Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do uzyskiwa¬ nia wysokowartosciowego suszonego siana i innych pro¬ duktów rolnych i przemyslowych.Wiadomo, ze na skutek zalecen gospodarki zywnosciowej i podwyzszenia stopy zyciowej podwyzsza sie zuzycie pelnowartosciowego zwierzecego bialka. Na podstawie stalego wzrostu zapotrzebowania wysuwa sie na plan pierwszy hodowla bydla i owiec. Zagadnieniem kluczowym dla dalszego rozwoju tych galezi hodowli zwierzecej jest zapewnienie w przeciagu calego roku surowej paszy boga¬ tej w bialko, o dobrym aromacie i smaku i wykazujacej znakomite oddzialywanie biologiczne. Zapotrzebowanie to moze byc najlepiej pokryte za pomoca suszonej straczkowej paszy (lucerna, odmiany koniczyny) i przez wartosciowe gatunki traw lakowych. Karmienie wysokowartosciowym sianem, to wymóg nie tylko z punktu widzenia hodowli i zdrowia, ale równiez z punktu widzenia zadan stawianych przy przerobie produktów. Rozszerzone zapotrzebowanie paszy podstawowej do dalszego rozwoju hodowli bydla i owiec moze byc rozwiazane, na skutek braku nowych powierzchni produkcyjnych, albo przez podwyzszenie wydajnosci, albo przez zachowanie, pod wzgledem ilosci i zawartosci, produkowanej paszy. Na razie najwieksza rezerwe stanowi tu zmniejszenie strat paszy przy jej gro¬ madzeniu.Zadanie uzyskania wysokowartosciowego siana moze byc zapewnione przez kompleksowa mechanizacje. Eko¬ nomiczne rozwiazanie dotychczasowych braków w urza¬ dzeniach do gromadzenia i suszenia siana daje podstawe 10 15 20 10 do uzyskiwania wysokowartosciowego siana na skale prze* myslowa.Podstawowym zalozeniem dla uzyskania siana wysoko¬ wartosciowego jest jego szybkie suszenie.Nalezy jednak, ze wzgledu na zwiekszenie wydajnosci suszarni oraz zmniejszenie zuzycia energii elektrycznej, wstepnie podsuszac siano po skoszeniu, na polu, ale nie dluzej niz jeden dzien ze wzgledu na straty, powstajace przez wietrzenie, opadanie lisci i ekstrakcje w zawartosci substancji suchej i bialka, a ponadto z powodu koniecz¬ nosci znacznego ograniczenia rozpadu karotenu. Ograni¬ czenia te oznaczaja, ze w interesie mozliwie najwiekszego zachowania wartosci paszy i w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych, nalezy sie liczyc z suszeniem paszy zielonej o 50—60% zawartosci wody. Jednakze cal¬ kowicie pewne suszenie paszy o takiej zawartosci wody moze byc prowadzone tylko pod dachem przez szybkie suszenie, a to znaczy, ze pod dachem ruchomym i za po¬ moca podgrzanego powietrza. Przez szybkie suszenie mozna bowiem uniknac strat fermentacyjnych, powoduja¬ cych zagrzewanie sie siana i to przy dowolnych warunkach atmosferycznych. Wiadomo, ze najlepsze siano uzyskuje sie ze zbiorów w maju.Nalezy sie jednak liczyc z wystepujacymi w tym okresie zamgleniami i dlatego zbiór wysokowartosciowej paszy w tym okresie moze byc zapewniony tylko przy zastosowa¬ niu szybkiego suszenia. Ponadto szybkie suszenie umozliwia wybór najkorzystniejszego, ze wzgledu na jakosc siana, okresu zbioru. 