Wynaiaizek niniejszy dotyczy sposobów i urzadzen stosowanych przy wydobywa¬ niu ropy zapomoca wiercen do wansttwy roponosnej z chodnika, t. \. do wszelkich skal porowatych lufo lupkowatych, izawie- rajacych tfope.Fig. 1 wskazuje przekrój pionowy przyrzadu szczelnego, stosowanego przy wierceniu w warstwie roponosnej, fig- 2 — widok fceigoz zgóry, fig. 3 —< przekrój p*o- przeczny, fig. 4 — przekrój pionowy innej odmiany paizyrzadai, wreszcie fig. 5 — przekrój pionowy urzadzenia podczas przewiercania warstwy roponosnej zdolu do góry i do zbierania ropy.Najpoerw poglebia sie szyb do miejsca bliskiego warstwy roponosnej, skad pro¬ wadzi sie jeden lub wiecej chodników po¬ wyzej lub ponizej tej warstwy. Chodniki skierowane sa /równolegle do warstwy ro¬ ponosnej i oddzielone sa od niej skala nie¬ przepuszczalna. Rope odciaga sie zapomo- ca rur uszczelnionych w warstwie nieprze¬ puszczalnej, polaczonych z rurociagiem.Po wykonczeniu calosci mie powinno za¬ chodzic zadne znaczniejsze przeciekanie ropy lub wody z warstwy roponosnej do szybu lub chodników.Na fig. 1 i 2 pokrywa uszczelniajaca 1 sklada sie z dwóch odcinków 2 i 3, które sa zmocowane ze soba zapomoca srub 4, przepuszczonych przez ucho 5. Na wierz¬ chu tych odcinków znajduje sie szczeliwo 6 z gumy lub podobnego tworzywa spre¬ zystego, utrzymywane w polozeniu wlasci- wem zapomoca rowka 7. Odcinki posiada-ja zaglebienie 8 oraz otwór u dolu 9, w którym znajduje sie pierscien 10. W le¬ wym «Qdpipku"2 snaj4qje sie gwintowany otwór 1 f.Teodcinki uszczelniajace sa tak wyko¬ nane, by je mozna bylo docisnac do skaly nieprzepuszczalnej 12, przez która ma byc wywiercany otwór do warstwy ropono- snej 13.Najpierw wierci sie otwór 14 w nie¬ przepuszczalnej skale i nie przebija sie go do warstwy roponosnej, Nastepnie wpro¬ wadza sie do otworu rure 15, która uszczel¬ nia sie w skale zapomoca odcinków u- szczelniajacych 2, 3 tak, aby otaczaly dol¬ ny koniec rury 15, a zaglebienie 8 przypa¬ dlo pod otworem (fig. 1).'Do tego zagle¬ bienia wtlacza sie tworzywo w itfodzaju np. smoly, zaprawy lub innego trwalego ma- terjalu uszczelniajacego. To tworzywo wy¬ pelnia wywiercony otwór dookola rury 15 i stanowi szczeliwo 16 (fig. 4).Przeciekaniu plynów miedzy skala 12 i odcinkami 2 i 3 podczas wtlaczania two¬ rzywa uszczelniajacego zapobiega silne docisniecie szczeliwa 6 do warstwy nie¬ przepuszczalnej przy pomocy belki 17, która nalezy docisnac zapomoca dzwigni¬ ków srubowych 18. Pierscien 10, docisnie¬ ty do rury, zapobiega przeciekaniu ropy u spodu odcinków. Po dostatecznem skrzep¬ nieciu tworzywa uszczelniajacego usuwa sie dzwigniki srubowe, poczerni mozna roz¬ poczac wiercenie.Zamiast uszczelnic rury w skale nie¬ przepuszczalnej zapomoca tworzywa u- azczelniajacego mozna uzyc odcinki 2, 3 jako oprawy, nieprzepuszczajaeej cieczy.W tym celu stosuje sie dlawnice dodatko¬ wa 18 (fig. 3), która posiada kolnierze 19 i 20, obejmujace krawedzie pierscienia 21 u spodu odcinków 2, 3. Dlawnica posiada u góry i u dolu otwory, przez które prze¬ puszczono rurowy trzon wiertla 22 i za¬ wiera szczeliwo 23, otaczajace ten trzon.Laczenie odbywa sie w ten sposób, ze dlawnica 18 wsuwa sie na trzon, który na¬ stepnie wprowadza sie do otworu 14, a od¬ cinki uszczelniajace 2, 3 izmooowuje sie na dlawtnicy, przyczem odcinki te dociska sie do skaly nieprzepuszczalnej zapomoca dzwigników srubowych.Otwór 11, polaczony z odpowiednia ru¬ ra, sluzy ido odprowadzania wody, która wtlacza sie przez trzon wiertla w celu usu¬ wania wierconej skaly. Ta sama rura lub tez inna moze sluzyc do zbierania ropy lub gazu, jakie moglyby pokazaa sie z war¬ stwy roponosnej, gdy wiertlo sie wen wglebi.Fig. 4 wskazuje odmiane wynalazku z zastosowaniem rury 24, otoczonej tworzy¬ wem uszczelniajacem 16, zaopatrzonej w zasuwe 25. Rura zamknieta jest na dolnym koncu nasada 26, zaopatrzona w otwór