Opis patentowy opublikowano: 31.12.1980 108461 Int.Cl.2jE02B3/12 E02D 17/20 Twórcy wynalazku: Janusz Wierzbicki, Jacek Chrzanowski, Tadeusz Adamczyk Uprawniony z patentu: Politechnika Warszawska, Warszawa (Polska) Prefabrykowany element okjadzinowy i P/zed miotern wynalazku jest prefabrykowany element okladzinowy z betonu, zwlaszcza przydatny do wykony¬ wania ubezpieczen powierzchni skarp brzegowych i dna w rzekach i kanalach.Brzegi i dno rzek i kanalów sa stale poddawane niszcza- s cemu dzialaniu sil zewnetrznych spowodowanych energia plynacej wody oraz fal wywolanych przez przeplywajace obiekty, ruchem kry lodowej itp. W celu zapobiegania nisz¬ czacym skutkom tego oddzialywania stosowane sa róz¬ nego rodzaju trwale ubezpieczenia powierzchni brzego- 10 wyeh i dennych w postaci powlok wykonywanych miedzy innymi z elementów okladzinowych ukladanych „na su¬ cho", bez spoiwa.Znane obecnie prefabrykowane elementy okladzinowe z betonu, z których sa wykonywane te powierzchnie maja 15 ksztalt prostopadloscianów, których rzut poziomy ma postac dwóch trapezów stykajacych sie krótszymi pod¬ stawami, tzw. „jaskólcze ogony" lub szescioboku forem¬ nego posiadajacego otwór w srodku.Niedogodnosci stosowania tych elementów wynikaja 20 stad, ze na skutek swojego ksztaltu nie wspólpracuja one miedzy soba w przenoszeniu sil prostopadlych do po¬ wierzchni ubezpieczenia (one podtrzymuja sie nawza¬ jem). Powoduje to czesto w przypadku oddzialywania duzych sil prostopadlych lub miejscowego rozmycia po- 25 dloza — zapadanie sie poszczególnych elementów w glab, tzw. „klawiszowanie", przemieszczenie sasiednich ele¬ mentów i w konsekwencji rozmycie i zniszczenie ubez¬ pieczenia.Znane sa równiez elementy okladzinowe zapewniajace so przenoszenie wszystkich sil, w tym takze i prostopadlych do powierzchni ubezpieczenia. Skladaja sie one co naj¬ mniej z dwóch prefabrykatów o róznych ksztaltach la¬ czonych miedzy soba za pomoca sworzni i bolców me¬ talowych.Zastosowanie tych prefabrykatów jest klopotliwe i ogra¬ niczone, gdyz ich montaz jest skomplikowany i nie na kazdym podlozu moze byc stosowany.Istota elementu okladzinowego wedlug wynalazku po¬ lega na tym, ze jego górna i dolna podstawy znajduja sie w równoleglych plaszczyznach i maja ksztalt jednakowych prostokatów, których podluzne osie symetrii sa prosto¬ padle do siebie i przecinaja sie w srodku rzutu pozio¬ mego obydwu podstaw, natomiast sciany boczne elemen¬ tu okladzinowego stanowia plaszczyzny laczace poszcze¬ gólne krawedzie górnej podstawy z najblizszymi równo¬ leglymi do nich krawedziami dolnej podstawy.Istota odmiany elementu okladzinowego wedlug wy¬ nalazku polega na tym, ze jego górna i dolna podstawy znajduja sie w równoleglych plaszczyznach i maja ksztalt jednakowych prostokatów, których podluzne osie sy¬ metrii sa prostopadle do siebie i przecinaja sie w srodku rzutu poziomego obydwu podstaw, natomiast sciany boczne elementu okladzinowego stanowia plaszczyzny laczace poszczególne krawedzie górnej podstawy z naj¬ blizszymi równoleglymi do nich krawedziami dolnej podstawy. W srodku elementu okladzinowego znajduje sie otwór.Istota kolejnej odmiany elementu okladzinowego we¬ dlug wynalazku polega na tym, ze jego górna i dolna pod- 108 461stawy znajduja sie w równoleglych plaszczyznach i maja ksztalt jednakowych prostokatów, których podluzne osie symetrii sa prostopadle do siebie i przecinaja sie w srod¬ ku rzutu poziomego obydwu podstaw, natomiast sciany boczne elementu okladzinowego stanowia plaszczyzny laczace poszczególne