108 494108 494 3 Wprowadzenie sposobu szybkiego suszenia uzasadnia równiez maksymalne wykorzystanie pelnej mocy produk¬ cyjnej wielkoprzemyslowych, kompleksowych urzadzen do gromadzenia paszy.Znany i najbardziej rozwiniety obecnie sposób wielko¬ przemyslowego uzyskania siana polega na suszeniu na¬ powietrzajacym w stertach. Kilka wariantów urzadzen opartych na tej technologii stosuje sie obecnie; sterty z napowietrzaniem zaopatrzone sa w stale zadaszenie badz z dachem ruchomym i urzadzenia do gromadzenia paszy i suszarnie wiezowe.Wada urzadzen do gromadzenia i suszarni napowietrza¬ jacych sterty jest fakt, ze w trakcie deszczowej pogody przebieg suszenia musi zostac przerwany, a sterta ukladana warstwami musi byc przykrywana plachta. A wiec nie mozna tu uniknac zmniejszonej wydajnosci suszenia w okre¬ sie opadów atmosferycznych. Na skutek podgrzania wy¬ stepuje w suszonym urobku fermentacja (plesnienie) przez co obnizeniejakosci paszy. Szkody powodowane warunkami atmosferycznymi powiekszaja sie ponadto przez napromie¬ niowania sloneczne, przyspieszajace rozpad substancji bialkowych i karotenu.Co prawda pominiecie dachu oznacza znaczne obnizenie nakladów inwestycyjnych, lecz jest to oszczednosc pozorna, poniewaz po zakonczeniu ukladania sterty i ukonczeniu suszenia musi byc ona przykryta warstwa slomy, lub siana lakowego. Unikajac corocznych powtarzajacych sie kosz¬ tów pokrywania sterty oraz raz na trzy lata — kosztów odnawiania plachty, mozna zamortyzowac koszty budowy szopy do suszenia i gromadzenia siana. Przytoczone po¬ wyzej wady zwiekszaja sie jeszcze z powodu duzej praco¬ chlonnosci przy budowie szopy.Wada otwartych szop, o stalym dachu, jednak bez scian bocznych, jest brak zabezpieczenia przed przemakaniem górnych warstw sterty, a to na skutek znacznej wysokosci na której znajduje sie dach szopy. Urzadzenie stanowi tylko czesciowe zabezpieczenie przed szkodliwymi wply¬ wami warunków atmosferycznych.Urzadzenia do gromadzenia paszy z suszarniami wiezo¬ wymi, technicznie najbardziej rozwiniete i calkowicie zmechanizowanie, zaopatrzone w ruchomy dach wykazuja wady, powodowane w pierwszym rzedzie znaczna wyso¬ koscia wiezy. Jak wiadomo urzadzenie jak wyzej, powstalo z powiekszenia wymiarów wykonywanej w malych gospo¬ darstwach rolnych wiezy o malej wydajnosci i malej po¬ jemnosci. Duze urzadzenia do gromadzenia i suszenia siana umozliwia zgromadzenie 150—180 ton siana przy wysokosci sterty 13—15 m. Przy tak duzej wysokosci sterty, mozna celowo rozwiazac magazynowanie rozdrob¬ nionej paszy surowej, podsuszonej w polu do zawartosci wody 30—35% przy uzyciu dmuchawy powietrznej i od¬ bioru paszy za pomoca gwiazdowego przetrzasacza grab¬ kowego. Jednakze przy paszach straczkowych, czynnosci magazynowania i odbioru powoduja calkowite oddzielenie listków latwo lamliwych od ich lodyg i tak odbierany wysuszony urobek sklada sie z lodyg i z calkowicie pola¬ manych okruchów lisci, wykazujacych znaczna zawartosc pylu. Wplywa to w znacznej mierze na dozowanie paszy jak tez jej spozytkowanie. Urzadzenie to ze wzgledu na przytoczone wady nadaje sie raczej do suszenia trawiastych gatunków paszy. Opisane urzadzenie wykazuje duze za¬ potrzebowanie energii elektrycznej co przy uwzglednieniu niewielkiej liczby godzin uzytkowania instalacji w ciagu roku stanowi niekorzystnie o uzytkowaniu krajowej sieci 4 energetycznej. Naklady inwestycyjne i koszty konserwacji urzadzenia sa z powodu pelnej mechanizacji dosc znaczne.Oprócz zalogi potrzebnej przy eksploatacji konieczni sa jeszcze —stale w pogotowiu— slusarz maszynowy i monter 5 elektryk. Ze wzgledu na opisane wady, ekonomicznosc porównawcza takich zakladów wielkoprzemyslowych z uw¬ zglednieniem jakosci siana, jest dosc niekorzystna.