Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru wichrowatosci zestawów 'kolowych, oraz automatycznego ustawiania glowic pomiarowych w osi wichrowatosci kól zestawu.Wlasnosci trakcyjne taboru kolejowego zaleza miedzy, innymi, od dokladnosci wykonania zesta¬ wów kolowych. Po dlugotrwalej eksploatacji ta¬ boru kolejowego zestawy kolowe poddaje sie po¬ miarom kontrolnym, w celu stwierdzenia mozli¬ wosci ich regeneracji. Duza dokladnosc oraz szybkosc pomiarów zapewnia stanowisko kon¬ trolno-pomiarowe do kompleksowej oceny zestawu kolowego. Jednym z czynników majacych wplyw na ocene jakosci zestawu, jest wichrowatosc obu kól .zestawu.Dotychczas, 'pomiar wichrowatosci kól zestawów kolowych dokonywany byl metodami analogowymi przy pomocy czujników mechanicznych (uklad dzwigni przenoszacy ruch plaszczyzny bocznej zwichrowanego kola na uklad wskazujacy), czuj¬ ników indukcyjnych transformatorowych róznico¬ wych, oraz ozujników pojemnosciowych. Ustawia¬ nie glowicy pomiarowej w osi wichrowatosci kól zestawu odbywalo sie recznie.Celem wynalazku jest maksymalne uproszczenie obslugi stanowiska przy pomiarze wichrowatosci kól zestawu kolowego, oraz skrócenie czasu po- miarai przy zapewnieniu duzej dokladnosci pomia¬ ru. Zadaniem jest konstrukcja urzadzenia1, która zapewnia automatyczny cykl pomiarowy i umo¬ zliwia bezposredni odczyt wichrowatosci z jedno¬ czesnym automatycznym przesunieciem glowic pomiarowych i zatrzymaniem ich w osi wichrowa¬ tosci zwichrowaneigo kola.Ustawdenie glowic pomiarowych w osi wich- rowatoisci zwichrowanego kola wymagane jest ze wzgledu na dalszy przebieg procesu kontroli ze¬ stawu, gdyz ocena zarysu powierzchni tocznej kola dokonywana jest metoda projektorowa i po¬ lozenia szablonów prawidlowego zarysu powierz¬ chni tocznej kola musi byc zgrane z powierz¬ chnia toczna zwichrowanego kola.Powyzszy cel zostal osiagniety przez zastoso¬ wanie oikladów cyfrowego pomiaru przesuniec, skladajacych sie z przetworników obrotowo-im- pulsowych, detektorów kierunku, ukladów steru¬ jacych, liczników rewersyjnych, wyswietlaczy wy¬ ników, oraz ukladów wykonawczych.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie 20 z listwy zebatej, która jednym koncem jest do¬ ciskana do bocznej powierzchni wirujacego kola zestawu kolowego, a drugim koncem sprzegnieta z ukladem sterujaco-wykonawczym, oraz sprzeg¬ nieta mechanicznie z przetwornikiem obrotowo- 25 -impulsowym, polaczonym elektrycznie z detek¬ torem kierunku, który jest polaczony z ukladem do automatycznego ustawienia glowicy pomiaro¬ wej w osi wichrowatosci zwichrowanego kola i dodatkowym ukladem sterujacym, sterujacym 30 praca licznika rewersyjnego, do którego przyla¬ lo 15 107 219107 219 czony jest wyswietlacz. Uklad do automatycznego ustawiania glowicy sklada sie ze sruby pociago¬ wej, której jeden koniec sprzegniety jest mecha¬ nicznie z silnikiem wykonawczym a drugi koniec z glowica pomiarowa przetwornika obrotowo-im- pulsowego, polaczonego mechanicznie ze sruba pociagowa a elektrycznie z detektorem kierunku wspólpracujacym z pierwszym ukladem sterowa¬ nia, który steruje praca licznika rewersyjnego oraz inicjatora drogowego polaczonego z drugim ukladem sterujacym, kt6ry steruje praca pierw¬ szego ukladu sterujacego, licznika rewersyjnego i silnika wykonawczego oraz licznika rewersyjne¬ go polaczonego z detektorem kierunku, wyswiet¬ laczem cyfrowym. Pomocniczy licznik rewersyjny pracuje rewersyjmie zarówno przy sterowaniu, pierwszym jak i drugim ukladem sterujacym.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku, który przedstawia schemat blokowy urzadzenia. Przetwornik obrotowo-impul- sowy 1 wspólpracuje z pomiarowa listwa zeba¬ ta la, której jeden koniec podczas pomiaru jest dociskany do wirujacego kola 17 kolejowego ze¬ stawu kolowego. Inicjowanie pomiaru nastepuje przez zamkniecie przycisku niestabilnego K, po¬ laczonego z ukladem sterujaco-wykonawczym 16.Uklad sterujaco-wykonawczy 16, który sprzegniety jest z drugi,m koncem listwy pomiarowej la do¬ ciska listwe pomiarowa do badanego kola 17.Z przetwornika obrótowo-imulsowego 1 jest wy¬ prowadzony tor, którym sa przesylane dwa ciagi impulsów, generowane przez przetwornik w czasie pomiaru i przesuniete wzgledem siebie o T/4 (gdzie: T — okres generowanych impulsów). Wyjs¬ cia przetwornika 1 sa polaczone z wejsciem detek¬ tora kierunku 2. Impulsy ' z przetwornika 1 po¬ przez detektor kierunku 2 wprowadzone sa do ukladów sterujacych 4 i 11.Do ukladu sterujacego 4 (doprowadzony