krawedzie górnej podstawy z naj¬ blizszymi równoleglymi do nich krawedziami dolnej podstawy, przy czym na górnej podstawie znajduja sie szykany, korzystnie w postaci wystajacych prostopadlo¬ scianów o prostokatnej podstawie.Element okladzinowy wedlug wynalazku ma ksztalt za¬ pewniajacy ciaglosc jego wspólpracy z sasiednimi ta¬ kimi samymi elementami — w przenoszeniu sil równo- jLflWfti^rr^"tePaf1tolMto powierzchni skarpy i/lub dna.Umozliwtó toivykon^wanje ubezpieczen brzegowych i den- nydh, w których wszysttóe elementy okladzinowe sa po¬ wiazane ze soba tworzic przestrzennie pracujaca jed- noufft zwloke. Powlolp ta stanowiaca ubezpieczenie rxywief^Cmn^^J^Kiw a jednoczesnie odpowiednio elastyczna. Zapewnia ona niezbedna inpetracje wód grun¬ towych przez zlacza i eliminuje zjawisko zapadania sie GJdawiszowanie") poszczególnych elementów. Prefabry¬ kowane elementy wedlug wynalazku cechuje duza wy¬ trzymalosc spowodowana tym, ze na skutek ich ksztaltu beton pracuje przede wszystkim na docisk i sciskanie.Montaz elementów jest latwy, sa one wkladane „na su- cjho" bez spoiwa. Nie jest tez wymagany do tego zaden sprzet.Odmiana elementu okladzinowego, z otworem w srodku jest lzejsza i mniej materialochlonna. Jest ona szczególnie przydatna do wykonywania ubezpieczen brzegowych w rzekach o slabym pradzie lub nie znajdujacych sie w bez¬ posrednim kontakcie z woda.Odmiana elementu z szykanami na górnej podstawie jest szczególnie przydatna w ubezpieczeniach brzego¬ wych, na które oddzialywuje energia fal wywolywanych przeplywaniem obiektów plywajacych.Prefabrykowany element okladzinowy wedlug wyna¬ lazku jest przedstawiony w przykladzie jego wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia element okla- 4zinowy w perspektywie aksonometrycznej, fig. 2 — ele¬ ment w rzucie poziomym, fig. 3 — element w przekroju pionowym wedlug AA na fig. 2, fig. 4 — element w prze- ¦kroju pionowym wedlug BB na fig. 2, fig. 5 — odmiane elementu z otworem w srodku, fig. 6 — kolejna odmiane elementu w rzucie poziomym, fig. 7 — kolejna odmiane elementu w przekroju pionowym wedlug AA na fig. 6, fig. 8 — kolejna odmiane elementu w przekroju pionowym wedlug BB na fig. 6, fig. 9 — powierzchnie powloki ubezpieczenia w widoku z góry, fig. 10 — powloke ubez¬ pieczenia w przekroju pionowym wedlug AA na fig. 9, fig. 11 — powloke ubezpieczenia w przekroju pionowym wedlug BB na fig. 9.Prefabrykowany element okladzinowy 1 stanowi bry¬ le, której górna i dolna podstawa 2 i 3 znajduja sie w rów¬ noleglych plaszczyznach i maja ksztalt jednakowych prostokatów. Podluzne osie symetrii 4 i 5 podstaw 2 i 3 sa prostopadle do siebie i przecinaja sie w srodku geome¬ trycznym rzutu poziomego obydwu podstaw 2 i 3. Scia¬ ny boczne 6 i 7 elementu okladzinowego 1 stanowia plasz¬ czyzny laczace poszczególne krawedzie górnej podsta¬ wy 2 z najblizszymi równoleglymi do nich krawedziami dolnej podstawy 3, przy czym sciany boczne 6 tworza z dolna podstawa 3 takie same ostre katy a jak i sciany boczne 7 z górna podstawa 2. ¦.?¦.