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad przez zaopatrzenie szopy w podwójny dach; szopa ta dzieki 10 rozwiazaniu przykrycia — odpowiednio do zmiennej wysokosci urzadzenia do gromadzenia i suszarni surowej paszy w stertach na wolnym powietrzu, nadaje sie do suszenia za pomoca podgrzewanego powietrza, a tym samym do uzyskiwania, przy dowolnych warunkach atmosferycz- 15 nych, wysokowartosciowego siana.Cel ten zostal osiagniety przez to, ze urzadzenie posiada podwieszona do nieruchomego wiazania dachowego wew¬ netrzna oslone ochronna, ruchoma, prowadzona prosto¬ liniowo, przestawiana w góre i w dól, odpowiednio do wysokosci skladowanych produktów, a której to oslony, plyty boczne, opadaja na zewnatrz, przy czym oslona och¬ ronna, zaopatrzona jest w górny otwór wentylacyjny.W urzadzeniu, górne elementy podwieszenia oslony 25 sa sztywno zwiazane z wiazaniem dachowym, natomiast dolne elementy podwieszenia sa zwiazane z oslona ochronna* Wewnetrzna ruchoma oslona ochronna, wolna od obciazen, od wiatru i od sniegu, o lekkiej konstrukcji, zapewnia ochrone paszy przed dzialaniem warunków atmosferycz- 30 nych, a ponadto odprowadzanie przy suszeniu, pradu powietrznego nasyconego wilgocia, a plynacego do góry z warstw paszy. Urzadzenia montowane na elementach podwieszenia wewnetrznej ruchomej oslony ochronnej, umozliwiaja obnizenie zapotrzebowania na prace reczna 35 przy zabiegach gromadzenia, suszenia i odbierania.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze powierz¬ chnia rzutu poziomego sterty wynosi tyle co podwójna powierzchnia rzutu poziomego suszarni wiezowej, a wiec pojemnosc skladowania 16C—180 ton uzyskuje sie przy 40 wysokosci sterty 8—9 m, w miejsce 13—15 m przy suszarni wiezowej; tym samym czynnosci zaladowywania i odbioru paszy ze sterty moga byc wykonywane za pomoca maszyn stosowanych w duzych jednostkach rolnych. Szopa o dwóch dachach jest konstrukcyjnie prosta, obslugiwana recznie 45 i nie wymaga energii elektrycznej. Jej obsluga i konserwacja moze byc wykonywana przez jednego przyuczonego ro¬ botnika. Naklady inwestycyjne obejmujace suszarnie pracujaca za pomoca podgrzewanego powietrza sa o okolo 40% nizsze od nakladów na suszarnie wiezowa chociaz 50 suszarnia wiezowa nie posiada, potrzebnego do szybkiego suszenia, podgrzewania powietrza.Dalsza zaleta urzadzenia jest skladana z elementów budowlanych konstrukcja, która moze byc powiekszana, rozbierana, wzglednie ustawiana na nowym miejscu. 55 Korzystne uksztaltowanie i rzut poziomy umozliwiaja suszenie surowej paszy pakietowanej lub w balotach. Urza¬ dzenie nadaje sie ponadto do suszenia i skladowania innych produktów, a w razie potrzeby moze byc uzywane jako magazyn. 60 Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku sklada sie z trzech glównych czesci: szopy stojacej na nogach, za¬ opatrzonej w staly dach bez scian bocznych, wykonanej jako konstrukcja stalowa; oslony ochronnej o stalowej konstrukcji szkieletowej podwieszonej pod konstrukcja 65 dachowa szopy, ruchomej w kierunkach do góry i do doluHNNMi 5 oraz urzadzenia uruchamiajacego do przesuwania oslony ochronnej, napedzanego recznie. Dach staly[ ma kostruk- cje kratowa, spawana z rur. Dach wykonany jest w kierunku wzdluznym, z dwóch czesci i kazda z nich podparta jest za pomoca czterech slupów. Slupy maja przekrój