Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sterowania stosunkiem paliwa do powietrza w silnikach spalinowych z regulowanym zaplonem, o dowolnej kombinacji tloków i dowolnej mocy.Znane urzadzenia do sterowania stosunkiem paliwa do 5 powietrza w silnikach spalinowych nosza nazwe gazników i dziela sie na dwa podstawowe typy.Pierwszy z nich jest tzw. gaznikiem ssacym, w którym ilosc pobieranego paliwa jest sterowana automatycznie zmianami dzialania ssacego. Gazniki tego typu sa tak 10 dobierane, aby dzialaly w mozliwie najlepszy sposób przy uprzednio okreslonych warunkach pracy, a wiec nie sa one odpowiednie do dzialania we wszystkich innych rózniacych sie warunkach pracy, dopóki nie zostana uzupelnione pomocniczymi, delikatnymi i zalozonymi urzadzeniami 15 sterujacymi. Ponadto w czasie ich pracy ma miejsce nie¬ pozadane mieszanie strumieni powietrza i paliwa powodu¬ jace powstawanie pecherzy powietrza lub gazu paliwowego wewnatrz rur, przez które przeplywa paliwo, co powoduje nieprzewidziane nieregularnosci w ich dzialaniu. 20 Drugi, znany typ gazników to tzw. gazniki wtryskowe o bardzo skomplikowanej budowie i podatnosci na uszko¬ dzenia.We wszystkich stosowanych urzadzeniach tego rodzaju paliwo plynne jest podawane w sposób ciagly przez pompe 25 glówna z glównego zródla paliwa, które to paliwo w czasie pracy silnika jest przynajmniej czesciowo wprowadzane do obwodu zwrotnego i które, gdy przepustnica sterujaca rura paliwowa jest przynajmniej czesciowo otwarta jest wtryskiwane do tej rury paliwowej, do której równiez 30 doprowadzane jest powietrze mieszankowe z atmosfery, znajdujace sie pod kontrola uruchamianego recznie zaworu Wedlug wynalazku od glównej rury zasilajacej plynnym paliwem z glówna pompa zasilajaca, sa odgalezione trzy rury, wszystkie wylotami skierowane do wewnetrznej komory fluidistora. Przez pierwsza z tych rur jest dostar¬ czany strumien paliwa o stalej wielkosci przeplywu, przez druga jest dostarczany strumien paliwa o stalej lecz nasta- wialnej wielkosci przeplywu, zas przez trzecia rure jest przenoszony strumien o zmiennej wielkosci przeplywu sterowanej przez czuly na cisnienie zawór sterujacy, re¬ agujacy na wypadkowa wartosc podcisnienia w rurze pa¬ liwowej pobierana po stronie wylotowej przepustnicy.Wymieniona wewnetrzna komora fluidistora ma dwie kryzy wylotowe, z których kazda ma uprzednio okreslony przekrój poprzeczny, a pierwsza z nich polaczona jest ze zbiornikiem zwrotnym za pomoca rury, zas druga polaczona jest z rura, od której odgalezione sa dwie nastepne rury.Pierwsza z nich zakonczona jest dysza wtrysku paliwa, umieszczona po stronie wlotowej przepustnicy, natomiast druga jest bezposrednio wylotem skierowana - na. prze- pustnice od jej strony wlotowej i wylotowej, przy czym obie te rury zaopatrzone sa w zawory normalnie otwarte lecz zamykane przez sterujacy nimi pneumatyczny prze¬ twornik podcisnieniowy, reagujacy na podcisnienie we wnetrzu wlotowego kolektora cylindra silnika, po stronie wylotowej przepustnicy, i przeznaczony do dzialania tylko wówczas, gdy w tym kolektorze jest nizsze od uprzednio okreslonej minimalnej wartosci. Czuly na cisnienie zawór 108 644108 644 3 sterujacy wyposazony jest w elementy do jego strojenia równiez podczas pracy silnika.W wariancie wynalazku od glównej rury zasilajacej - plynnym paliwem, po stronie wlotowej glównej paliwowej pampy zasilajacej, odgaleziona