Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczne urzadzenie rozdzielcze, zwlaszcza dla zasilania maszyn i narzedzi w przodkach górniczych.W przodkach wyrobisk górniczych stosowane sa znane urzadzenia i narzedzia do urabiania, stawiania obudowy, odstawy urobku i innych robót pomocniczych. Urzadze¬ nia te posiadaja napedy elektryczne, powietrzne i hydrau¬ liczne.Szczególnie te ostatnie stosowane w górnictwie wy¬ magaja instalowania oddzielnych hydraulicznych stacji za¬ silajacych, posiadajacych znaczne gabaryty i które w miare przesuwania sie przodka wyrobiska musza byc przeno¬ szone i instalowane w innym miejscu. Czesto dla zasila¬ nia wszystkich urzadzen hydraulicznych pracujacych w przodku konieczne jest instalowanie kilku stacji zasila¬ jacych.Kazde stosowane dotad w przodku górniczym urzadze¬ nie, charakteryzuje sie tym, ze stanowi jeden oddzielny uklad mechanizacyjny, który posiada oddzielnie zródlo zasilania i po zakonczeniu okreslonego cyklu produkcyj¬ nego jest wylaczane z ruchu i przez pewnien okres czasu stoi bezuzytecznie.Przy hydraulicznych stacjach zasilajacych znane sa urzadzenia pozwalajace na dzielenie strugi cieczy na dwa lub wiecej strumieni. Jednak urzadzenia te dziela struge cieczy na strumienie w scisle ustalonej proporcji i zmiana jej w sposób ciagly jest niemozliwa.Równiez w zianych urzadzeniach niemozliwe jest sa¬ moczynne przelaczanie jednego lub kilku strumieni i skierowanie ich do zasilania czynnych w tym ukladzie 10 15 23 odbiorników. Poza tym znane dzielniki strugi nie zabez¬ pieczaja przed wypompowaniem cieczy z zbiornika ukla¬ du hydraulicznego, gdy na przyklad nastapi pekniecie weza zasilajacego odbiornik.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci wyni¬ kajacych z koniecznosci instalowania oddzielnych stacji zasilania odbiorników hydraulicznych w energie, a za¬ gadnieniem technicznym dla osiagniecia tego celu jest opracowanie takiego hydraulicznego ukladu, który nie bedzie posiadal tych wad. ^ Celem wynalazku.jest takze usuniecie trudnosci wyni¬ kajacych w dzieleniu strugi cieczy na strumienie zasilajace poszczególne odbiorniki przy zastosowaniu znanych dziel¬ ników strugi, a zagadnieniem technicznym dla osiagniecia tego celu jest opracowanie takiego urzadzenia dla dziele¬ nia strugi cieczy, które nie bedzie posiadalo dotychczaso¬ wych wad i pozwoli na swobodny rozdzial strugi cieczy na dowolna ilosc strumieni, z których kazdy bedzie posia¬ dal regulowane dowolnie cisnienie. Cel ten osiagnieto przez opracowanie hydraulicznego urzadzenia rozdzielczego we¬ dlug wynalazku, przeznaczonego do pracy w znanych ukladach hydraulicznych stosowanych w przodkach gór¬ niczych.Urzadzenie wedlug wynalazku stanowi blok zlozony z dowolnej ilosci jednakowych zaworów dlawicowych z samoczynna regulacja polaczonych kanalami lub przewo¬ dami, przy czym kazdy zawór dlawicowy posiada kanal wlotowy polaczony z pierscieniowa komora, która pola¬ czona jest kanalem przeplywowym z dolna cisnieniowa komora zamknieta z jednej strony stozkowym wkretem 107 384107384 3 regulacji przeplywu cieczy oraz wyposazona w dwie wkre¬ cane zwezki z których jedna polaczona jest z komora pier¬ scieniowa odplywu i przewodem odplywowym, a druga wkrecona jest w dno tloczka posiadajacego wewnatrz kanal przelotowy wykonany osiowo, oraz wyciecie na ob¬ wodzie jak równiez siedlisko dla sprezyny dociskowej, przy czym tloczek umieszczony jest w roboczej cisnienio¬ wej komorze, której wylot zamykany jest grzybkiem do¬ ciskanym poprzez sprezyne wkretem regulacyjnym, wy¬ lot polaczony jest kanalem odplywowym i przewodem odprowadzajacym ciecz do glównego przewodu przele¬ wowego.Wynalazek przedstawiony jest w przykladzie wykona¬ nia na r^anfócTi,Tirkt5ry<3i fig. 1 przedstawia schemat polaczen hydraulicznych uk^du mechanizacyjnego, fig. 2 przedstawia pojedynczy dliwicowy zawór w przekroju podluznym, J{g.