Przedmiotem wynalazku jest uklad kontrolno- -pomiarowy przekroczenia krytycznej wartosci po¬ slizgu, przeznaczony zwlaszcza do uruchamiania sygnalizacji alarmowej lub zespolu samoczynnego napinania tasmy przenosnika transportowego.W praktyce wystepuja poslizgi wywolane chwi¬ lowym udarowym obciazeniem spowodowanym na przyklad ladowaniem urobku na tasme prze¬ nosnika, pokonywaniem oporów mechanicznych przy jego rozruchu itp. Wykrycie trwalego prze¬ kroczenia poslizgu krytycznego jest sprawa istot¬ na, poniewaz stan trwaly ponadKrytycznego posliz¬ gu doprowadza do zniszczenia tasmy przenosnika, liny, pasa transmisyjnego lub uszkodzenia zespolu napedowego oraz stwarza powazne zagrozenie po¬ zarowe, szczególnie w podziemiach kopaln.Znane sa uklady progowe do kontroli przekro¬ czenia krytycznej wartosci poslizgu.. Przekroczenie wartosci progowej powoduje zmiane poziomu syg¬ nalu wyjsciowego i jednoczesnie uruchomienie ze¬ spolów sygnalizacji lub sterowania zespolem sa¬ moczynnego napinania tasmy.Wada tych ukladów jest wlaczenie sygnalizacji po kazdorazowym, nawet krótkotrwalym wystapie¬ niu poslizgu.Znane sa takze urzadzenia wyposazone w tacho- pradnice z niezaleznym wzbudzeniem lub z mag¬ nesem trwalym, sprzezona mechanicznie z nape¬ dem tasmy.Urzadzenia te nie daja dokladnego pomiaru, po¬ niewaz nie uwzgledniaja zmiennego poslizgu tasmy oraz wyrózniaja sie duza bezwladnoscia.Uklad kontrolno-pomiarowy przekroczenia kry¬ tycznej wartosci poslizgu wedlug wynalazku wy- 5 posazony jest w czujniki impulsów wzorcowych polaczone z ukladem dwóch szeregowo polaczo¬ nych liczników impulsów wzorcowych oraz w czujniki impulsów pomiarowych polaczone poprzez druga bramke logiczna z ukladem dwóch szerego- 10 wo polaczonych liczników impulsów pomiarowych.Wyjscia tych liczników sa polaczone odpowiednio z wyswietlaczami cyfrowymi i równolegle z trzecia bramka logiczna. Wyjscie tej bramki logicznej wlaczone jest równolegle wraz z wyjsciami liczni- 15. ków impulsów wzorcowych na wejscia czwartej bramki logicznej polaczonej poprzez licznik cykli i wzmacniacz z przekaznikiem wykonawczym.Wyjscia liczników impulsów wzorcowych sa pola¬ czone poprzez dwie bramki logiczne pierwsza i 20 druga polaczone szeregowo, z wejsciem pierwsze¬ go w szeregu licznika impulsów pomiarowych i równolegle z elementem kasujacym.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest wykrywa¬ nie istnienia trwalego poslizgu tasmy przenosnika 25 transportowego, a takze mozliwosc dowolnego na¬ stawiania zakresu pomiarowego dla stanu poslizgu % krytycznego róznych dlugosci tasmy przenosnika oraz nastawianie zakresu zliczania kolejnych cy¬ kli pracy. 