jest czwarta rura polaczona z wtryskiwaczem paliwa, skierowanym wylotem do wnetrza kolektora wlotowego cylindra silnika i sterowany za pomoca przetwornika cisnienia, polaczonego z cylindrem pneuma¬ tycznym typu podwójnego dzialania, sterowanego sygnalem podcisnienia pobieranym po stronie wylotowej przepustnicy.Wieszcze innym wariancie wynalazku wspomniany cy¬ linder pneumatyczny przystosowany jest do wspólpracy z czulym na cisnienie zaworem sterujacym, w celu zmienia¬ nia stosunku paliwa do powietrza, w przypadku naglego otWWUja IZUwoAi* i/lub"liuiiany obciazenia silnika tak, aby 2mec&zycrstrumien paliwa wplywajacy do komory fluidistora rirzy takich przejsciowych warunkach pracy silnika.I Rozwiazanie ytrgdlug wynalazku charakteryzuje sie prosto¬ ta konstrukcyjna i dzialaniowa, a zatem jest rozwiazaniem tóalCT^odamym na uszkodzenia. Umozliwia ono równiez szeroki zakres regulacji, przy czym regulacja ta moze byc przeprowadzana podczas pracy silnika. Urzadzenie za¬ pewnia równiez uzyskanie wlasciwej charakterystyki dla róznych warunków pracy silnika.Przedmiot wynalazku zostanie blizej omówiony na przy¬ kladach wykonania pokazanych ha rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do sterowania stosunkiem paliwa do powietrza w silniku spalinowym, w schemacie ideowym, fig. 2 — inne alternatywne urzadzenie podobne do przedstawionego na fig. 1, lecz usprawniajace prace silnika podczas fazy przyspieszania, zas fig. 3—5 przedsta¬ wiaja alternatywnie trzy rózne wykonania ukladu rozpro¬ wadzania paliwa do fluidistora.Na fig. 1 glówna rura zasilajaca 42 plynnym paliwem jest polaczona z glównym zbiorikiem 17 paliwowym, przy czym paliwo jest dostarczane za pomoca glównej pompy 12, która tloczy paliwo pod umiarkowanym cisnieniem do wnetrza rur 15, 39, 40 i 41 odgalezionych od glównej rury 42. Pompa 12 jest zbocznikowana rura 43 przedzielona urzadzeniem 44 ograniczajacym cisnienie i utrzymujacym na stalym poziomie uprzednio okreslona wartosc cisnienia po stronie wylotowej glównej pompy 12. Ilosc dostarcza¬ nego paliwa przenoszonego do rury 39 jest regulowana przez wspomagajacy zawór sterujacy 10, majacy tak uksztal¬ towana iglice 38, ze zmieniajac jej polozenie reguluje sie strumien paliwa, przy czym ten zawór jest czulym na cis¬ nienie zaworem membranowym, reagujacym na dowolna zmiane cisnienia w rurze paliwowej 1, co jest dokladniej opisane ponizej.Ilosc paliwa wprowadzanego w rure 40 jest sterowana po¬ datek poprzez regulacje polozenia iglicy zaworu iglowego 11 dzielacego te rure 40, przy czym zawór ten sluzy jako element regulacyjny podczas strojenia silnika, tak aby dopasowac to urzadzenie do silników o róznym rozmiesz¬ czeniu iloków. Ilosc paliwa wprowadzanego w rure 15 I3uidSstor 9 jest mkswym reguatorem strumieniowym przeznaczonym & sterowania iloscia paliwa i zdolnym db- dztalania tylko przy paliwie plynnym, a zwlaszcza benzynie, które posiada komore, gdzie trzy strumienie paliwa prze¬ plywaja razem, tzn. glówny strumien ** stalym przeplywie przechodzacy z rury 41 oraz dwa strumienie sterujace, z których pierwszy jest przenoszony przez rure 39,i którego wielkosc jest zmieniana w zaleznosci od cisnienia wewnatrz rury paliwowej 1, po stronach wlotowej i wylotowej prze- 4 pustoicy 6, zas srugi ma stal i dobierana wielkosc prze¬ plywu, a jest przenoszony przez rure 40 i zawór iglowy 11* Ilosc paliwa dostarczana do fluidistora 29 jest wiec wyni¬ kiem sumowania glównego strumienia oraz dwóch strumie- 5 ni sterujacych tak, ze ilosc paliwa wydzielanego z fluidistora 29 jest funkcja Sygnalów sterujacych reprezentujacych zmiany cisnienia w rurze paliwowej 1, przy czym strumien wyplywajacy jest rozdzielany pomiedzy dwie rury wylo¬ towe 30 i 32. 