skoku ma podstawe 2, w której jest za¬ mocowana nastawnie obrotowo za pomoca sruby 3 podpora 4. W podporze 4 jest ulozyskowana glo- *wica Sobracanf korba 6, wzglednie silnikiem elek¬ trycznym z licznikiem obrotów i automatycznym wysprzeglaniem po nawinieciu zadanej liczby zwo¬ jów. Przez glowice 5 przechodzi sworzen 7 zakon¬ czony nawojowym wrzecionem 8. Nawojowe wrze¬ ciono 8 jest drugostronnie ulozyskowane w od- chylnym ramieniu 9 stabilizowanym sruba 10 na sworzniu 11 zamocowanym do podpory 4. Pozwala to na korekcje skoku wykonywanej spirali 1, któ¬ rego wielkosc okresla kat a pomiedzy osia wrze¬ ciona 8, a struna nadawanego drutu 12, wskazy¬ wany przez wskazówke 13 na skali 14 podstawy 2.Koncówka nawijanego drutu 12 jest mocowana za pomoca, sprezynowego imaka 15 polaczonego z glo¬ wica 5 dla dociskania tej koncówki do wsporni¬ ka 16. Drut 12 jest rozwijany ze szpuli 17, której konstrukcja nosna 18 jest osadzona na podsta¬ wie 2 oraz prowadzony przez hamulec 19, pro¬ wadnicze krazki 20, 21 i kierujacy metalowy kra¬ zek 22.Krazki 20, 22 sa umieszczone na wspólnej osi 23, a krazek 21 jest obciazony ciezarkiem 24. Tak skonstruowane urzadzenie ma ponadto uklad ko¬ rzystnie elektryczny do wyzarzania nadawanego drutu 12. Uklad ten sklada sie z szczekowego za¬ cisku 25 umieszczonego w poblizu wrzeciona 8 i blokowanego zaczepem 26 oraz ze zródla zasi¬ lania 27 wlaczanego za pomoca lacznika 28 w od¬ cinek struny drutu 12 mieszczacy sie pomiedzy zaciskiem 25 i kierujacym krazkiem 22.Nawijanie miniaturowej spirali za pomoca urza¬ dzenia wedlug wynalazku prowadzi sie w sposób nastepujacy. Najpierw szpule 17 z drutem 12 umie¬ szcza sie na konstrukcji nosnej 18 i przeciaga drut przez hamulec 19 oraz krazki 20, 21, 22 umieszcza¬ jac jego koncówke w szczekowym zacisku 25. Na¬ stepnie wlacza sie wylacznik 29 powodujac prze¬ plyw pradu przez odcinek struny drutu 12 pomie¬ dzy szczekowym zaciskiem 25 i krazkiem 22. Prze¬ plywajacy prad powoduje nagrzanie drutu 12 do 5 temperatury zapewniajacej jego optymalna spre¬ zystosc. Po wyzarzeniu drutu 12 chwyta sie pinseta jego koncówke i zwalnia zacisk 25 blokujac go zaczepem 26, po czym mocuje sie ja w sprezy¬ nowym imaku 15. Nastepnie obraca sie wrzecio¬ no 8 powodujac nawijanie spirali o okreslonej ilosci zwojów i skoku nawojowym ustalonym wczesniej na skali 14 podstawy 2.W celu rozszerzenia zakresu stosowania urza¬ dzenia do dluzszych spiral mozna odchylic ramie 9 w kierunku kierujacego krazka 22, co powoduje nieznaczne wygiecie nawojowego wrzeciona 8 i za¬ chowanie praktycznie stalego kata pomiedzy wrze¬ cionem i drutem 12, a tym samym zapewnia otrzy¬ mywanie równomiernego odstepu pomiedzy zwo¬ jami. Po nawinieciu spirali 1 zwalnia sie zaczep 26 mocujac drut 12 w szczekowym zacisku 25 i ucina go bezposrednio przy tym zacisku. Wrzeciono 8 wysuwa sie z gotowej spirali 1 przez spiralne wy¬ cofanie sworznia 7, a nastepnie zwalnia spirale sprezynowego imaka 15.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do nawijania miniaturowych spiral o stalym skoku, przeznaczonych zwlaszcza do me¬ tanomierzy i eksplozymetrów, skladajace sie z na¬ wojowego wrzeciona oraz kierujacych krazków, znamienne tym, ze ma wrzeciono (8) umieszczonej w glowicy (5) ulozyskowanej w podporze (4) za¬ mocowanej nastawnie obrotowo za pomoca sru¬ by (3) w podstawie (2) dla ustalenia wlasciwego kata (a) pomiedzy osia wrzeciona (8) a struna na¬ dawanego drutu (12), okreslajacego wielkosc wy¬ maganego skoku nawojowego spirali (1) oraz ma uklad termiczny lub elektryczny do wyzarzania nadawanego drutu najkorzystniej elektryczny uklad, skladajacy sie z szczekowego zacisku (25) umieszczonego w poblizu wrzeciona i ze zródla zasilania (27) wlaczanego za pomoca lacznika (28) w odcinek struny drutu (12) mieszczacy sie po¬ miedzy zaciskiem (25) a kierujacym krazkiem (22). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze glowica (5) ma sprezynowy imak (15) do moco¬ wania koncówki nawijanego drutu (12). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze drugostronna koncówka wrzeciona (8) jest ulo- zyskowana w odchylnym ramieniu (9) stabilizowa¬ nym sruba (10) dla korekcji skoku wykonywanej spirali (1). 15 20 25 30 35 40 45108 762 1J_ J± 2 42 19 17 49 22 20 szczegól„A' <5_ 16 5 7 8 i 42 PL