30 Wynalazek zostal uwidoczniony w przykladzie 107 568107 568 3 wykonania na rysunku w postaci schematu blo¬ kowego.Jak to uwidoczniono nax rysunku, uklad sklada sie z czujników impulsów wzorcowych CB sprze¬ zonych z bebnem napedowym P polaczonych z ' 5 ukladem dwóch szeregowo polaczonych liczników impulsów wzorcowych LD1, LD2 oraz z czujników impulsów pomiarowych CT sprzezonych z tasma T przenosnika, polaczonych poprzez bramke logicz¬ na B2 z ukladem dwóch szeregowo polaczonych 10 liczników impulsów pomiarowych LD3, LD4. Wyj¬ ecia deszyfrujace liczników impulsów pomiarowych LD3, LD4 polaczone sa odpowiednio z wyswietla¬ czami cyfrowymi NI, N2 i równolegle z •bramka logkzna B3. Wyjscie bramki logicznej B3 wlaczo- 15 ne jest równolegle. wr#z z wyjsciami liczników impulsów wzorcowych LBI, LD2, na wejscia bram¬ ki logicznej B4 polaczonej poprzez licznik cykli LD5 i wzmacniacz W z przekaznikiem wykonaw¬ czym PK. Wyjscia liczników impulsów wzorcowych 20 LDI, LD2 sa polaczone poprzez bramki logiczne BI, B2 z wejsciem pierwszego w szeregu licznika impulsów pomiarowych LD3 i równolegle z ele¬ mentem kasujacym K.Urzadzenie pracuje na zasadzie zliczania liczby 25 impulsów elektrycznych,wytwarzanych przez czuj¬ nik impulsów pomiarowych CT sprzezony z tasma T — w czasie wyznaczonym przez dwa kolejne impulsy wytwarzane przez czujnik impulsów wzor¬ cowych CB sprzezony z bebnem napedowym P. 3ó ¦, Czujniki CT i CB wytwarzaja impulsy, których liczba jest zalezna od drogi jaka przebywa dowol¬ ny punkt tasmy przenosnika lub bebna w jednost¬ ce czasu. Poniewaz czujnik impulsów wzorcowych CB sprzezony z bebnem P wysyla okresowe im- 35 pulsy taktujace, ktcrych czestotliwosc jest wyzna¬ czona obrotami .bebna napedowego P, czujnik ten stanowi zródlo impulsów wzorcowych odmierza¬ jacych czas wzorcowy. Liczba impulsów odebra¬ nych z czujnika impulsów pomiarowych CT jest 40 zalezna od poslizgu tasmy T, gdyz droga przebyta przez dowolny punkt na tasmie w jednostce czasu okreslonego impulsami taktujacymi pobranymi z czujnika impulsów wzorcowych CB, jest zalezna od chwilowego przesuwu tasmy T, a zatem i od 45 poslizgu tej tasmy wzgledem bebna napedowego P.Impulsy elektryczne wytwarzane przez czujnik impulsów pomiarowych CT sa podawane za po¬ srednictwem bramki logicznej B2 do szeregowo .polaczonych liczników impulsów pomiarowych 50 LD3, LD4 zaopatrzonych, w wyjscia deszyfrujace.Wynik zliczenia tych impulsów w czasie wzorco- - wym jest wskazywany przez wyswietlacze cyfro¬ we NI, N2.Impulsy elektryczne wytwarzane przez czujnik 55 impulsów wzorcowych CB sa podawane do sze¬ regowo polaczonych liczników impulsów wzorco¬ wych LDI i LD2 zaopatrzonych w wyjscia deszy¬ frujace. Interwal czasu wzorcowego przewidziany dla zliczenia impulsów pomiarowych okreslony jest 60 liczba zliczonych impulsów wzorcowych, zliczanych w licznikach LDI, LD2.W momencie osiagniecia przez liczniki impulsów wzorcowych LDI, LD2 stanu ustawionego, bramka logiczna Bi otrzymuje z wyjsc sx£naly wejsciowe, 65 co wywoluje zmiane jejv stanu wyjsciowego i za¬ blokowanie nastepnej bramki logicznej B2.Nastepuje wówczas wyswietlanie stanu wskazan wyswietlaczy cyfrowych NI, N2 az do momentu osiagniecia przez liczniki impulsów wzorcowych LB1, LD2 nowego stanu. W momencie osiagniecia tego stanu czlon kasowania K otrzymuje sygnaly z wyjsc liczników-LDI, LD2, co powoduje powsta¬ nie na jego wyjsciu sygnalu kasowania. Sygnal