^ njpzedstaWia schemat hydraulicznego ukladu; mechanizacyjnego w| przodku wyrobiska górni¬ czego.'^ --<——-* Zródlem energii jest ruchoma stacja zasilajaca w pos¬ taci ladowarki hydraulicznej lapowej, która za pomoca zainstalowanego na niej urzadzenia rozdzielczgo wedlug wynalazku stanowiacego blok 1 dlawicowych zaworów 2, 3, 4 zasila w energie hydrauliczne wiertarki 5 i 6, hydrau¬ liczny zakretak 7 oraz hydrauliczne wiertarkowe podpory 8 i 9, które to urzadzenia sterowane sa za pomoca zaworów 10, 11 i 12 przy czym w ukladzie zasilajacym podpory wbudowane sa dlawiki cisnienia 13 i 14. Caly uklad hydrau¬ liczny zabezpieczony jest zaworem bezpieczenstwa 15.Hydrauliczne urzadzenie rozdzielcze stanowi blok 1 jednakowych dlawicowych zaworów 2, 3 i 4 z samoczynna regulacja polaczonych kanalami lub przewodami przy czym kazdy zawór dlawicowy posiada wlotowy kanal 16 pola¬ czony z pierscieniowa komora 17, która polaczona jest przeplywowym kanalem 18 z dolna cisnieniowa komora 19.Komora 19 zamknieta jest z jednej strony wkretem 20 ze stozkiem 21 regulujacym przeplyw cieczy.W komorze 19 zabudowane sa dwie wkrecone zwezki 22 i 23, z których zwezka 23 polaczona jest z pierscieniowa komora 24 odplywu, kanalem 25. Druga zwezka 22 wkre¬ cana jest w dno tloczka 26 posiadajacego wydrazony osio¬ wo kanal przelotowy oraz wyciecie 27 wykonane na jego obwodzie. Tloczek 26 posiada siedlisko dla dociskowej sprezyny 28. Tloczek 26 umieszczony jest w cisnieniowej roboczej komorze 29, której wylot zamykany jest grzyb¬ kiem 30 dociskanym sprezyna 31 przy pomocy regula¬ cyjnego wkreta 32. Wylot polaczony jest z odplywowym kanalem 33 oraz przewodem 34 odprowadzajacym ciecz do przelewowego glównego przewodu 35.Dzialanie dlawicowych zaworów ma nastepujacy prze¬ bieg. Ciecz z hydraulicznej pompy zasilajacej doprowa¬ dzana jest przewodem 16 do komory 17. Czesc cieczy plynie kanalem 18 do komory 19 i podnosi tloczek 26.Tloczek 26 swym wycieciem 27 laczy komore 17 z komo¬ ra 24. Polaczenie to umozliwia przeplyw cieczy przewodem 25 poprzez zawór odcinajacy 10 do silnika hydrauliczne¬ go wiertarki 5. Ciecz po wykonaniu pracy splywa z wier¬ tarki 5 przewodem 36 do glównego przewodu przelewo¬ wego 35. Czesc cieczy z komory 19 przeplywa jako stru¬ mien sterowniczy zwezka 22 do komory 29.Cisnienie sterownicze cieczy w komorze 29 jest usta¬ lane wkretem 32 dzialajacym poprzez sprezyne 31 ha grzybek 30. Grzybek 30 dlawi strumien sterowniczy u- trzymujac odpowiednie cisnienie w komorze 29. Stru¬ mien sterowniczy jest odprowadzany kanalem 33 i prze- 4 wodem 34 do glównego przewodu przelewowego. Wyre¬ gulowane wkretem 32 cisnienie w komorze 29 utrzymuje tloczek 26 w polozeniu otwartym to jest w polozeniu la¬ czacym komore 17 z komora 24. Spadek cisnienia w prze- 5 wodzie 16 powoduje równiez spadek cisnienia w komorze 19, a wtedy sprezyna 28 przesuwajac w dól tloczek 26 dlawi przeplyw cieczy z komory 17 do komory 24. Przy- dlawienie przeplywu miedzy tymi komorami powoduje podniesienie sie cisnienia do wartosci wyregulowanej 10 wkretem 32. W ten sposób w przewodzie 16 utrzymywane jest stale cisnienie samoczynnie.Regulacja wydajnosci strumienia przeplywajacego z przewodu 16 do przewodu 25 odbywa sie wkretem 20.Przy wkrecaniu wkreta 20 wylot kanalu 18 jest przymy- 15 kany stozkiem 21 stanowiacym zakonczenie tego wkreta.Nastepuje tu dlawienie cieczy doplywajacej do komory 19 i obnizenia w niej cisnienia. Obnizenie