trójkatny i wykonane sa z rur w postacfckratownic. Obciazenia pio¬ nowe przenoszone sa przez rure pionowa, a usztywnienie poziome zapewnione jest przez rury umieszczone skosnie* Polaczenierur skosnych jestwykonanetak, zewnajwyzszym punkcie slupa, przekrój slupa stanowi rura pionowa. Kon¬ strukcja dachowa zamocowana jest do slupów za pomoca polaczen srubowych. Polaczenie stopy slupa z*plyta fun¬ damentowa wykonane jest za pomoca srub kotwiacych.Stalowy szkielet oslony ochronnej wykonany Jest dwu¬ czesciowo. Kazdy z tych czldnówr- sklada sie z czterech czesci polaczonych za pomoca |olaczen srubowych. Bocz¬ ne plyty wzdluzne oslony ochronnej*jak tez plyty koncowe obu czlonów umieszczone sa ze spadkiem, dzieki czemu umozliwiony"jest odplyw ojifltt&wr Material" pokrycia za¬ montowany na oslonie ochronnej pokrywa tylko skosnie polozone plyty, tak ze opary ze sterty, powstajace przy. suszeniu, moga swobodnie uchodzic do atmosfery.Wielkosc otworów wentylacyjnych jest zmienna* Przy tym rozwia¬ zaniu i przy ustawieniu na jednakowej wysokosci oslon ochronnych pasza jest chroniona przed przemoczeniem i to przykazdejwysokosciwarstwy.Dopodnoszenia i opusz¬ czania oslony ochronnej sluza wciagniki z przekladnia slimakowa lub z kolami walcowymi, napedzane recznie:.W miejsce górnych i dolnych konstrukcji z hakiem, prze¬ widziano dla wciagników u góry i u dolu nowe elementy podwieszenia. Górne elementy podwieszenia wciagników zamocowane sa do górnych dzwigarów poprzecznych stalego dachu. Dolne elementy podwieszenia wciagników sa zamocowane do szkieletu oslony ochronnej za posred¬ nictwem dwu ramion, to jest w czterech punktach tego szkieletu. Stosowane wciagniki samohamowne pozwalaja, ze pa zatrzymaniu ruchu- podnoszenia, oslona ochronna pozostaje w spoczynku w dowolnym polozeniu. Jeden z odcinków lancucha nosnego umieszczony jest w pojem¬ niku dlalancuchazamocowanego do szkieletuoslonyochron¬ nej. Pojemnik lancucha chroni pasze przed zetknieciem sie z lancuchem nosnym. Czlony oslony ochronnej zaopatrzo¬ ne sa w urzadzenie mocujaco-kotwiace, które dzialaja w razie zerwania sie lancucha nosnego.Wynalazek w przykladzie wykonania uwidoczniony jest na rysunku, na którym fig. 1 i fig. 2 przedstawiajaurzadze¬ nie w przekroju podluznym wzglednie w przekroju po¬ przecznym,fig. 3 — ruchoma dwuczlonowa osloneochron¬ na w widoku z góry, fig. 4 i fig. 5 — podwieszenie i urza¬ dzenie do wciagania oslony ochronnej w przekroju po¬ dluznym i poprzecznym, fig. 6 — uchwyty prowadzace do pionowego prowadzenia oslony ochronnej.Jakto uwidoczniono na fig. 1 i fig. 2 — wiazanie dachowe 1 spoczywa na slupach 2. Do podwieszenia i do poruszania oslony ochronnej 3 sluza górne elementy podwieszenia 4, wciagniki 5 i 6 pracujace w obu kierunkach i dolne elemen¬ ty podwieszenia 7. Wspólny ruch, pracujacych w obu kierunkach wciagników 5 i 6 zapewnia wal 8 oraz wlaczone sprzeglo 9 zaopatrzone w tarcze Hardy'ego. Ruch obrotowy walu 8 osiaga sie przez pokrecanie przekladni lancuchowej 10 z poziomu 0,0 za pomoca lancucha recznego 11 (fig. 2) polozonego poza sterta.Do zakotwiczenia i pewnego zamocowania oslony och¬ ronnej i jej czlonów 3 w przypadku zerwania sie lancucha nosnego wciagnika, sluzy lancuch bezpieczenstwa — bez 6 konca 12. Lancuch bezpieczenstwa 12 prowadzony jest przez swobodnie obracajace sie kolo lancuchowe 13 nad czlonem