¦¦? ; ; ¦ \ 461 Prefabrykowany element okladzinowy 8, bedacy od¬ miana elementu okladzinowego 1 stanowi bryle, której górna i dolna podstawa 9 i 10 znajduja sie w równole¬ glych plaszczyznach i maja ksztalt jednakowych prosto- 5 katów. Podluzne osie symetrii 11 i 12 podstaw 9 i 10 sa prostopadle do siebie i przecinaja sie w srodku geome¬ trycznym rzutu poziomego podstaw 9 i 10. Sciany bo¬ czne 13 i 14 elementu okladzinowego 8 stanowia plasz¬ czyzny laczace poszczególne krawedzie górnej podsta- 10 wy 9 z najblizszymi równoleglymi dó nich krawedziami dolnej podstawy 10. W srodku elementu 8 znajduje sie otwór 15 przechodzacy przez cala grubosc elementu.Prefabrykowany element oklsdzno^y 16 — bedacy kolejna odmiana elementu okladzinowego 1 stanowi bry- 15 le, której górna i dolna podstawa 17 i 18 znajduja sie w równoleglych plaszczyznach i maja ksztalt jednakowych prostokatów. Podluzne osie symetrii 19 i 20 podstaw 17 i 18 sa prostopadle do siebie i przecinaja Sie w srodku geo¬ metrycznym rzutu poziomego podstaw 17 i 18. Sciany boczne 21 i 22 stanowia plaszczyzny laczace poszczegól¬ ne krawedzie górnej podstawy 17 z najblizszymi równo¬ leglymi do nich krawedziami dolnej podstawy 18, przy czym sciany boczne 21 tworza z dolna podstawa 18 ta¬ kie same ostre katy a jak sciany boczne 22 z górna pod¬ stawa 17. Na górnej podstawie 17 znajduja sie szykany 23 (przeznaczone do tlumienia energii oplywajacego stru¬ mienia wody) korzystnie w ksztalcie wystajacych prosto¬ padloscianów o prostokatnej podstawie.W celu wykonania powloki 24 stanowiacej ubezpie¬ czenie powierzchni brzegów lub dna uklada sie elementy 1 obok siebie „na sucho" tak, ze w jednym kierunku scia¬ ny boczne 6 kazdego elementu stykaja sie ze scianami bocznymi 7 dwóch sasiednich elementów 1, a w kierunku prostopadlym — sciany boczne 7 tego samego elementu 1 stykaja sie ze scianami bocznymi 6 innych dwóch sasied¬ nich elementów 1. Na skutek tego uzyskuje sie naklada¬ nie scian bocznych 6 i 7 we wszystkich kierunkach i ich trwale zwiazanie ze soba. 49 Zastrzezenia paten to we 1. Prefabrykowany element okladzinowy, znamienny tym, ze jego górna i dolna podstawa (2 i 3) znajduja sie w równoleglych plaszczyznach i maja ksztalt jednakowych 4_ prostokatów, których podluzne osie symetrii (4 i 5) sa prostopadle do siebie i przecinaja sie w srodku rzutu poziomego obydwu podstaw (2 i 3), natomiast sciany boczne (6 i 7) elementu okladzinowego (1) stanowia plaszczyzny laczace poszczególne krawedzie górnej pod¬ stawy (2) z najblizszymi, równoleglymi do nich krawe¬ dziami dolnej podstawy (3). 2. Prefabrykowany element okladzinowy, znamienny tym, ze jego górna i dolna podstawa (9 i 10) znajduja sie w równoleglych plaszczyznach i maja ksztalt jednakowych 55 prostokatów, których podluzne osie symetrii (11 i 12) sa prostopadle do siebie i przecinaja sie w srodku rzutu po¬ ziomego obydwu podstaw (9 i 10), natomiast sciany bocz¬ ne (13 i 14) elementu okladzinowego (8) stanowia plasz¬ czyzny laczace poszczególne krawedzie górnej podsta- 60 W (9) z najblizszymi, równoleglymi do nich krawedzia¬ mi dolnej podstawy (10), przy czym w srodku elementu okladzinowego znajduje sie otwór (15). 3. Prefabrykowany element okladzinowy, znamien¬ ny tym, ze jego górna i dolna podstawa (17 i 18) znaj- 61 duja sie w równoleglych plaszczyznach i maja ksztalt108 461 jednakowych prostokatów* których podluzne osie sy¬ metrii (19 i 20) sa prostopadle do siebie i przecinaja sie w srodku rzutu poziomego obydwu podstaw (17 i 18), natomiast sciany boczne (21 i 22) elementu okladzino¬ wego (16) stanowia plaszczyzny laczace poszczególne 6 krawedzie górnej podstawy (17) z najblizszymi i równo¬ leglymi krawedziami dolnej podstawy(16), przy czym na górnej podstawie (17) znajduja sie szykany (23) ko¬ rzystnie w postaci prostopadloscianów o prostokatnej podstawie. «*/ \ 4v4 fl»3 J- V168 461 ti u \ ^4 t li 19 17 Fig. 5 -7 x 20 — i - A <* 16 *•! Fig 6 A-A ] ! Zr Fig.7 y[ zL A-A Fig. 10 5] 7V n m ZA M K m u A <*j PC Fig.9 LZG Z-d 3, z. 618/1400/80, n. 105+20 egz.Cena 45 zl PL