Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad sterowania czlonami wykonawczymi, które stano¬ wia zawór dlawiacy czynnik grzejny oraz silow¬ nik otwierania okien, w pomieszczeniach z auto¬ matyczna regulacja temperatury przeznaczony zwlaszcza do stosowania w szklarniach.W znanym sposobie sterowania czlonami wyko¬ nawczymi w szklarni przy wzroscie temperatury powyzej zadanej zostaje zamkniety zawór dlawia¬ cy czynnik grzejny, a nastepnie gdy róznica mie¬ dzy temperatura zadana a zmierzona przekracza okreslona wartosc nastawiona w ukladzie opóznia¬ jacym zostaja otwarte okna, przy czym ta na¬ stawiona róznica temperatur moze sie zawierac w granicach od 0—10°C. Zamkniecie okien nastepuje, gdy temperatura w pomieszczeniu spadnie o okolo 80% wartosci nastawionej w ukladzie opózniaja¬ cym, (dane wg. katalogu Sauter). Sposób ten za¬ bezpiecza wprawdzie przed strata energii cieplnej przez otwarcie okien przy otwartym zaworze dla¬ wiacym, jednakze ten sposób dziala przy tempe¬ raturach wyzszych od zadanej ponadto, wymaga zmierzenia i okreslenia szeregu wartosci.Stad uklad do stosowania tego sposobu jest roz¬ budowany, zlozony z wielu skomplikowanych ele¬ mentów, co zmniejsza niezawodnosc ukladu i zwiek¬ sza koszt jego wykonania.Sposób sterowania czlonami wykonawczymi, a mianowicie zaworem dlawiacym czynnik grzejny i silownikiem otwierania okien, w pomieszczeniach 2 z automatyczna regulacja temperatury wedlug wynalazku polega na tym, ze stosuje sie trójstaw¬ ny regulator i jeden czujnik temperatury. W za¬ leznosci od zmierzonej temperatury, która moze 5 byc wyzsza lub nizsza od nastawionej, steruje sie kolejno polozeniem czlonów wykonawczych tak, aby zmiana polozenia nastepnego czlonu nastapila po osiagnieciu polozenia koncowego czlonu uru¬ chomionego w pierwszej kolejnosci. Przy tempera- io turze wyzszej od nastawionej jest uruchomiony w pierwszej kolejnosci zawór dlawiacy w kierunku jego zamykania, a przy temperaturach nizszych od nastawionej uruchamia sie w pierwszej kolej¬ nosci silownik otwierania okien w kierunku ich 15 zamykania. Uklad do realizacji tego sposobu za¬ wierajacy czujnik temperatury i trójstawny re¬ gulator posiada zestyk czynny czujnika zamknie¬ cia zaworu polaczony szeregowo z cewka przekaz¬ nika zalaczajacego silownik okien w kierunku ich 20 otwierania oraz posiada zestyk czynny czujnika zamkniecia okien polaczony szeregowo z cewka przekaznika zalaczajacego zawór dlawiacy w kie¬ runku jego otwierania.Sposób i uklad sterowania wedlug wynalazku 25 nadaje sie do stosowania zarówno przy niedogrza¬ niu pomieszczen jak ich przegrzaniu, zabezpiecza¬ jac jednoczesnie przy uzyciu tanich i prostych e- lementów przed stratami energii cieplnej przez ot¬ warcie okien przy otwartym zaworze dlawiacym 30 czynnik grzejny. 1068693 106869 i Uklad sterowania do realizacji sposobu wedlug wynalazku zostanie blizej objasniony na przykla¬ dzie wykonania pokazanym na rysunku, który przedstawia schemat ideowy ukladu i jego pola¬ czenia z urzadzeniami z którymi wspólpracuje.Trójstawny regulator temperatury 2 polaczony linia dwuprzewodowa z czujnikiem 1 temperatu- ty wysylajacym sygnaly, gdy zmierzona tempera¬ tura trz rózni sie od zadanej tz, posiada normalnie otwarte dwa zestyki czynne Sx i S2, które zostaja zamkniete pod wplywem odpowiednich sygnalów z czujnika 1, tj. zestyki Si9 zostaja zwarte gdy trz < tz, a zestyki S2 zostaja zwarte, gdy trz tz.Zestyki Sj i S2 z jednej strony sa przylaczone do fazy, z drugiej kazdy jest polaczony z odpowiedni¬ mi galeziami ukladu sterowania.Uklad sterowania sklada sie z czterech równo¬ leglych galezi zawierajacych kazda jeden prze¬ kaznik Pi, P2, P8 i P4, których cewki z jednej strony sa przylaczone do zera, a z drugiej strony odpowiednio poprzez