Przedmiotem wynalazku jest przeciwwybuchowa oslona piaskowa urzadzen elektrycznych.Znane przeciwwybuchowe oslony piaskowe urzadzen elektrycznych, zabezpieczajace przed zaplonem mie¬ szaniny wybuchowej na zewnatrz urzadzenia, sa tworzone przez wypelnianie wolnych przestrzeni wewnatrz obudowy urzadzenia hydrofobowanym piaskiem kwarcowym.Zasada dzialania piaskowej oslony przeciwwybuchowej polega na tym, ze zaplon mieszaniny wybuchowej zawartej w warstwie piasku miedzy jego ziarnami jest utrudniony a ziarna piasku maja wlasciwosc przerywania reakcji palenia sie mieszaniny juz w poczatkowym okresie zaplonu. Odpowiednio gruba warstwa piasku chroni przed przedostaniem sie przez nia wybuchu, poniewaz rozgrzane gazy przy przenikaniu jej zostaja dostatecznie ochlodzone. W skutecznosci dzialania zabezpieczajacego tych oslon zasadnicza role odgrywa wymiar ziaren piasku. Najkorzystniejsza jest ziarnistosc piasku w granicach 0,5-H,2 mm. Oslony piaskowe daja dobra ochrone przeciwwybuchowa , zwlaszcza w przypadkach awaryjnych zwiazanych z lukowym zwarciem wewnetrznym, na które inne rodzaje oslon sa stosunkowo malo odporne.Poniewaz w znanych rozwiazaniach oslon piaskowych warstwa piasku otacza czesci urzadzenia, oslony te moga byc stosowane do ochrony przeciwwybuchowej wylacznie takich urzadzen, w których nie ma czesci ruchomych i iskrzacych podczas normalnej pracy. W praktyce zaweza to stosowanie oslon piaskowych do kadzi transformatorów, dlawików, uzwojen elektromagnesów, prostowników, urzadzen grzejnych oraz muf przeloto¬ wych i skrzynek przylaczowych.W zwiazku z przedstawionymi zaletami oslon piaskowych czyniono próby zastosowania ich równiez do innych urzadzen elektrycznych to znaczy takich, które maja mechanizmy i czesci ruchome. Warstwe piasku kwarcowego starano sie utworzyc miedzy siatkami metalowymi o odpowiednio malych oczkach. Próby te za¬ konczyly sie jednak fiaskiem ze wzgledu na niedostateczna sztywnosc siatek i mala ich odpornosc termiczna na dzialanie luku elektrycznego.Celem wynalazku jest uniwersalna przeciwwybuchowa oslona piaskowa, to znaczy nadajaca sie do ochrony wszelkiego rodzaju urzadzen elektrycznych.2 107396 Rozwiazanie przeciwwybuchowej oslony piaskowej polega wedlug wynalazku na tym, ze stanowi ona czesc obudowy urzadzenia i ma przeciwwybuchowa warstwe piasku zawarta miedzy scianami wewnetrzna i zewnetrzna, z których kaztda sklada sie co najmniej z dwu równoleglych blach perforowanych, przy czym blachy tworzace jedna sciane sa polaczone z soba w taki sposób, ze odleglosc miedzy sasiednimi blachami jest równa w przyblizeniu srednicy najmniejszych ziaren piasku, a ich otwory sa przesuniete wzgledem siebie tak, ze naprzeciw otworu jednej blachy znajduje sie nienaruszony material blachy sasiedniej.Ksztalt i wymiary otworów w blachach perforowanych sa dowolne, najkorzystniejsze sa jednak otwory okragle o srednicy okolo czterokrotnie wiekszej od odleglosci miedzy sasiednimi blachami w scianie.Dla zmniejszenia oporu przeplywu gazów przez warstwe piasku, wartosci srednic jego ziaren sa do siebie zblizone tak, ze srednica ziaren najwiekszych jest nie wieksza niz póltorej srednicy ziaren najmniejszych. Najko¬ rzystniejsza jest granulaga piasku w granicach 0,8-H ,2 mm. Przy tym w celu przeciwdzialania przenikaniu wody do wnetrza urzadzen korzystne jest stosowanie piasku hydrofobowanego.Od strony zewnetrznej urzadzenia perforowana blacha zewnetrznej sciany ograniczajacej przeciwwybu¬ chowa warstwe piasku jest pokryta folia, najkorzystniej metalowa, przymocowana do tej sciany w jednym pun¬ kcie wzglednie w kilku punktach rozmieszczonych w jednej linii prostej i docisnieta na skrajach