10 Wewnatrz zaworu sterujacego 10 jest umieszczona mem- rana 35 dzielaca wewnetrzna komore zaworu na dwie pod- komory 31 i 47 przy czym w podkomorze 31 jest umocowana sprezyna srubowa 36 naciskajaca na membrane, z która jest polaczona iglica 38, przechodzaca przez podkomore 47. 15 Sprezyna 36 poprzez membrane 35 ma tendencje do utrzy¬ mywania iglicy 38 w takim polozeniu, aby przynajmniej czesciowo zamknac wylot rury 39. Podkomora 31 po stronie wlotowej membrany 35 laczy sie z rura 45, z której odgale¬ ziaja sie dwie rury 2a i 2b, i z których jedna konczy sie po 20 stronie wlotowej przepustnicy 6, w gardzieli Wewnetrznej zwezki Venturi'ego 8 umieszczonej wspólosiowo w zewne¬ trznej zwezce yenturi^go 7, zas druga rura 2b konczy sie , po stronie wylotowej przepustnicy 6.Zasada dzialania zaworu sterujacego 10 jest nastepujaca.Wplyw dowolnej zmiany prózni odczuwany za pomoca kombinacji dwóch sygnalów cisnieniowych, z których jeden jest pobierany przez rure 2a po wlotowej stronie przepustnicy 6, a zwlaszcza najbardziej w otoczeniu wew¬ netrznej zwezki Venturie'go 8, a drugi jest pobierany przez rure 2b wypadajaca tuz przy stronie wylotowej przepust¬ nicy 6, jest wykorzystywany przez rure 45 w zaworze ste¬ rujacym 10 w celu wytworzenia efektu ssania do wnetrza podkomory 31, po stronie wlotowej membrany 35. Ten wplyw jest dodawany algebraicznie do dzialania sprezyny 36 i powoduje przemieszczenie membrany 35, a tym samym iglicy 38, powodujac efekt sterowania strumieniem paliwa przenoszonym przez rure 39. Napiecie sprezyny srubowej 36 jest dobierane za pomoca sruby regulacyjnej 37, w celu zmiany oporu obciazeniowego dla ruchu membrany 35 spowodowanego sygnalem prózni.Iglica 38 wykonana jako jedna calosc z membrana 35 porusza sie wraz z nia, umozliwiajac przeplyw wiekszej lub mniejszej ilosci paliwa przesylanego przez rure 39, gdy tylko wzrosnie lub zmaleje stopien prózni w przewodzie 45, zwiekszajac lub zmniejszajac w ten sposób ilosc paliwa wydzielanego z rury wylotowej 32. Sruba 37 moze byc poru- . szana w czasie etapu strojenia urzadzenia, lecz tó dzialanie moze byc równiez korzystnie przeprowadzane przez kie- 0 rowce pojazdu podczas pracy silnika, za pomoca elementów zdalnego sterowania, nie pokazanych na rysunku. Umozli¬ wia to dopasowanie nastaw urzadzenia do chwilowych warunków pracy, np. do wymagania maksymalnej mocy silnika lub minimalnego zuzycia paliwa albo podobnych. w W przypadku uruchamiania jeszcze zimnego silnika, jest stosowany pomocniczy zawór 18 ssania, przeznaczony do sterowania pobieranym powietrzem i umocowany wewnatrz przewodu paliwowego t po stronie wlotowej obu zwezek yenturTego 7 i 8. 