Przedmiotem wynalazku jest maszyna z wirujacym tlokiem zwlaszcza silnik spalinowy.Znane sa silniki z wirujacym tlokiem np. silnik spalinowy WankeFa, patent polski Nr. 43628, zlozony z cylindra w ksztalcie trochoidy oraz z poruszajacym sie wewnatrz cylindra ruchem obrotowym i mimosrodo- wym tloka o przekroju w ksztalcie wypuklego trójkata, którego wierzcholki znajduja sie w stanie ciaglego styku ze sciankami cylindra i który jest prowadzony za pomoca obiegowego zazebienia wewnetrzego oraz korby wiazacej go z walem glównym silnika. Znany jest równiez silnik spalinowy z wirujacym tlokiem wedlug patentu tymczasowego Nr. 84320, którego tlok umieszczony mimosrodpwo w cylindrze ma ksztalt plaskiej eliptycznej bryly z kolnierzem cylindrycznym, umieszczonym wspólosiowo z otworem przelotowym, wykonanym w osi przechodzacej przez jego srodek ciezkosci, w którym umieszczony jest wieniec zebaty z uzebieniem wewne¬ trznym, zazabiajacym sie z czescia uzebiona walu glównego, ulozyskowanego w pokrywach; a na kolnierzu osadzony jest wieniec z uzabieniem zewnetrznym, wykonujacy \y czasie pracy silnika ruch planetarny po wiencu zebatym z uzabieniem wewnetrznym, umieszczonym w pokrywie i powodujacym obtaczanie sie tloka po krzywej cylindra.Wada znanych silników z wirujacym tlokiem jest duze zuzycie paliwa, trudnosci konstrukcyjne nad zasto¬ sowaniem i realizowaniem obiego Diesla, trudne i klopotliwe uszczelnienie wierzcholków tloka ze wzgledu na niekorzystny ksztalt trochoidy cylindra, kosztowna i skomplikowana technologia wykonania cylindra oraz tru¬ dne warunki pracy tloka, wynikajace z bardzo duzego obciazenia cieplnego.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie silnika wedlug wynalazku, który sklada sie z cylindra, stanowiacego lacznie z pokrywami, polaczonymi srubami korpus silnika. W osi cylindra umieszczony jest wal korbowy, ulozyskowany w dwóch lozyskach tocznych, osadzonych w pokrywach i zabezpieczonych pierscie¬ niami rozpreznymi.Na korbie walu korbowego umieszczone jest obrotowo lozysko slizgowe, polaczone trwale z elementem mimosrodowym,polaczonym w sposób trwaly z kolem zebatym, zazebionym z wiencem zebatym o wewnetrznym zazebieniu, zamocowanym trwale w pokrywie. Zewnetrzna powierzchnia obwodowa elementu2 108705 mimosrodowego wspólpracuje z lozyskiem slizgowym, zamocowanym w sposób trwaly w wirujacym tloku o dwóch powierzchniach roboczych, umieszczonym wewnatrz cylindra. W, wirujacym tloku obok lozyska slizgowe¬ go zamocowany jest w sposób trwaly wieniec zebaty o wewnetrznym zazebieniu, wspólpracujacy z kolem zeba¬ tym, zamocowanym polaczeniem ftHnowym do wykorbienia walu korbowego.Na czopach walu korbowego umieszczone sa pierscienie uszczelniajace, osadzone w pokrywach. Krzywizna powierzchni roboczej cylindra zblizona jest do trójkata równobocznego o lagodnych lukowych bokach i wierz¬ cholkach. Tlok wirujacy silnika o ksztalcie w przekroju podluznym zblizonym do elipsy posiada na wierz¬ cholkach pierscienie mszczelniajace, stykajace sie powierzchnia robocza cylindra. Tlok wirujacy dzieli objetosc cylindra na komore A i komore B. W cylindrze wykonane sa: kanal dolotowy mieszanki, kanal wylotowy spalin i kanal do zasysania zimnego powietrza, sluzacego do oczyszczania komór z resztek spalin oraz do chlodzenia czesci roboczych silnika. Otwarcie i zamkniecie kanalów sterowane jest za pomoca stawidel.Maszyna wedlug wynalazku jest przedstawiona w przykladowyrn wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny, fig. 2 przedstawia przekrój poprzeczny, zas fig. od 3 do 6 kolejne fazy dzialania maszyny.Maszyna wedlug wynalazku sklada sie z cylindra 1, stanowiacego lacznie z pokrywami 4 i 5, polaczonymi srubami 6 korpus silnika. W osi cylindra 1 umieszczony jest wal korbowy 7, ulozyskowany w dwóch lozyskach tocznych 9, osadzonych w pokrywach 4 i 5 i zabezpieczonych pierscieniami rozpreznymi 22. Na wykorbieniu 8 walu korbowego 7 umieszczony jest obrotowo element mimosrodowy 11, na którego powierzchni zamocowany jest obrotowo wirujacy tlok 3. Element mimosrodowy polaczony jest w sposób trwaly z kolem zebatym 18, zazebionym z wiencem zebatym 14 o wewnetrznym zazebieniu, zamocowanym trwale w pokrywie 5. Zewne¬ trzna powierzchnia obwodowa elementu mimosrodowego 11 wspólpracuje z lozyskiem slizgowym 13, zamocowa¬ nym w sposób trwaly w wirujacym tloku 3 o dwóch powierzchniach roboczych, umieszczonym wewnatrz cylin¬ dra 1. W wirujacym tloku 3 obok lozyska slizgowego 13 zamocowane jest w sposób trwaly wieniec zebaty 16 o wewnetrznym zazebieniu, wspólpracujacy z kolem zebatym 15 