boczny 27 do odprowadzania plynów. Wy¬ drazony trzon wiertla 22, przepuszczony przez otwór pokrywy 28, otoczony jest szczeliwem 29.Przy stosowaniu takiej oprawy wierci sie najpierw w nieprzepuszczalnej skale 12 otwór, który nie dowierca sie do zloza roponosnego 13. Nastepnie otwiera sie za¬ suwe 25 i wprowadza przez nia wiertlo wiglab rury 24, nakreca nasade 26 u dolu i przystepuje do wiercenia. Trzon wiertla przedluza sie zapomoca trzonów dodatko¬ wych, w miare zaglebiania sie wiertla w otworze. Woda przeplókujaca doplywa przez wydrazony trzon wiertla i odplywa wraz z okruchami skal przez otwór 27.Gdy trzeba wyjac wiertlo, nalezy je wy¬ ciagnac przez otwarta zasuwe 25, która nastepnie zamyka sie. Wówczas mozna zu¬ pelnie bezpiecznie zdjac nasade i usunac wiertlo, poniewaz wyplyw plynów po¬ wstrzymuje zasuwa.Na fig. 5 chodnik 30 przeprowadzono w spagu 31, znajdujacym sie pod warstwa roponosna 32. Do tej warstwy przebija sie szereg otworów. Rura 33, osadzona w o- tworze 34, posiada odnoge 35, polaczona — 2 —ze zbiornikiem 36. Do odnogi 35 przyla¬ czone jest kolano 37, polaczone zapomoca kolnierzy 38 i 39 z odnoga 35 oraz z szyj¬ ka zbiornika 36. Zlacze 39 winno byc takie, aby dopuszczalo latwe usuwanie napelnio¬ nego zbiornika i zakladanie innego zbior¬ nika próznego. Na wierzchu zbiornika znajduje sie rurka 40, sluzaca do odcia¬ gania plynów, np. iropy, wody lub gazu.Zamiast zdejmowac zbiornik w celu je¬ go oprózniania mozna zaopatrzyc go w dno 41, zamykane na zawiasach 42. Odpo¬ wiednie uchwyty 43 utrzymuja dno w po¬ lozeniu zamknieteni, szczeliwo zas 43* za¬ pobiega przeciekaniu.Niekiedy jest pozadane usuwanie od- razu niewielkiej ilosci osadu, np. piasku splywajacego z ropa, saczaca sie do rur.W tym celu rura zaopatrzona jest w osad¬ nik 44, polaczony zapomoca ksztaltki kol¬ nierzowej 45 z rura 34; ksztaltka pozwala na zdejmowanie tego osadnika. Rope od¬ ciaga z rury odnoga 46, odgaleziajaca sie powyzej osadnika 44. Osady zbieraja sie w osadniku, plyn zas splywa przez odno¬ ge 46 do rury glównej 47.Zbiornik 36 i osadnik 44 mozna dosto¬ sowac, odpowiednio do wairunków, do kaz¬ dego otworu przez przymocowanie ponizej zasuwy.Wyplyw mozna zwiekszyc zapomoca rozwiercenia konca otworu 48, okruchy skal powstajace zarówno przy wierceniu, lub przy poszerzaniu otworu zostaja stale usuwane, dopóki wiertlo pozostaje w otwo¬ rze, podczas, gdy przy dotychczasowych sposobach (poszerzenia bylo to niemozli¬ we. Nawet przy stosowaniu rozszerzacza gromadzace sie okruchy wymagaly okre¬ sowego wyciagania narzedzia i oczyszcza¬ nia otworu.Wlasny ciezar ropy i okruchów wy¬ starczaja zazwyczaj, by opadaly ku dolo¬ wi z dowolna szybkoscia. Jednakze przez rury 33 i 33' mozna wprowadzac rózne od¬ czynniki, jak np. pare, wode, rope, powie¬ trze sprezone w celu przyspieszenia usu¬ wania ropy lub osadu, albo tez w celu np, roztopienia zebranej parafiny lub asfaltu.Zatkany otwór mozna z latwoscia o- czyscic zapomoca wlaczenia tej oprawy i rozwiercenia otworu w celu odsloniecia no¬ wej warstwy.Sposoby niniejsze mozna zastosowac zamiast mechanicznego oczyszczenia otwo¬ rów lub tez jako srodki pomocnicze. Roz¬ szerzanie otworów mozna rozpoczynac od spodu, przyczem prace zawsze prowadzi sie od dolu, aby osady mogly opadac. Na¬ daja sie tu najrozmaitsze rozszerzacze.Przewody 33, 33' miewaja zwykle sred¬ nice 5 cm, inne zas czesci posiadaja wy¬ miary odpowiednie do tej srednicy, z tern jednak zastrzezeniem, ze zbiornik 36 po¬ winien byc dosc wielki, by mógl pomiescic okolo 0,1 m3 osadów. W przeciwnym bo¬ wiem razie nalezaloby zbyt czesto go zmie¬ niac. Natomiast osadnik 44 moze prze¬ waznie posiadac mniejsze wymiary. O ile nie napotyka sie na luzny piasek, ten osad¬ nik mozna pominac. W pewnych przypad¬ kach, w celu szybszego usuwania ropy, mozna uzywac pompy przylaczonej np. w miejscu 49 do osadnika 44. PL