60 W czasie uruchamiania zimnego silnika zawór 18 jest czesciowo zamkniety tak, ze silnik gdy osiaga dana liczbe obrotów, podcisnienie zwieksza sie wewnatrz rur 2*v 2b, 45 i wytwarza sie ssanie po stronie wlotowej membrany 35 zaworu sterujacego 10, umozliwiajac wydzielanie wiekszej 65 ilosci paliwa z rury 39, a tym samym uzyskanie bogatszej108 644 5 mieszanki paliwa z powietrzem podawanej do wnetrza cylindra silnika.Paliwo wydzielane z rury 30 jest przenoszone do wnetrza zbiornika zwrotnego 14, z którego jest ono zawracane za pomoca np. pompy 13 poprzez rure zwrotna 62, która przenosi to zwracane paliwo z powrotem do glównego zbiornika 17. Paliwo wydzielane z rury 32 podczas normal¬ nej pracy lub przyspieszania silnika jest podawane do rury paliwowej 1 poprzez rury 34 i 33. Rura 34 konczy sie dysza 3 usytuowana w gardzieli wewnetrznej zwezki Venturi'ego 8, zas rura 33 konczy sie w rurze 1 po stronie wylotowej przepustnicy 6 i jest sterowana zaworem 4, sluzacym do dostarczania paliwa do rury paliwowej 1 podczas biegu jalowego, przy czym ten zawór jest wyposazony w srube nastawcza 5 zakonczona iglica.W rury 34 i 33 wprowadzone sa zawory 27 i 28 normalnie otwarte, unachamiane poprzez uklad elektryczny zasilany z baterii i sterowane przelacznikiem 26 uruchamianym za pomoca pneumatycznego przetwornika podcisnienio¬ wego 25 majacego dobieralne elastyczne obciazenia i re¬ agujacego na dowolne zmiany prózni w kolektorze wloto¬ wym 9, cylindra silnika, który laczy sie z tym przetworni¬ kiem 25 poprzez rure 20. Dlatego podczas wylaczania silnika zawory 27 i 28 sa zamkniete, a cale paliwo wydzielane z fluidistora 29 przechodzi do zbiornika zwrotnego 14 przez rure wylotowa 30.Zamykanie tych dwóch zaworów 27 i 28 w czasie wylacza¬ nia silnika odbywa sie w nastepujacy sposób. Podcisnienie w kolektorze wlotowym 9 cylindra silnika po stronie wy¬ lotowej przepustnicy 6 przesylane przez rure 20, gdy tylko podcisnienie wzrosnie poza uprzednio okreslona granice, powoduje opór wewnetrznej sprezyny i powoduje z kolei zadzialanie przelacznika 26, który steruje zamykaniem zaworów 27 i 28 przez caly okres wylaczania silnika.Oczywiscie czuly na podcisnienie przetwornik moze byc tak dobrany, aby jego dzialanie wystepowalo tylko w przy¬ padku, w którym podcisnienie w kolektorze wlotowym 9 przekroczy okreslona uprzednio wartosc, tzn. w przypadku gdy silnik konczy prace. Zrealizowac to mozna droga do¬ bierania dlugosci suwu roboczego przetwornika 25, dzieki czemu nie dopuszcza sie do podawania paliwa do silnika, gdy ten jest wylaczany.Pierwsza z dwóch rur 33 i 34 umozliwia dostarczanie do silnika wymaganego paliwa podczas biegu jalowego, gdy przepustnca 6 jest zamknieta, zas druga rura sluzy do podawania paliwa do cylindra silnika podczas jego pracy ze srednia i maksymalna predkoscia i pod obciazeniem.Rozdzielenie paliwa pomiedzy rury 33 i 34 jest wynikiem wlasciwego wyboru srednic tych rur oraz polozenia sruby nastawczej 5 zakonczonej iglica a stanowiacej element za¬ woru 4, usytuowanego w czesci koncowej rury 33. W czesci koncowej rury 33 jest wykonany równiez przynajmniej jeden otwór 55 w celu uzyskania bezposredniego polaczenia pomiedzy ta rura 33 i rura paliwowa 1, aby umozliwic stopniowe przechodzenie od biegu jalowego do warunków pracy, w których nastepuje srednie i maksymalne dostar¬ czanie paliwa.W rozwiazaniu z fig. 1 przewidziano, ze równiez podczas fazy przyspieszania jest wtryskiwany automatycznie do¬ datkowy strumien dokladnie rozpylanego paliwa do ko¬ lektora wlotowego 9, po stronie wylotowej przepustnicy 6, a jest on dostarczany przez wtryskiwacz paliwa 19 normalnie zamkniety, polaczony z rura 15.Wtryskiwacz 19 jest sterowany przez uklad elektryczny 57 zasilany z baterii, zawierajacy przelacznik 56 urncha- 6 miany przez przetwornik cisnienia 58, do