oslony ochronnej 3 i przez kolo lancuchowe 14, znajdujace sie pod oslona ochronna i zaopatrzone w me- 5 chanizm zapadkowy, dzialajacy w obu kierunkach. Wspor¬ nikowe groty 15 mocowane w dowolnym miejscu na slupie za pomoca zacisków, sluza do podtrzymywania czlonów oslony ochronnej 3 w trakcie montazu. Lancuchy do pod- . wieszania 16 zawieszone wraz z siatka ochronna na czlonach 10 oslony ochronnej 3 sluza do wciagania korków stosowanych do uksztaltowania pionowych szybików wentylacyjnych w stercie, a równoczesnie do oznakowania miejsca szybika wentylacyjnego ze wzgledów, BHP.Na fig. 41 fig. 5 pokazano cztery górne i dwa dolne dwu- ramienne elementy podwieszenia 7 oslony ochronnej 3, a ponadto pojemnik lancucha 21 w widokach wzdluznym i bocznym.Na fig. 6 pokazano uchwyt 20 sluzacy do pionowego' 20 prowadzenia oslony ochronnej 3 wzdluz slupa 2.Przedstawiony nafig. 3 stalowy szkieletoslony ochronnej jest wykonany dwuczesciowo, Kazdy z tych czlonów sklada sie z czterech czesci, z których dwie boczne plyty wzdluzne sa ze soba polaczone za pomoca koncowych i srodkowych, 2_ lacznikowych ram 18 i 19. Dwie skrajnie lezace plyty wzdluzne i koncowelacznikowe ramy sa pokryte materialem pokryciowym 17v Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc, przy suszeniu wentylacyjnym za pomoca kanalów powietrznych w stercie, 30 uzupelnione i stosowane z podgrzewaczem oraz moze byc równoczesnie przydatne do ograniczenia pracy recznej przy gromadzeniu paszy, przy jej suszeniu i odbiorze.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzeniedouzyskiwania wysokowartosciowego suszo- 35 nego siana i innych produktów rolnych lub przemyslowych, posiadajace wiazanie dachowe spoczywajace na slupach, znamienne tym, ze posiada podwieszona donieruchomego wiazania dachowego (1), wewnetrzna oslone ochronna (3), ruchoma, prowadzona prostoliniowo, przestawiana w góre tt iw dól odpowiednio do wysokosci skladowanych produktów, ~~'a której to oslony, plyty boczne, opadaja na zewnatrz, przy .- fzym oslona ochronna (3) zaopatrzona jest w górny otwór #w€ntylacjjny. 2. TJrzadzeme wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze górne elementy podwieszenia (4) oslony ochronnej (3) sa sztywno zwiazane z wiazaniem dachowym, a dolne ele¬ menty podwieszenia (7) — najkorzystniej dwuramienne —- sa zwiazane z oslona ochronna (3), przy czym elementy podwieszenia (4, 7) powiazane sa za pomoca mechanizmu podnoszacego, który wyposazony jest w lancuch nosny, lub we wciagnik. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze posiada uchwyty prowadzace (20) zamocowane do oslony ochronnej (3) i sluzace do prowadzenia tejze oslony och¬ ronnej (3), a poruszajace sie wzdluz slupów (2). 4. Urzadzenie Wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze organem kotwiacym oslony ochronnej (3) jest lancuch (12) prowadzony przez swobodnie obracajacesie kololancuchowe 60 (13) oraz przez unieruchamiane kolo lancuchowe (14), najlepiej zaopatrzone w zapadkowy mechanizm zebaty dzialajacy w obu kierunkach z tym, ze do urzadzenia su- szarniczego niezbedne jest znane urzadzenie wentylacyjne pracujace za pomoca sztucznie podgrzewanego powietrza 65 i zaopatrzone w kanaly powietrzne.108 494 9* l!i kA T as^T f|| JT^T^fcJJj ^ Hi—I ^_ - I Figi Fig 2,108 494 r-7 FigA10S 494 Fig. 5 Fig.6 LZG Z-d 3, z. 624/1400/80, n. 95 + 20 egz.Cena 45 zl PL