Przedmiot wynalazku dotyczy jarzma do bezpieczników wyciagów górniczych, które po Jego unK^homienki przelaczaja te bez¬ pieczniki z jednego polozenia do drugiego.Wiadomo, ze trudnosc wykonania bez¬ pieczników polega na tern, iz winny one ob¬ slugiwac rozrzad wyciagu zarówno przy jezdzie naprzód, jak tez i wstecz, zapomo- ca przesuwania regulatora, dzialajacego w jednym kierunku, który po przekroczeniu pewnej predkosci winien przez swoje od¬ chylenie do góry nastawic wyciag przy jego jezdzie naprzód lub wstecz na male napel¬ nianie para albo para wsteczna i oprócz te¬ go pozwolic, zeby maszynista mógl zmniej¬ szac doplyw pary, wzglednie zwiekszac do* plyw pary wstecznej. Urzadzenie musi byc dostosowane do pelnego zasilania para wsteczna podczas rozruchu.Jarzma sluzace do tego celu sa juz zna¬ ne. Odznaczaja sie tern, ze sa przelaczane zapomoca sprzegla ciernego. Przelaczanie jarzma moze sie odbywac posrednio lub bezposrednio. W pierwszym przypadku wlacza sie przelacznik parowy, którego su¬ wak rozrzadzajacy przelacza sie, tloczek zas tego przelacznika przesuwa sie z suwa¬ kiem i przestawia drazek jarzma, które sluzy do dodawania pary wstecznej, zalez¬ nie od kierunku jazdy. W ostatnim przypad¬ ku uklad drazków, zapomoca których od¬ bywa sie doprowadzanie pary wstecznej, jest przesuwany pomimo usuniecia ogniwa posredniego, jakiem jest przelacznik. Dra¬ zek jarzma jest wtedy zazwyczaj polaczo¬ ny z pomocniczym rozrzadem wyciagu.Przy ciernym napedzie przelaczane cie¬ gno szybko sie zuzywa, przyczem wskutektarcia powierzchnia cierna staje sie tak sli¬ ska, ze zamkniecie ^ciejne, potrzebne do przelacznik w* pewnych okolicznosciach, zawodzi calkowicie i przelaczenie odbyc sie nie moze. Jest to przy wyciagach bardzo niebezpieczne, poniewaz np. ciegno, zatrzy¬ mane podczas jazdy wstecz, nie moze juz dzialac prawidlowo przy nastepnym ruchu naprzód i niema juz wówczas polozenia go¬ towosci, umozliwiajacego zasilanie para wsteczna.W celu unikniecia takiej niepewnej, a tern samem niebezpiecznej pracy ciegna jarzma, sprzeglo cierne zastepuje sie tern, ze polaczenie osiaga sie w sposób me¬ chaniczny lufo hydrauliczny.Fig. 1 podaje w zarysie przyklad wyko¬ nania -do przelaczania bezpieczników, dzia¬ lajacych hydraulicznie, zas fig. 2 wskazuje uklad, który moze byc zastosowany w bez¬ piecznikach, zaopatrzonych w regulator od¬ srodkowy.W urzadzeniu wedlug fig. 1 przelaczanie jarzma odbywa sie bezposrednio przez za¬ stosowanie rozrzadu pomocniczego w wy¬ ciagu. Jarzmo mozna polaczyc z dowolna czescia rozrzadu wyciagli, lub bezpiecznika, które w ten czy inny sposób zasilane sa pa¬ ra wsteczna.Tlumik olejowy / posiada tloczek 2 po¬ ruszany przez wyciag, przyczem przetlacza olej z górnej strony cylindra do dolnej lub tez odwrotnie. Rurki 3 i 4 polaczone z cy¬ lindrem 5, w którym zna j duje sie tloczdk 6, który przesuwa jarzmo zapomoca dzwigni 23. Jarzmo mozna wykonac w ten sposób, ze dzwignia 8 waha sie na czopie 7 i zaopa¬ trzona jest w sworzen 9, polaczony z wie¬ szadlem 10, przyczem sworzen 9 zmiehia swe polozenie zapomoca przelaczania go przy jezdzie naprzód do polozenia //, przy jezdzie zas wstecz — do polozenia 12. Wo¬ dzik 13 slizga sie na drazku 14, który za¬ pomoca dzwigni 15 laczy sie z drazkiem sterowniczym oraz ciegnem regulatora 16.Drazek 17 laczy sie z drazkiem sterowni¬ czym. w7 wykonaihi wedlug fig. 2 przelacza¬ nie bezposrednie odbywa sie zapomoca przelacznika parowego, którego tloczek przestawia wodzik jarzma. Do powierzchni krzywej 18 krazka 19 przyrzadu wskazuja¬ cego polozenie Matek i obracajacego sie po kazdej jezdzie o kat 270°, dotyka dzwignia kolankowa 21, obciazona ciezarem 20 w ta¬ ki sposób, ze ta dzwignia zapomoca po¬ wierzchni krzywej 18 przechylana jest na¬ przód lub wstecz po kazdej jezdzie. Drazek 22 laczy dzwignie kolankowa 21 z dzwi¬ gnia katowa 24, która przestawia suwak 25 w ten sposób, ze para swieza raz doplywa do dolnej strony tloczka, drugi raz do gór¬ nej, wskutek czego tloczek 26 zapomoca drazka nadaje jarzmu 27 polozenie 28 lub polozenie 29. Drazek sterowniczy 30 prze¬ stawia dzwignie, a ciegno 31 prowadzi do bezpiecznika lub rozrzadu wyciagu. Przy odpowiedniem wykonaniu powierzchni krzywej 18 i pokrycia suwaka 25 uzyskuje sie pozadane przelaczanie zaleznie od kie¬ runku jazdy.Przelaczanie odbywa sie w nastepujacy sposób. Tloczek 2 (fig. 1) przetlacza olej z górnej strony cylindra do dolnej zapomoca kurka dlawiacego. Cisnienie przenosi sie rurka 3 do tloczka 6, który przesunie sie do polozenia koncowego 33, przyczem jedno¬ czesnie zapomoca dzwigni 23 jarzmo utrzy¬ muje sie w polozeniu 12.Przy zmianie kierunku jazdy wyciagu, olej zostaje przetloczony z dolnej istrony cylindra do górnej, przyczem jednoczesnie tloczek 6, zapomoca oleju naplywajacego z rurki 4, przesuwa sie do górnego poloze¬ nia, przyczem przestawia jarzmo do polo¬ zenia 11.Dzialanie przyrzadu przelaczajacego wedlug fig. 2 jest nastepujace. Krazek 19 i dzwignia kolankowa 21 zajmuja polozenie, jakie posiadaja one po ukonczonej jezdzie — 2 —powrotnej wyciagu. Po zmianie jazdy wy¬ ciagu, dzwignia 21 stopniowo przesuwa sie wzdluz powierzchni krzywej w kierunku oznaczonym strzalka 32, przyczem ta dzwi¬ gnia przestawia suwak, który przesuwa tloczek i jarzmo jednoczesnie. PL