jest tez sygnal sterujacy z inicjatora drogowego 3. Uklad sterujacy 4 steruje praca licznika rewersyjnego 5, otwierajac i zamykajac jego pierwsze wejscie w odpowiednich momentach czasu, narzuconych przez zadzialanie inicjatora drogowego 3 i detek¬ tora kierunku 2. Jednoczesnie impulsy z prze¬ twornika 1 poprzez detektor kierunku 2 sa wpro¬ wadzane do .ukladu sterujacego 11 i zliczane w liczniku rzucanym przez detektor kierunku 2. Po zakoncze¬ niu pierwsizej czesci cyklu pomiarowego zawartosc licznijka rewersyjnego 5 jest proporcjonalna do odleglosci osi wichrowatosci kola zestawu od przyjetej bazy pomiarowej, natomiast zawartosc - licznika rewersyjnego 12 jest proporcjonalna do wartosci wichrowatosci kola zestawu, co jest ^wys¬ wietlane przy pomocy wyswietlacza cyfrowego 13.Po zakonczeniu pierwszej czesci cyklu pomia¬ rowego uklad sterujacy 4 generuje imuls, który uruchamia silnik wykonawczy 15 sprzegniety ze sruba 8a poziomego napedu glowicy pomiarowej 14. Przesuniecie glowicy pomiarowej 14 mierzone jest przez przetwornik obrotowo-impulsowy 8, polaczony z detektorem kierunku 7 oraz liczni¬ kiem rewersyjnym 9.Impuls zakonczenia pierwszej czesci cyklu po¬ miarowego podany jest równiez z ukladu steru¬ jacego 4 na uklad sterujacy 6, który odblokowuje drugie wejscie licznika rewersyjnego 5, dla impul- 5 sów przechodzacych z przetwornika 8 przez detek¬ tor kierunku 7. Przemieszczanie sie glowicy po¬ miarowej w kierunku osi wichrowatosci kola, powoduje generowanie impulsów przez przetwor¬ nik 8, które dodaja sie do zawartosci licznika 10 rewersyjnego 9 a odejmuja od zawartosci licznika rewersyjnego 5. Zakonczenie drugiej czesci cyklu pomiarowego nastepuje w momencie osiagniecia przez licznik rewersyjny 5 stanu zerowego. Sygnal ten wylacza silnik 15; przez uklad sterujacy 4". 15 Zawartosc licznika rewersyjnego 9 jest proporcjo¬ nalna do odleglosci osi wichrowatosci kola od osi symetrii zestawu kolowego, co jest wyswietlane przy pomocy wyswietlacza cyfrowego 10.Zastosowane rozwiazanie pozwala na pomiar 20 wichrowatosci obu kól zestawu w czasie nie prze¬ kraczajacym póltora obrotu zestawu kolowego, natomiast czas calkowitego cyklu pomiarowego uzalezniony jest od szybkosci przesuwu glowic ^pomiarowych podczas ustawienia ich w osi wi- 25 chrowatosci kól.Wyposazenie stanowiska kontrolno-pomiarowego stanowia dwa identyczne urzadzenia do jednoczes¬ nego pomiaru wichrowatosci prawego i lewego kola zestawu, oraz do automatycznego ustawiania 30 glowic pomiarowych w osi wichrowatosci z rów¬ noczesnym pomiarem odleglosci osi wichrowatosci prawego i lewego kola od srodka symetrii zestawu kolowego. Opisane urzadzenie mozna latwo przy¬ stosowac do wspólpracy z drukarka lub innym 85 urzadzeniem rejestracji i przetwarzania danych.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do pomiaru wichrowatosci zesta- 40 wów kolowych, znamienne tym, ze sklada sie z listwy zebatej (la), która jednym koncem jest dociskana do bocznej powierzchni wirujacego kola (17), zestawu kolowego, a drugim koncem sprzeg¬ nieta z ukladem sterujaco-wykonawczym (16), oraz 45 sprzegnieta mechanicznie z przetwornikiem obro- towo-impulsowym (1), polaczonym elektrycznie z detektorem kierunku (2), który jest polaczony z ukladem do automatycznego ustawiania glowicy pomiarowej w osi wichrowatosci zwichrowanego 50 kola (A) i ukladem sterujacym (11), sterujacym praca licznika rewersyjnego (12), do którego prze¬ laczony jest wyswietlacz (13). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, 55 ze_ uklad do automatycznego zestawiania glowicy pomiarowej w osi wichrowatosci zwichrowanego kola (A) sklada sie ze sruby pociagowej (8a) któ¬ rej jeden koniec sprzegniety jest mechanicznie z silnikiem wykonawczym (15), a drugi koniec ^ z glowica pomiarowa (14), przetwornika obrotowo- -impulsowego (8), polaczonego mechanicznie ze sruba pociagowa (8a) a elektrycznie z detektorem kierunku (7) wspólpracujacym z ukladem stero- • wania (6) który steruje praca licznika rewersyj- gg nego (5) oraz inicjatora drogowego (3), polaczo-107 219 nego z ukladem sterujacym (4), który steruje praca ukladu sterujacego (6), licznika rewersyj- nego (5) i silnika wykonawczego (15), oraz licznika rewersyjnego (9) polaczonego z detektorem kie¬ runku (7) i wyswietlaczem cyfrowym (10). 3. Urzadzenie do pomiaru wichrowatosci wedlug zastrzezen 1 albo 2, znamienne tym, ze pomocniczy licznik rewersyjny (5) pracuje rewersyjnie zarów¬ no przy sterowaniu ukladem sterujacym (4) jak i (6). ^ PL