tein podawany na wejscia kasujace dokonuje ska¬ sowania stanu liczników LDI, LD2, LD3, LD4.Bramka logiczna BI zostaje wówczas zablokowana, co wywoluje odblokowanie bramki logicznej B2, a sygnaly pomiarowe, znów zaczynaja dochodzic do liczników impulsów pomiarowych LD3, LD4.' Roz¬ poczyna sie ponowne zliczanie impulsów pomiaro¬ wych, cykle pracy powtarzaja sie samoczynnie.Dla wykrycia przekroczenia pewnej ustalonej z góry wartosci poslizgu krytycznego sluzy bramka logiczna B3, do wejsc której podawane sa sygnaly, pobrane z odpowiednich cyfrowych wyjsc deszy¬ frujacych liczników impulsów pomiarowych LD3, LD4. W przypadku przekroczenia stanu krytycz¬ nego poslizgu, na wyjsciu bramki logicznej B3 otrzymuje sie sygnal, który zostaje skierowany do bramki logicznej B4.Bramka B4 moze byc uruchomiona jedynie w przypadku podania sygnalu dla stanu liczników impulsów wzorcowych LDI, LD2 oraz przy poda¬ niu sygnalu z bramki logicznej B3. Licznik cykli LD5 zaopatrzony w wyjscie deszyfrujace, otrzymu¬ je impulsy wejsciowe, których liczba odpowiada liczbie kolejnych cykli pracy urzadzenia dla stanu poslizgu krytycznego. Po zliczeniu okreslonej licz¬ by stanów tego poslizgu i osiagniecia stanu liczni¬ ka cykli LD5, sygnal powstaly na jego wyjsciu uruchamia wzmacniacz W, który zalacza przekaz¬ nik wykonawczy F^. Nadejscie nastepnego impul¬ su powoduje pojawienie sie sygnalu na wyjsciu licznika cykli LD5, co powoduje zablokowanie bramki logicznej B4, uniemozliwiajac przejscie impulsu do dalszych miejsc licznika cykli LD5.W przypadku likwidacji poslizgu lub jego zma¬ lenia ponizej war^psci krytycznej, bramka logicz¬ na B3 zostaje zablokowana, co prowadzi równiez do blokady bramki logicznej B4. Na wyjsciu bram¬ ki B4 pojawia sie sygnal kasujacy, który skiero¬ wany na wejscie kasujace powoduje kasowanie stanu licznika cykli LD5. Nastepuje wówczas za¬ blokowanie wzmacniacza W i wylaczenie przekaz¬ nika wykonawczego Pk.Zastrzezenie patentowe Uklad kontrolno-pomiarowy przekroczenia kry¬ tycznej wartosci poslizgu zlozony z czujników po¬ miarowych polaczonych z wyswietlaczami cyfro¬ wymi, znamienny tym, ze wyposazony jest w czuj¬ niki impulsów wzorcowych (CB) polaczone z ukla¬ dem dwóch szeregowo polaczonych liczników im¬ pulsów wzorcowych (LDI, LD2) oraz w czujniki impulsów pomiarowych (CT) polaczone poprzez bramke logiczna (B2) z ukladem dwóch szeregowo polaczonych liczników impulsów pomiarowych (LD3, LD4), których wyjscia deszyfrujace polaczo-107 568 ¦iic sa odpowiednio z wyswietlaczami cyfrowymi {NI, N2) i równolegle z- bramka logiczna (B3), któ¬ rej wyjscie wlaczone jest równolegle wraz z wyj¬ sciami liczników impulsów wzorcowych (LD1, LD2) na wejscia bramki logicznej (B4) polaczonej po¬ przez licznik cykli CLD5) i wzmacniacz (W) z prze¬ kaznikiem wykonawczym (Pk), przy czym wyjscia liczników impulsów wzorcowych (LD1, LD2) sa polaczone poprzez bramki logiczne (BI, B2) z wej¬ sciem pierwszego w szeregu licznika impulsów po¬ miarowych (LD3) i równolegle z elementem ka¬ sujacym (K). PL