którego sprezone powietrze jest doprowadzane przez rure 16, w której jest umieszczony zawór kontrolny 60, i która polaczona jest z komora 23a cylindra pneumatycznego 23 podwójnego 5 dzialania z umieszczonym w niej suwliwie tlokiem 24, podpartym sprezyna 22 zamocowana w przeciwleglej komorze 23b, przy czym ta sprezyna zmierza do przesu¬ wani tloka 24 w kierunku kryzy rury 16, jak równiez w kierunku kryzy wlotu powietrza z atmosfery, wprowa- io dzanego przez zawór 21. Komora 23b cylindra 23 laczy sie poprzez rure 20a z rura 20 polaczona z kolektorem wlotowym 9, zas komora 23a tego cylindra 23, poprzez rure 16 z umieszczonym w niej zaworem kontrolnym 60, laczy sie z pneumatycznym przetwornikiem cisnieniowym 15 58. Od rury 16 odgalezia sie zastawiamy zawór wylotowy 61 umozliwiajacy zmiane okresu czasu rozladowania cylin¬ dra pneumatycznego 23, a tym samym zmiane czasu otwie¬ rania wtryskiwacza 19. Przy biegu jalowym oraz przy sredniej,pracy i srednim obciazeniu silnika, gdy przepustnka 20 6 jest zamknieta albo czesciowo otworzona, lub gdy z innych powodów podcisnienie w kolektorze 9, a tym samym w ko¬ morze 23b cylindra 23 jest dostatecznie do wywolania suwu zwrotnego tloka 24 powodujacego scisniecie sprezyny 22, powietrze jest wysysane do komory 23a poprzez zawór 25 kontrolny 21.Gdy rozpoczyna sie faza przyspieszania silnika i /lub przepustnica 6 jest mniej lub bardziej szybko otwierana i /lub zmienia sie obciazenie silnika, nastepuje odpowiednio szybki wzrost cisnienh w kolektorze 9, a tym samym w ru- 30 rach 20, 20a, jak równiez w komorze 23b cylindra 23.W konsekwencji tego tlok 24 pod dzialaniem sprezyny 22 daje elastyczna sile zwrotna, która porusza i wypycha uprzednio zmagazynowane powietrze, wessane wczesniej do komory 23b powodujac, ze to powietrze przechodzi 35 poprzez zawór kontrolny 60 do rury 16 i dochodzi do prze- tw mika cisnienia 58 sterujac otwieraniem wtryskiwacza paliwa 19.Na fig. 2 przedstawiono inne rozwiazanie wedlug wyna¬ lazku zasadniczo podobne do poprzedniego tak, ze podobne 40 czesci sa oznaczone tymi samymi numerami lecz z indeksa¬ mi, zas dokladnie te same czesci sa oznaczone tymi samymi numerami.Ten wariant pomaga usprawnic prace silnika podczas fazy przyspieszenia poprzez zmiane zasady zwiekszania 45 przeplywu paliwa, które ma byc dostarczane do cylindra silnika i które jest przenoszone przez rure 39 do fluidistora 29. W tym wariancie zwiekszenie ilosci paliwa jest uzyski¬ wane nie tylko z powodu zwiekszenia efektu ssania w ko¬ rnerze czulego na cisnienie zaworu sterujacego 10a, po 50 stronie wlotowej membrany, pochodzacego od podcisnienia w rurach 2a, 2b i 45, lecz równiez pod wplywem cisnienia pneumatycznego cylindra 23 podwójnego dzialania pracu¬ jacego tak, jak to opisano w odniesieniu do rozwiazania z fig. 1. W tym przypadku cylinder 23 sluzy równiez do 55 podawania sprezonego powietrza przez rure 46, w której umieszczony jest zawór kontrolny 53, do podkomory 47 zaworu sterujacego lOa, po stronie wylotowej membrany 35, podczas przejsciowego stanu przyspieszania, przy czym to powietrze jest nastepnie wydzielane przez rure 48 za- 60 konczona zaworem rozladowujacym 49. Zawór rozladowuja¬ cy 49 umozliwia wiec sterowanie powietrzem przychodza¬ cym z cylindra pneumatycznego 23, jak równiez regulacje okresu czasu, podczas którego wieksza ilosc paliwa wychodzi z rury 39, a tym samym z rury 32, przez która