do tej sciany obramowaniem.W celu zapobiezenia wytwarzania sie pustek w warstwie przeciwwybuchowej wskutek ubijania sie piasku pod wplywem digan, wibracji i wstrzasów urzadzenia, w górnej czesci oslony przeciwwybuchowej jest umiesz¬ czony rezerwuar piasku zawierajacy zapasowa warstwe piasku. Zapasowa warstwa piasku jest oddzielona od warstwy przeciwwybuchowej podwójnym ekranem zlozonym z dwu podziurkowanych równoleglych blach za¬ mocowanych wzgledem siebie w odleglosci równej w przyblizeniu srednicy dziur. Przy tym dziuryjednej blachy ekranu znajduja sie nad srodkami pól, których naroza na drugiej blasze ekranu wyznaczaja dziury wykonane w tej blasze.Dzieki takiemu rozwiazaniu piaskowa oslona przeciwwybuchowa moze byc stosowana do wszystkich urzadzen elektrycznych i umieszczana zarówno w scianach pionowych jak i poziomych obudów tych urzadzen.Utworzenie scian, ograniczajacych przeciwwybuchowa warstwe piasku, z blach perforowanych o odpowiedniej grubosci zapobiega wysypywaniu sie piasku z warstwy a takze zapewnia dostateczna sztywnosc scian oraz odpor¬ nosc sciany wewnetrznej na termiczne dzialanie luku elektrycznego. Przy tym odpornosc ta mozna zwiekszyc przez zastosowanie dodatkowych blach w scianie wewnetrznej.Zastosowanie w przeciwwybuchowej warstwie piasku ziaren o zblizonej wzajemnie granulacji zmniejsza opór przeplywu gazów przez oslone oraz ogranicza samoczynne ubijanie sie piasku pod wplywem drgan, wibraqi i wstrzasów urzadzenia.Umieszczenie zapasowej warstwy pisaku w rezerwuarze, znajdujacym sie nad warstwa przeciwwybuchowa, zapobiega powstawaniu niewypelnionych piaskiem przestrzeni w tej warstwie. Podwójny ekran miedzy warstwa przeciwwybuchowa a zapasowa skutecznie przeciwdziala wyrzucaniu, podczas zwarcia wewnatrz urzadzenia, piasku z warstwy przeciwwybuchowej do rezerwuaru.Folia oslaniajaca perforowana sciane zewnetrzna przeciwdziala wnikaniu pylu i wody do warstwy piasku i wnetrza urzadzenia. Przy tym dzieki zamocowaniu tej folii w jednym punkcie srodkowym wzglednie w kilku punktach rozmieszczonych w jednej linii prostej i tylko lekkiemu docisnieciu jej na skrajach do sciany zewne¬ trznej, odchyla sie ona latwo pod wplywem podmuchu gazów wychodzacych z warstwy piasku i nie stawia dodatkowego oporu ich przeplywowi. Ponadto wnikaniu wody do warstwy piasku i wnetrza urzadzenia przeciw¬ dziala hydrofobowosc piasku.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia w przekroju pionowym przeciwwybuchowa oslone piaskowa stanowiaca fragment pionowej sciany obudowy urzadzenia elektrycznego, a fig. 2 czesc zewnetrznej sciany oslony z przylegajaca warstwa piasku, w celu wyja¬ snienia jej zaporowego dzialania dla ziaren piasku.Na scianie pionowej 1 obudowy urzadzenia elektrycznego jest zamocowana wewnetrzna sciana perforowa¬ na 2 przeciwwybuchowej warstwy piasku 3 od strony dzialania luku elektrycznego. Zewnetrzna sciana perforo¬ wana 4 ogranicza grubosc tej warstwy 3 z drugiej strony. Wewnetrzna sciana perforowana 2 jest zlozona z trzech blach a zewnetrzna sciana perforowana 4 z dwu blach. Sasiednie blachy w scianach perforowanych maja otwory przesuniete wzgledem siebie, a dystans miedzy tymi blachami jest równy srednicy najmniejszych ziaren piasku w warstwie przeciwwybuchowej 3. Wskutek tego ziarna pisaku wchodzace w otwory blachy pierwszej od strony przeciwwybuchowej warstwy piasku 3 opieraja sie o blache nastepna i nie moga sie przecisnac w szczelinie miedzy blachami. Zatem sciana perforowana stanowi dostateczna przegrode dla przesypywania sie piasku ajed¬ noczesnie pozwala na swobodny przeplyw gazów.107396 3 Zewnetrzna sciana perforowana 4 jest oslonieta z zewnatrz