zamocowanym polaczeniem klinowym 17 do wykorbienia 8 walu korbowego 7. Na czopach walu korbowego 7 umieszczone sa pierscienie uszczelniajace 10, osadzone w pokrywach 4 i 5. Krzywizna powierzchni roboczej cylindra 1 zblizona jest do trójkata równobocz¬ nego o lagodnych lukowych bokach i wierzcholkach. Tlok wirujacy 3 silnika 1 o ksztalcie w przekroju podluz¬ nym zblizonym do elipsy posiada na wierzcholkach pierscienie uszczelniajace 24, stykajace sie z powierzchnia robocza cylindra 1. Tlok wirujacy 3 dzieli objetosc cylindra 1 na komore A i komore B. W cylindrze 1 wykona¬ ne sa: kanal 25 dolotowy mieszanki, kanal 26 wylotowy spalin i kanal 27 do zasysania zimnego powietrza, sluzacego do oczyszczania komór A i B z resztek spalin oraz do chlodzenia czesci roboczych silnika. Otwarcie i zamkniecie kanalów 25, 26 i 27 sterowane jest za pomoca stawidel 28.Na rysunku fig. od 3 — 6 zostaly przedstawione kolejne fazy pracy silnika. Wprawiajac w ruch tlok obro¬ towy 3 powoduje sie, ze element mimosrodowy 11 wrazi z kolem zebatym 18 wykonuje ruch planetarny po wiencu zebatym 14 z zazebieniem wewnetrznym. Jednoczesnie wieniec zebaty 16 o wewnetrznym zazebieniu wykonuje ruch planetarny wokól kola zebatego 15, zamocowanego do wykorbienia 8 walu korbowego 7, wprawiajac go w ruch obrotowy. W czasie obrotu tloka 3 z polozenia wyjsciowego (fig. 3) komora A ulega zwiekszeniu zasysajac jednoczesnie mieszanke paliwowo - powietrzna kanalem dolotowym 25, natomiast komora B w tym samym czasie zmniejsza swoja objetosc co powoduje wytlaczanie gazów spalinowych kanalem 26. Przy koncu fazy wydechu (fig. 4) wal korbowy 7 wykonuje obrót o 240 °. Dalszy obrót walu korbowego 7 (fig. 5) powoduje zmniejszenie komory A, a tym samym sprezenie zassanej mieszanki paliwowo— powietrznej. W tym samym czasie komora B zwieksza swoja objetosc i przy zamknietych kanalach 25 i 26, a otwartym kanale 27 zasysa zimne powietrze otoczenia, które miesza sie z resztkami gazów spalinowych wewnatrz komory B i chlodzi jej powierzchnie. W skrajnym polozeniu tloka 3 w stosunku do swiecy zaplonowej 29 nastepuje zaplon mieszanki, a tym samym rozszerzenie sie gazów spalinowych, które oddzialywujac na powierzchnie tloka 3 wymuszaja jego dalszy ruch i obrót walu korbowego 7. Komora A (fig. 6) wskutek rozszerzenia sie gazów spalinowych zwieksza swoja objetosc, a komora B zmniejsza swoja objetosc i wytlacza przez kanal 27 uprzednio zassane powietrze wraz z resztkami gazów spalinowych. Tlok 3 przyjmuje polozenie wyjsciowe (fig. 3) i fazy pracy silnika powta¬ rzaja sie.Zaleta maszyny wedlug wynalazku jest korzystny ksztalt dla pracy uszczelnien wierzcholkowych tloka 3, przez mozliwosc stosowania dwóch i wiecej pierscieni uszczelniajacych 24. Zastosowanie w silniku kanalów 25, 26 i 27 w tym kanalu 27 do zasysania zimnego powietrza otoczenia umozliwia oczyszczanie komór A i B z resztek spalin co umozliwia lepsze napelnianie komory mieszanka paliwowo - powietrzna i zwieksza moc uzyteczna silnika oraz zmniejsza zuzycie paliwa jak równiez pozwala na maksymalne odprowadzanie ciepla z powierzchni roboczych komór silnika, zatem wplywa równiez na polepszenie pracy dla pierscieni uszczelniaja¬ cych 24.108705 3 Zastosowanie eliptycznego ksztaltu tloka 3 i osadzenie go na wale korbowym 7 pozwala na uzyskanie wiekszych stopni sprezania, a tym samym stosowanie obiegu „ Diesla " w tym silniku.Maszyne wedlug wynalazku mozna stosowac jako sprezarke przez napedzanie walu korbowego 7 obcym zródlem napedu.Zastrzezenia patentowe 1. Maszyna z wirujacym tlokiem zwlaszcza silnik spalinowy, skladajaca sie z cylindra w ksztalcie trójkata równobocznego o lagodnych lukowych bokach i wierzcholkach, posiadajacego kanal dolotowy i wylotowy, zamknietego dwoma pokrywami oraz zwirujacego tloka, o ksztalcie w przekroju podluznym zblizonym do elipsy, osadzonego na elemencie mimosrodowym, wspólpracujacym z walem korbowym, wprawianym w ruch obwiedniowymi przekladniami zebatymi, znamienna tym, ze na wykorbieniu (8) walu korbowego (7) umieszczony jest obrotowo element mimosrodowy (11), na którego zewnetrznej powierzchni zamocowany jest obrotowo wirujacy tlok (3). 2. Maszyna wedlug zastrz. 1,znamienna tym, ze w cylindrze (1) wykonany jest dodatkowy kanal (27) umieszczony najkorzystniej pomiedzy kanalem dolotowym (25) i kanalem wylotowym (26), powodujacy doplyw do komory roboczej cylindra (1) zimnego powietrza, oczyszczajacego komory z resztek spalin i ochla¬ dzajacego sciany robocze cylindra (1) Fig.2108 705 F/p.3 3 B FA.4 Fig. 6 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL