Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do nadawania ruchu powrotnego suwakowi prasy tarczowej zaopa¬ trzonej w lozyskowanie hydrostatyczne.W patencie polskim nr 6842S oraz w polskim zgloszeniu patentowym nr P.178488 opisano hydrauliczne rozwiazanie napedu powrotnego dla suwaków pras tarczowych.W rozwiazaniach tych zastosowano hydrauliczne cylindry pompujace, których tloki, zakonczone stopami slizgo¬ wymi, stykaja sie z ukosnymi plaszczyznami tarcz napedowych w miejscach przestawionych o o\olo 180° w stosunku do usytuowania stóp roboczych prasy. Pompowany olej jest podawany do cylindrów silowych nadajacych suwakowi ruch powrotny. Oba wymienione rozwiazania stawiaja wysokie wymagania w zakresie jakosci uszczelnien oraz moga stwarzac dodatkowe trudnosci zwiazane ze scisliwoscia i zapowietrzaniem oleju, zwlaszcza przy duzych predkosciach ruchu suwaka prasy.Znane jest dalej rozwiazanie mechanizmu do nadawania suwakowi ruchu powrotnego opisane w polskim zgloszeniu patentowym nr P. 198715. W tym mechanizmie zastosowano dfwignie dwuramienna umocowana wahliwie do korpusu lub glowicy prasy. Jeden koniec dzwigni za posrednictwem wahliwie osadzonej stopy slizgowej styka sie ze skosna bieznia tarczy napedowej, zas drugi jest polaczony z suwakiem. W praktycznej realizacji opisane rozwiazanie okazalo sie dosc skomplikowane. Wystepuje w nim lozyskowanie w trzech przegu¬ bach, koniecznosc skompensowania wahadlowego ruchu pomocniczej stopy slizgowej osadzonej na koncu dfwi- gni oraz koniecznosc zapobiegania poprzecznym wychyleniom wspomnianej dzwigni.Wynalazek ma na celu skonstruowanie urzadzenia wolnego od opisanych niedogodnosci znanych rozwiazan, prostego w budowie i niezawodnego.Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto przez zaopatrzenie urzadzenia w ruchoma podpore zakonczona stopa slizgowa. Ruchoma podpora jest prowadzona suwliwie w suwaku lub korpusie prasy i jest wyposazona w ze¬ batke. Zebatka opisanej ruchomej podpory za pomoca sztywnego lancucha kinematycznego ulozyskowanego w konsoli zwiazanej z glowica lub korpusem prasy,jest sprzezona z zebatka przytwierdzona do suwaka prasy.Wspomiany sztywny lancuch kinematyczny moze stanowic dwuramienna dzwignia zaopatrzona na obu2 108416 koncach w segmenty zebate wspólpracujace ze wspomnianymi zebatkami. Moze to byc takze zespól kól zeba¬ tych wspólpracujacych z wczesniej wymienionymi zebatkami.Zebatka przytwierdzona jest do suwaka prasy przy pomocy srub umozliwiajacych nastawianie jej polozenie wzgledem tego suwaka.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z niewielkiej, ilosci ruchomych czesci. Jego konstrukcja zapewnia dokladnie prostoliniowe i proporcjonalne ruchy pomocniczej stopy slizgowej. Urzadzenie charakteryzuje sie ponadto duza sztywnoscia ima tylko jeden przgub. Nastawne mocowanie zebatki przytwierdzonej do suwaka pozwala, niezaleznie od wybranego wariantu konstrukcyjnego, skasowac luzy miedzyzebne i uregulowac sile zacisku wstepnego wspólpracujacych elementów. Dzieki temu zastosowanie urzadzenia nawet w prasach o duzej szybkobieznosci nie spowoduje nadmiernego halasu.Wynalazek jest dokladniej opisany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadze¬ nie w widoku z boku, czesciowo w przekroju, a fig. 2 — to samo urzadzenie w, widoku z góry, czesciowo w prze¬ kroju. !.Jak pokazano na ryunku, urzadzenie ma slizgowa stope 1 osadzona przegubowo na przesuwnej podporze 2 umieszczonej w prowadnicach 3 zwiazanych z suwakiem 4. Prowadnice 3 moga tez byc usytuowane w odpowied¬ niej czesci korpusu prasy. Wspomniana slizgowa stopa 1 przylega do skosnej powierzchni napedowej tarczy 5 w miejscu odleglym o kat okolo 180° w stosunku do miejsca