Przedmiotem wynalazku jest uklad tyrystorowo- -diodowy do zabezpieczenia przeciwzwarciowego i przeciwprzepieciowego uzwojen maszyn elektrycz¬ nych zwlaszcza w trakcji elektrycznej i innych urzadzen posiadajacych duze indukcyjruosci oraz do ochrony maszyn elektrycznych przed forsowaniem pradu zwarcia. Wynalazek znajduje zastosowanie zwlaszcza w trakcji w zabezpieczaniu pradnicy o- gmzewczej lokomotyw spalinowo-elektrycznych.Znany jest dotychczas uklad zabezpieczen prad¬ nicy ogrzewczej przed skutkami zwarc udarowych w obwodzie pradu ogrzewczego i przed przepiecia¬ mi w uzwojeniu kompensacyjnym, wlaczonym sze¬ regowo w obwód pradu ogrzewczego w postaci przylaczenia do tego uzwojenia równolegle dwóch diod polaczonych przeciwsobnie. W czasie zwarcia udarowego, a wiec szybkiego przyrostu pradu w obwodzie, na uzwojeniu kompensacyjnym powsta¬ ja duze przepiecia ujemne wynikajace ze zjawis¬ ka samoindukcji. Jedna z diod zostaje przebita i zniszczona, a druga otwiera dla pradu droge po¬ za uzwojeniem, a wiec uzwojenie to nie forsuje pradu zwarcia, zas dalszy program zabezpieczenia wykonuja przekazniki nadmiarowe. W czasie na¬ glego rozlaczenia obwodu przy pelnym obciazeniu, powstajace w uzwojeniu przepiecie dodatnie prze¬ bija diode skierowana zaporowo, zas druga dioda, zwierajac uzwojenia gasi przepiecia. Uklad ten ma zasadnicza wade — niszczy sie przy zadzialaniu.Inne znane uklady zabezpieczen przeciwzwarcio- wych, jak bezpieczniki, przekazniki nadmiarowe, * wylaczniki szybkie, dzialajac zbyt powali w sto¬ sunku do rozwoju pradu zwarcia, pozwalaja na duzy jego przyrost, a ponadto nie spelniaja zada- 5 nda ochrony przepieciowej.Celem wynalazku jest unikniecie wad i niedo¬ godnosci znanych rozwiazan. Cel ten zostal osiag¬ niety przez opracowanie ukladu, w którym rów¬ nolegle do uzwojenia chronionego przylaczone sa 10 dwie galezie, z których jedna wyposazona Jest w szeregowo polaczone rezystor, diode zaporowa oraz diode lawinowa. Druga galaz posiada tyrystor wla¬ czony zgodnie z kierunkiem przeplywu pradu przez uzwojenie chronione. Miedzy bramke tyrystora a punkt znajdujacy sie miedzy rezystorem i dioda zaporowa wlaczona jest dioda podajaca przewo¬ dzaca w kierunku bramki. Dwukierunkowosc i pow¬ tarzalnosc dzialania, szybkosc i niezawodnosc w dzialaniu oraz prostota budowy to glówne zalety wynalazku. iRrzedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym przed¬ stawiony jest schemat ukladu tyrystorowo-diodo- wego do zabezpieczenia uzwojen maszyn elektry- 25 cznych przed zwarciami i przepieciami.W ukladzie tyrystorowo-diodowym równolegle do uzwojenia chronionego 6 przylaczone sa dwie ga¬ lezie, z których jedna wyposazona jest w szerego¬ wo .polaczone rezystor 2, diode zaporowa 7 oraz 3o diode lawinowa 4. Druga natomiast galaz posiada 15 20 106936106936 tyrystor 1 wlaczony zgodnie z Menunkiem przeply¬ wu pradu przez uzwojenie chronione 6. Miedzy bramke B tyrystora 1 a punkt znajdujacy sie mie¬ dzy rezystorem 2 i dioda zaporowa 7 wlaczona jest dioda podajaca 3 przewodzaca w lriertunfcu bram¬ ki B.Dzialanie .ukladu oparte jest na wyzwalaniu ty- rysitora 1 poziomem napiecia anodowego, która po¬ woduje po przekroczeniu zalozonego poziomu, prze¬ plyw odpowiednio duzego pradoi przez rezystor 2 do bramlki B tyrystora 1 i wyzwalanie tego tyrys¬ tora. Pirzy gwaltownym nairaisitaniiu prajdu w uzwo¬ jeniu 6 na przyklad w czasie zwarcia udarowego pradnicy posiadajacej uzwojenia wlaczone szerego¬ wo w obwód prajdu obciazenia, uzwojenie to wy¬ twarza przepiecia "wyzwalajace tyrystor 1. Tyrys¬ tor ten bocznikujac * uzwojenia i otwierajac dla pradu zwarcia droge poza nim, zapobiega dalsze¬ mu forsowaniu pradiu przez uzwojenie.Gwaltowny spadek pradu w uzwojeniu 6 (na przyklad w czasie rozwarcia obwodu maszyny po¬ siadajacej fuzwojenie szeregowo wlaczone w ob¬ wód pradu obciazenia przy pelnym obciazeniu) ob¬ jawia sie powstaniem przepiecia dodatniego, któ¬ re zostaje zwarte przez diode 5. Diody 3 i 7 sta¬ nowia za/bezpieczenie bramki B tyrystora 1 przed przeplywem pradoi przy ujemnej polaryzacji. Dio¬ da lawinowa 4 zabezpiecza bramke Bi tyrystora 1 przed nadmiernym przyrostem napiecia. Uklad 10 15 20 25 dziala dwukierunkowo i powtarzalnie, co wynika z nowego zastosowania tyrystora do ochrony prze- ciwawanciowej i przeciwprzepieciowej maszyn elek¬ trycznych i innych urzajdzen posiadajacych dwie indiukcyjnosci w polaczeniu z dioda 5 jako ele¬ mentem gaszacym przepiecie.Uiklad znajduje zastosowanie jako zabezpiecze¬ nie przeciwzwarciowe i prEeciwprzepieciowe ma¬ szyn dlektrycznycih zwlaszcza w trakcji oraz innych urzadzen pracujacych przy pradzie stalym i posia¬ dajacym duze indukcyjnosci.Zastrzezenie patentowe Uklad tyrysitorowoHo^odowy do zabezpieczenia przeciwzwarciowego i piizeiciwprzepfteciowego uzwo¬ jen maszyn elekitrycznych zwlaszcza w trakcji elektrycznej, znamienny tym, ze równolegle do uzwojenia chronionego (6) przylaczone sa dwie ga¬ lezie, z których jedna wyposazona jest w szerego¬ wo polaczone ryzysrtor (2), diode zaporowa (7) oraz diode lawinowa (4), a druga galaz posiada tyry¬ stor (1) wlaczony zgodnie z kienunlkiem przeplywu pradu przez uzwojenie chronione (6),, przy czym miedzy bramke (B) tyrystora (1) a punkt znajdu¬ jacy sie miedzy rezystorem (2) i dioda zaporowa (7) wlaczona jest dioda podajaca (3) przewodzaca w kierunku bramki (B).Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, zam. 28/00 Cena 45 zl PL