cisnienia w ko¬ morze 19 powoduje przesuniecie w dól tloczka 26 pod wplywem dzialania sprezyny 28, a tym samym przydla- 20 wienia przeplywu miedzy komorami 17 i 24 co w efekcie daje mniejsza wydajnosc strumienia zasilajacego silnik wier¬ tarki5. - Zwezka 23 powoduje reagowanie zaworu na spadki cisnienia w przewodzie 25. Gdy cisnienie w przewodzie 25 25 obnizy sie do pewnej granicznej wielkosci, spadnie równiez cisnienie mw komorze 19 do okreslonego zwezka 23 minimum cisnienia, a wówczas tloczek 26 zamknie calkowicie przeplyw miedzy komorami 17 i 24 odcinajac zasilanie wiertarki 5. 30 Przy nadmiernym spadku oporów pracy wiertarki 5 nastepuje duzy spadek cisnienia w przewodzie 25. Rów¬ niez wtedy tloczek 26 przydlawia przeplyw do odbiornika ograniczajac jego niepotrzebny wydatek cieczy. Odwrot¬ nie gdy opory na silniku wiertarki 5 wzrosna, wzrosnie 35 równiez cisnienie w przewodzie 25, a w konsekwencji tego wzrosnie cisnienie w komorze 19 i tloczek 26 poko¬ nujac opór sprezyny 28 podniesie sie do góry przepuszcza¬ jac wiecej cieczy do wiertarki 5. Chlonnosc silnika wier¬ tarki 5 i cisnienia w jego przewodzie zasilajacym 25 sa tu 40 funkcjami oporów pracy tego silnika.Spadki cisnienia natomiast w przewodzie 25 nie wply¬ waja na cisnienie w przewodach zasilajacych silniki wier¬ tarki 6 i zakretaka 7 oraz na cisnienie w przewodzie 16.W przypadku pekniecia przewodu 25 lub wlaczenia za- 45 woni 10 na przelew, przeplyw cieczy ogranicza sie do wydajnosci zwezki 29 to jest 0,5 1/minute.Utrzymywane przez blok 1 stale cisnienie w przewo¬ dzie 16 umozliwia zastosowanie recznych hydraulicznych podpór 8 i 9, które sluza do podtrzymywania wiertarek 50 5 i 6 i nadawania posuwu wiercenia tym wiertarkom. To stale cisnienie umozliwia w sposób latwy regulowanie dlawikami 13 i 14 docisku i szybkosci wiercenia. Zawory 11 i 12 pozwalaja sterowac podnoszenie i opuszczanie wier¬ tarek. Zawór bezpieczenstwa 15 zabezpiecza caly uklad 55 przed nadmiernym wzrostem cisnienia.Blok zaworowy moze skladac sie z wiekszej liczby za¬ worów dlawicowych niz to pokazano przykladowo na ry¬ sunku schematu hydraulicznego.Liczba zastosowanych zaworów dlawicowych w bloku eo zalezna jest od ilosci odbiorników, a ilosc odbiorników uzalezniona jest od wydajnosci pompy zasilajacej.Zastrzezenie patentowe Hydrauliczne urzadzenie rozdzielcze, zwlaszcza dla zasilania maszyn i narzedzi w przodkach górniczych, zna— g5 mienne tym, ze stanowi blok (1) zlozony z dowolnej ilosci107384 jednakowych dlawicowych zaworów (2, 3, 4) z samoczyn¬ na regulacja, polaczonych kanalami lub przewodami, przy czym kazdy zawór dlawicowy posiada wlotowy kanal (16) polaczony z pierscieniowa komora (17), która z kolei polaczona jest przeplywowym kanalem (18) z dolna cis¬ nieniowa komora (19) zamknieta z jednej strony wkretem (20) dla regulacji przeplywu cieczy, zakonczonym stoz¬ kiem (21), oraz wyposazona w dwie wkrecane zwezki (22, 23), z których jedna zwezka (23) polaczona jest z pierscieniowa komora odplywu (24) i odplywowym prze¬ wodem (25), a druga zwezka (22) wkrecona jest w dno tloczka (26) posiadajacego wewnatrz wykonany osiowo przelotowy kanal oraz wyciecie (27) na obwodzic, Jal równiez siedlisko dla dociskowej sprezyny (2$) przy czym tloczek (26) umieszczony jest w roboczej cisnieniowej komorze (29), której wylot^ zamykany jest grzybkiem (30) dociskanym poprzez sprezyne (31) regulacyjnym wkretem (32), a wylot polaczony jest z odplywowym ka¬ nalem (33) i przewodem (34) odprowadzajacym ciecz do glównego przelewowego przewodu (35). 2] #j \3_107384 34 17 29 28 -B.9J. xwxv xx-y yyy yxyy y LiZG Z-d 3i, z. 297/14/80, n. 116+20 egz.Cena 45 zl PL