jest podawane 65 paliwo.108 644 7 Jak dlugo powietrze wplywa do podkomory 47, membra¬ na 35 jest poddawana dzialaniu cisnienia, które najpierw wzrasta, a nastepnie maleje podczas tego przejsciowego okresu czasu zgodnie z prawem rozladowania powietrza z cylindra pneumatycznego 23. Podczas wspomnianych okresów przejsciowych na membrane 35 zaworu steruja¬ cego lOa dziala sila wypadkowa, która powoduje przesu¬ wanie iglicy 38 tego zaworu w kierunku otwierania tak, ze jest uzyskiwany wiekszy przeplyw strumienia steruja¬ cego przez rure 39 do fluidistora, a w wyniku tego wieksza ilosc paliwa jest wprowadzana do cylindra silnika.Gdy tlok 24 cylindra pneumatycznego 23 dojdzie do konca swego suwu roboczego, wówczas cisnienie otoczenia ustala sie ponownie w podkomorze 47 zaworu sterujacego, lOa poprzez zawór rozladowujacy 49 tak, ze membrana 35 pod wplywem dzialania sprezyny 36 wraca do stanu, który zalezy od nowych warunków pracy.W obu rozwiazaniach pokazanych na fig. 1 i 2 zastoso¬ wano sterowanie wielkoscia przeplywu paliwa podawanego przez fluidistor 29, jako odpowiedz na pojedynczy parametr silnika, tzn. zasadniczo na zmiane cisnienia w kolektorze woltowym po stronie wylotowej przepustnicy.Bardziej przyblizone rozwiazanie problemu uzyskiwania optymalnej regulacji silnika spalinowego mozna osiagnac wykorzystujac przynajmniej jeszcze jeden paramter sil¬ nika, np. poza wspomnianym wyzej stopniem prózni w ru¬ rze paliwowej, równiez predkosc obrotowa silnika. Z drugiej strony przyjmujac, ze fluidistor ma trzy stopnie swobody regulacji, powstale w wyniku trzech mozliwych powierz¬ chni przekrojów poprzecznych rur wlotowych, to jest rur 41, 39, 40, uzyskane zostaje wprowadzenie dodatkowej informacji. W szczególe rozwiazania pokazanym na fig. 3, glówna pompa 12 stosowana w rozwiazaniu pokazanym na fig. 1, jest tu zastapiona pompa objetosciowa 50 nape¬ dzana bezposrednio lub posrednio przez wal napedowy silnika, a rura bocznikujaca 43 i urzadzenie ograniczajace cisnienie 44 zostaly pominiete. W rozwiazaniu pokazanym na fig. 4 schemat przeplywu jest identyczny jak na fig. 1, lecz pompa objetosciowa 50a jest umieszczona w rurze 40a odgalezionej po stronie wlotowej glównej pompy 12, aby umozliwic zasilanie fluidastora 29 poprzez rure 40a stru¬ mieniem paliwa, którego wielkosc przeplywu zmienia sie proporcjonalnie do szybkosci obrotowej silnika. W ten sposób strumien sterujacy przeplywajacy rura 40a, dziala w kazdym przypadku jako element do sterowania strumie¬ niem wydzielanym z rury 39. Na fig. 5 pokazano schemat przeplywu paliwa zasilajacego oparty na schemacie z fig. 1, lecz tutaj strumien paliwa przechodzacy przez rure 39a i wprowadzany do zaworu sterujacego 10, jest zawsze pro¬ porcjonalny do predkosci obrotowej silnika, poniewaz ta rura jest odgaleziona od rury 42 po stronie wlotowej glów¬ nej pompy 12, a w ta ostatnia rure jest wprowadzona pompa objetosciowa 50b, dzialajaca pod pwlywem zmian pred¬ kosci walu napedowego silnika.Oczywiscie do pokazanych i opisanych powyzej kilka zalecanych rozwiazan wedlug wynalazku mozna wprowa¬ dzac zmiany w konstrukcji, a przedstawione tu urzadzenia moga byc zastepowane innymi urzadzeniami równowaznymi, mieszczacymi sie w zakresie wynalazku.Zas trzezenia patento we 1. Urzadzenie do sterowania stosunkiem paliwa do po¬ wietrza w silnikach spalinowych z regulowanym zaplonem i zasilanym paliwem plynnym