wylaczniki krancowe stano¬ wiace styki odpowiednich czujników do zestyków czynnych Sj i S2 regulatora. Kazdy przekaznik po¬ siada jeden zestyk czynny polaczony z jednej stro¬ ny do napiecia fazowego sieci, a z drugiej do ste¬ rownika 3. Polaczenia poszczególnych równoleglych galezi ze zestykami czynnymi regulatora 2 zostaly zrealizowane nastepujaco: — cewka przekaznika Pj poprzez zestyk bierny Kj czujnika zamkniecia zaworu dlawiacego czyn¬ nik grzejny oraz cewka przekaznika P2 poprzez polaczone szeregowo zestyki czynne Kg czujnika zamkniecia zaworu i zestyki czynne K3 czujnika maksymalnego otworzenia okien sa zwarte ze so¬ ba i polaczone ze zestykiem S2 regulatora 2, — zas cewka przekaznika P8 poprzez polaczone szeregowo zestyk czynny K5 — czujnika zamknie¬ cia okien i zestyk bierny K4 maksymalnego otwar¬ cia zaworu oraz cewka przekaznika P4 poprzez ze¬ styk bierny K8 czujnika zamkniecia okien sa zwar¬ te ze soba i przylaczone do zestyku Sj regulato¬ ra 2.Wzbudzenie kazdego z przekazników powoduje zamkniecie jego styku czynnego i przekazanie po¬ przez sterownik 3 odpowiedniego sygnalu: prze¬ kaznik Pi, daje sygnal do zalaczenia silownika za¬ woru 4 dlawiacego czynnik grzejny w kierunku jego zamykania, przekaznik P2 — do zalaczania si¬ lownika okien 5 w kierunku ich otwierania prze¬ kaznik P8 — do zalaczenia silownika zaworu 4 w kierunku jego otwierania, a przekaznik P4 — do zalaczenia silownika okien 5 w kierunku ich za¬ mykania.Uklad sterowania dziala nastepujaco: Gdy temperatura w pomieszczeniu jest nizsza od zadanej: trz < tz zostaje zamkniety zestyk Sx re¬ gulatora temperatury, co powoduje zadzialanie przekaznika P4 dajacego sygnal zalaczenia silow¬ nika okien 5 w kierunku zamykania okien. Calko¬ wite zamkniecie okien powoduje zwarcie wylacz¬ nika krancowego K5 tj. styków K5 — czujnika zamkniecia okien — umozliwia to przy dalszym utrzymywaniu sie trz < tz zadzialanie przekaznika P3 zalaczajacego silownik zaworu 4 w kierunku jego otwierania.Jezeli temperatura w pomieszczeniu trz jest wyz¬ sza od zadanej: trz tz zostaje zwarty zestyk S2 regulatora, co powoduje zadzialanie przekaznika Pt zalaczajacego silownik zaworu 4 w kierunku jego zamykania. Calkowite zamkniecie zaworu dla¬ wiacego czynnik grzejny powoduje zwarcie wy¬ lacznika krancowego K2 tj. styków czujnika zam¬ kniecia zaworu — umozliwia to zadzialanie prze¬ kaznika P2 zalaczajacego silownik okien 5 w kie¬ runku ich otwierania.Zastrzezenia patentowe 1, Sposób sterowania czlonami wykonawczymi w pomieszczeniach z automatyczna regulacja tem¬ peratury, którymi sa zawór dlawiacy czynnik grzej¬ ny oraz silownik otwierania okien w pomieszcze¬ niach, znamienny tym, ze stosuje sie trójstawny regulator temperatury i w zaleznosci od tempera¬ tury rzeczywistej w pomieszczeniu steruje sie ko¬ lejno polozeniem czlonów wykonawczych tak, ze zmiana polozenia nastepnego czlonu nastepuje po osiagnieciu polozenia koncowego czlonu urucho¬ mionego w pierwszej kolejnosci, przy czym przy temperaturze wyzszej od nastawionej uruchamia sie w pierwszej kolejnosci zawór dlawiacy czujnik grzejny w kierunku jego zamykania, a przy tem¬ peraturach nizszych od nastawionej uruchamia sie w pierwszej kolejnosci silownik otwierania okien w kierunku ich zamykania. 2. Uklad sterowania czlonami wykonawczymi w pomieszczeniach z automatyczna regulacja tempe¬ ratury, znamienny tym, ze w szereg z cewka prze¬ kaznika (P2) zalaczajacego silownik otwierania o- kien w kierunku ich otwierania, wlaczony jest ze¬ styk czynny (K2) czujnika zamkniecia zaworu dla¬ wiacego czynnik grzejny, natomiast w szereg z cewka przekaznika (P8) zalaczajacego silownik za¬ woru w kierunku jego otwierania, wlaczony jest zestyk czynny (K6) czujnika zamykania okien. 10 15 20 25 30 35 40 45106869 PL