folia metalowa 5 przymocowana do niej w srodku a na skrajach tylko lekko docisnieta za pomoca obramowania 6 tak, ze gazy wychodzace z wnetrza urzadzenia latwo wypychaja skraje tej folii 5 spod obramowania 6 i odchylaja ja od zewnetrznej sciany perforo¬ wanej 4. Wobec tego folia 5 nie stawia dodatkowego oporu przeplywowi gazów, a przed zaistnieniem zwarcia lukowego i wybuchu wewnatrz obudowy urzadzenia stanowi skuteczna oslone przeciw przedostawaniu sie za¬ nieczyszczen atmosferycznych do warstwy piasku 3 i wnetrza obudowy urzadzenia.Nad przeciwwybuchowa warstwa piasku 3 znajduje sie w rezerwuarze zapasowa warstwa piasku 7 oddzielo¬ na od warstwy przeciwwybuchowej 3 podwójnym ekranem 8 z dwu blach z rzadko rozmieszczonymi otworami przesunietymi optymalnie wzgledem siebie. Dzieki temu, ze przeswit szczeliny miedzy blachami ekranu 8 jest kilkakrotnie wiekszy od srednicy ziaren piasku, piasek ten moze swobodnie przesypywac sie z warstwy zapaso¬ wej 7 do warstwy przeciwwybuchowej 3 w miare samoczynnego ubijania sie piasku w tej warstwie 3, wskutek drgan, wibracji i wstrzasów urzadzenia. Natomiast w czasie wybuchu gazów lub zwarcia lukowego wewnatrz obudowy urzadzenia, ekran 8 skutecznie zapobiega powrotowi piasku z warstwy przeciwwybuchowej 3 do war¬ stwy zapasowej 7.Istota wynalazku nie ogranicza sie do przeciwwybuchowych oslon piaskowych urzadzen elektrycznych.Moze ona byc wykorzystana równiez w innych urzadzeniach na przyklad w przerywaczach plomienia lub po¬ chlaniaczach ognia stosowanych w instalacjach chemicznych i gazowniczych.Zastrzezenia patentowe 1. Przeciwwybuchowa oslona piaskowa urzadzen elektrycznych stanowiaca czesc obudowy urzadzenia i zaopatrzona w przeciwwybuchowa warstwe piasku, znamienna tym, ze przeciwwybuchowa warstwa piasku (3) jest umieszczona miedzy scianami wewnetrzna (2) i zewnetrzna (4), z których kazda sklada sie z co najmniej dwóch równoleglych blach perforowanych, przy czym blachy tworzace jedna sciane sa polaczone ze soba w taki sposób, ze odleglosc miedzy sasiednimi blachami jest w przyblizeniu równa srednicy najmniejszych ziaren piasku, a ich otwory sa przesuniete wzgledem siebie tak, ze naprzeciw otworu jednej blachy jest nienaru¬ szony material blachy sasiedniej. 2. Oslona wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze perforacje blach scian wewnetrznej (2) i zewnetrznej (4) stanowia okragle otwory o srednicy okolo czterokrotnie wiekszej od odleglosci miedzy sasied - nimi blachami tych scian. 3. Oslona wedlug zastrz. 1, z n a m i e n.n a t y m, ze przeciwwybuchowa warstwa piasku (3)jest utwo - rzona z ziaren piasku hydrofobowego, którego srednica ziaren najwiekszych jest nie wieksza niz póltorej srednicy ziaren najmniejszych, przy czym najkorzystniejsza jest granulacja piasku w granicach 0,8 - 1,2 mm. 4. Oslona wedlug zastrz. 1,znamienna tym, ze sciana zewnetrzna (4) ograniczajaca przeciwwybucho¬ wa warstwe piasku (3) jest od zewnatrz pokryta folia (5), najkorzystniej metalowa, przymocowana do tej sciany (4) w jednym punkcie wzglednie w kilku punktach rozmieszczonych wjednej linii prostej i docisnieta na skrajach do tej sciany (4) za pomoca obramowania (6). 5. Oslona wedlug zastrz. 1,znamienna tym, ze nad przeciwwybuchowa warstwa piasku (3) ma zapa¬ sowa warstwe piasku (7), oddzielona od tej warstwy przeciwwybuchowej (3) podwójnym ekranem (8) zlozonym z dwu równoleglych blach z okraglymi otworami przesunietymi wzgledem siebie, najkorzystniej symetrycznie : y przy czym wzajemna odleglosc tych blach jest w przyblizeniu równa srednicy otworów.107 396 4 3 Fio.1 Fig.2 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120 + 18 Cena 45 zl PL