podawanym ciagle przez 8 pompe glówna z glównego zródla paliwa, które to paliwo w czasie pracy silnika jest przynajmniej czesciowo wprowa¬ dzane do obwodu zwrotnego i które, gdy przepustnica lub podobny zawór sterujacy rura paliwowa jest przynaj- 5 mniej czesciowo otwarty, jest wtryskiwane do tej rury paliwowej, do której jest doprowadzane równiez powietrze mieszankowe z atmosfery, znajdujace sie pod kontrola uruchamianego recznie zaworu zamykajacego, korzystnie przepustnicy, znamienne tym, ze od glównej rury (42) 10 zasilajacej plynnym paliwem z glówna pompa zasilajaca (12), sa odgalezione trzy rury, wszystkie wylotami skiero¬ wane do wewnetrznej komory fluidistora (29), przy czym przez pierwsza z tych rur (41) jest dostarczany strumien o stalej wielkosci przeplywu, przez druga rure (40) jest 15 dostarczany strumien paliwa o stalej lecz nastawialnej wielkosci przeplywu, a przez trzecia rure (39) jest przeno¬ szony strumien o zmiennej wielkosci przeplywu sterowanej przez czuly na cisnienie zawór sterujacy (10), reagujacy na wypadkowa wartosc podcisnienia w rurze paliwowej 20 (1) pobierana po stronie wlotowej i po stronie wylotowej przepustnicy (6) lub podobnego zaworu, przy czym tft wewnetrzna komora fluidistora (29) ma dwie kryzy wylo¬ towe, z których kazda ma uprzednio okreslony przekrój poprzeczny, a pierwsza z nich polaczona jest ze zbiornikiem 25 zwrotnym (14) za pomoca rury (30), zas druga polaczona z rura (32), od której odgalezione sa dwie rury (33, 34), z których pierwsza zakonczona jest dysza (3) wtrysku pa¬ liwa, umieszczona po stronie wlotowej przepustnicy (6), a drugy jest bezposrednio wylotem skierowana na prze- 30 pustnice (6) od jej strony wlotowej i wylotowej, przy czym obie te rury (33, 34) zaopatrzone sa w zawory (27, 28) normalnie otwarte lecz zamykane przez sterujacy nimi pneumatyczny przetwornik podcisnieniowy (25), reagujacy na podcisnienie we wnetrzu wlotowego kolektora (9) pa- 35 liwa cylindra silnika, po stronie wylotowej przepustnicy (6) i przeznaczony do dzialania tylko wówczas, gdy pod¬ cisnienie w tym kolektorze jest nizsze od uprzednio okres¬ lonej minimalnej wartosci, natomiast czuly na cisnienie zawór sterujacy (10) wyposazony jest w elementy do jego 40 strojenia równiez podczas pracy silnika. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze glówna pompa zasilajaca (12) jest pompa elektryczna umocowana po stronie wlotowej punktu, od którego odga¬ leziaja sie rury (40, 41) polaczone z fluidistorem (29), przy czym ta pompa jest zbocznikowana rura bocznikujaca (43), w której jest umieszczone urzadzenie ograniczajace cis¬ nienie (44). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze 50 czuly na cisnienie zawór sterujacy (10) zawiera czesc membranowa (35), rozdzielajaca komore zaworu na dwie podkomory (31, 47), w pierwszej z których jest umieszczona sprezyna (36) o nastawialnym napieciu, naciskajaca na te czesc membranowa, zas przez druga podkomore (47) prze- 55 chodzi gliica (38) przeznaczona do calkowitego zamykania lub do czesciowego albo calkowitego otwierania kryzy wylotowej trzeciej rury (39) podajacej paliwo do fluidistora, przy czym iglica ta jest polaczona z czescia membranowa (35), zas pierwsza podkomora (31) polaczona jest z rura 60 (2a) konczaca sie w rurze paliwowej (1) po stronie wlotowej przepustnicy (6) oraz z inna rura (2b) konczaca sie po stronie wylotowej przepustnicy, a