przylegania glównej stopy 6 przenoszacej nacisk w czasie tloczenia.Przesuwna podpora 2 jest zaopatrzona w zebatke, z która zazebia sie zebaty segment 7 znajdujacy sie na koncu dwuramiennej dzwigni 8 ulozyskowanej w konsoli 9, Konsola 9 jest przymocowana do glowicy 10 prasy, (moze tez byc mocowana do innej czesci korpusu prasy).Na drugim koncu dzwigni 8 znajduje sie zebaty segment 11 zazebiajacy sie z zebatka 12 przymocowana do suwaka 4 prasy. Zebatka 12 jest polaczona z suwakiem 4 nastawnie, zas do regulowaniajej polozenia sluzy sruba 13.Urzadzenie popisanej konstrukcji jest przeznaczone do wspólpracy zjedna okreslona tarcza napedowa prasy. W prasach wyposazonych w wiecej niz jedna tarcze napedowa korzystne jest zastosowanie tylu urzadzen wedlug wynalazku, ile jest tarcz napedowych.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace. Gdy suwak 4 prasy wykonuje ruch roboczy, to znaczy ruch ku dolowi, zebatka 12 oddzialywujac na zebaty segment 11 powoduje podnoszenie pomocniczej slizgowej stopy 1 ku górze. Tak wiec wspomniana stopa slizgowa pozostaje stale w stycznosci z ukosna powierzchnia napedowej tarczy 5. Poniewaz przesuniecia pomocniczej slizgowej stopy 1 sa scisle proporcjonalne do przesuniec suwaka 4, lecz odwrotnie skierowane, przy polozeniu suwaka w dolnym zwrotnym punkcie slizgowa stopa 1 zajmuje swoje najwyzsze polozenie. W nastepnej fazie ruchu napedowa tarjcza 5, wywierajac swoja skosna powierzchnia nacisk na stope 1 przesuwa ja ku dolowi, wobec czego zebatkoWa przekladnia 2, 7, 11, 12 unosi suwak 4 ku górze, pokonujac przy tym opory wyciagania stempla z materialu jak równiez sily bezwladnosci wynikajace z przyspie¬ szenia suwaka oraz jego ciezar. W tym czasie glówna slizgowa stopa 6 nie traci kontaktu z napedowa tarcza 5.Dla zapewnienia stalego docisku wstepnego stóp slizgowych do tarczy napedowej i dla skasowania luzów w zazebieniach — zebatka 12 jest przytwierdzona do suwaka 4 nastawnie. Sile zacisku reguluje sie za pomoca sruby 13.Olej, który musi byc doprowadzony pod cisnieniem do kazdej ze stóp slizgowych, do slizgowej stopy 1 jest doprowadzony elastycznym przewodem polaczonym z otworem 14 wykonanym w ruchowej podporze 2.Zgodnie z istota wynalazku urzadzenie zamiast d\yuramiennej dzwigni 8, zaopatrzonej na koncach w seg¬ menty 7 i 11, moze miec zebate kola sztywno kinematycznie sprezone ze soba oraz z zebatka podpory 2 izabatka 12.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do nadawania ruchu powrotnego suwakowi prasy tarczowej, znamienne tym, ze ma ruchoma podpore (2) pomocniczej slizgowej stopy (1) prowadzona suwliwie w suwaku (4) lub korpusie prasy i zaopatrzona w zebatke, zas ta zebatka jest sprzezona za pomoca sztywnego lancucha kinematycznego, ulozys- kowanego w konsoli (9) zwiazanej z glowica (10) lub inna czescia korpusu prasy, z zebatka (12) przytwierdzona do suwaka (4) prasy. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1,znamienne tym, ze sztywny lancuch kinematyczny ulozyskowany w konsoli (9) stanowi dwuramienna dzwignia (8) zaopatrzona najednym koncu w zebaty segment (7), wspólpra¬ cujacy z zebatka podpory (2), a na drugim koncu w zebaty segment (11), wspólpracujacy z zebatka (12).108416 3 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sztywny lancuch kinematyczny ulozyskowany w konsoli (9) stanowi zespól kól zebatych wspólpracujacych z jednej strony z zebatka podpory (2) a z drugiej strony z zebatka (12). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 1ub3,znamiennne tym, ze zebatka (12) jest mocowana nastawnie do suwaka (4) prasy i jest zaopatrzona w.mechanizm umozliwiajacy kasowanie luzów i uzyskanie zacisku wstepnego elementów przekladni zebatej. PL