ponadto elementy do nastawiania nacisku sprezyny (36) sa sterowane korzystnie za pomoca urzadzenia zdalnego sterowania umieszczonego 65 w poblizu siedzenia kierowcy.108 644 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze od glównej rury (42) zasilajacej plynnym paliwem, po stronie wylotowej glównej paliwowej pompy zasilajacej (12), odgaleziona jest czwarta rura (15) polaczona z wtryskiwa- czem paliwa (19) skierowanym wylotem do wnetrza kolek¬ tora wlotowego (9) cylindra silnika i sterowanym za pomoca przetwonika cisnienia (58) polaczonego z cylindrem pne¬ umatycznym (23) typu podwójnego dzialania, poprzez zawór kontrolny (60), a w jednym z suwów roboczych jego tloka (24) cylinder pneumatyczny (23) zasysa powiet¬ rze z atmosfery przez zawór kontrolny (21), zas gdy tlok wykonuje swój suw zwrotny w odpowiedzi na dowolne zmniejszenie cisnienia w kolektorze wlotowym (9) po stronie wylotowej przepustnicy, wprowadzona w tym cylindrze pneumatycznym nastawialna sprezyna (22) dziala na tlok przeciwko efektowi ssania, a powietrze jest przenoszone do przetwornika cisnienia (58) poprzez rure (16), w której jest umieszczony zawór wylotowy (61). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 4, znamienne tym, ze zawiera cylinder pneumatyczny (23) podwójnego dzia¬ lania do zasysania powietrza z atmosfery poprzez zawór kontrolny (21) i do wypychania tego powietrza do rury (16), a komora tego cylindra, w której jest umieszczona sprezyna (22), polaczona jest z kolektorem wlotowym (9) tak, ze podcisnienie wytworzone w tym kolektorze powoduje efekt ssania w cylindrze pneumatycznym prze¬ ciwdzialajac wplywowi sprezyny i powodujac suw zwrotny tloka (24), jak równiez zasysanie powietrza, zas gdy wartosc podcisnienia zmniejsza sie, powietrze rozladowania jest 10 10 wprowadzane w rure (46) polaczona poprzez zawór kon¬ trolny (53) z czulym na cisnienie zaworem sterujacym (10), po stronie wylotowej czesci membranowej (35), w celu wspólpracy przy sterowaniu otwieraniem tego 5 zaworu na poczatku kazdego przejsciowego okresu przy¬ spieszania. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze glówna paliwowa pompa zasilajaca jest pompa objetos¬ ciowa (50), reagujaca na liczbe obrotów walu napedowego silnika i jest umocowana po stronie wlotowej rur podajacych paliwo do fluidistora. 7. Urzadenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze po stronie wolotowej rury (41), która bezposrednio przenosi 15 paliwo do fluidistora (29) i tej która jest polaczona z fluidis- torem, lecz w której strumien paliwa jest sterowany przez czuly na cisnienie zawór sterujacy (10), jest wbudowana pompa glówna (12), zas trzecia rura (40a) przenoszaca paliwo do fluidistora zawiera zawór iglowy (11), da którego 20 jest wprowadzane paliwo poprzez pompe objetosciowa (50a) uruchamiana walem napedowym silnika. 8. Urzadenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze po stronie wlotowej rury (41) przenoszacej paliwo bezpo¬ srednio do fluidistora (29) i tej, która przenosi paliwo do 25 fluidistora przez zawór iglowy (11), jest wprowadzona pompa glówna (12), zas rura (39a) polaczona z czulym na cisnienie zaworem sterujacym (10) jest odgaleziona od glównej paliwowej rury zasilajacej (42) i zawiera pompe objetosciowa (50b) uruchamiana walem napedowym silnika.FIG.1 57 56 FIG.3 FIG. 4108 644 FIG. 2 _ FIG.S LZG Z-d 3, z. 840/1400/80, n. 90+20 egz.Cena 45 zl PL