Przedmiotem wynalazku jest uklad wzmacniacza z korektorami, zwlaszcza do teletransmisyjnych systemów nosnych pozwalajacy uzyskac zarówno wzmocnienie jak i tlumienie.Dotychczasowy stan techniki. W dotychczasowych rozwiazaniach ukladów wzmacniajacych z korek¬ torami, czyli tak zwanych korektorów czynnych stosowane sa korektory w ujemnych petlach sprze¬ zenia zwrotnego jako dwójndki lub czwórnifci wla¬ czone dwójndkowo. Korektory takie moga byc wlaczone zarówno w galeizi poprzecznej jak i w galezi wzdluznej.Przykladowym rozwiazaniem jest wlaczenie ko¬ rektora dwojhikowego w ujemna petle sprzezenia zwrotnego dwustopniowego wzmacniacza tranzys¬ torowego w ten sfcosób, ze dwójnik korekcyjny jest wlaczony miedzy kolektor tranzystora drugie¬ go a* emiter tranzystora pierjwiszego, a miedlzy emi¬ ter tranzystora pierwszego a masa wlaczony jest rezystor, lub miedzy kolektor tranzystora drugiego a emiter tranzystora pierwszego wlaczony jest re¬ zystor, natomiast dwójnikowy element korekcyjny wlaczony jest miedzy emiter tranzystora pierwszego a masa.Wada takiego wlaczenia jest to, ze istnieje wza¬ jemne oddzialywanie galezi poprzecznej na pod¬ luzna sprzezenia zwrotnego i odwrotnie, cq powo¬ duje1, ze' przebiega wzmocnienia w funkcji czesto¬ tliwosci nie jest identyczny z podzialem modulu 10 15 impedancji danego dwójnika1. Blad jest tym wiek¬ szy, im mniejsze jest wzmocnienie wzmacniacza.Znany jest równiez uklad wzmacniacza z korek¬ torem (posiadajacy w ujemnej ipetli sprzejzenia .zwrotnego (tranzystor separujacy wlacziony w ukla¬ dzie wspólnego emitera. W obwodzie kolekltora ostatniego stopnia w szereg z obciazeniem wla¬ czony jest kolektor dwójnikowy, z którego napiecie podawane jest na baze tranzystora separujacego.Natomiast w obwodzie emitera tranzystora sepa¬ rujacego wlaczony jest rezystor jako element wz¬ dluzny petli. Pozwala to na separacje galezi po¬ przecznej od galezi wzdluznej ujemnej petli sprze¬ zenia zwrotnego, ale nie -pozwala na uzyskanie malych wzmocnien, a, tym (bardziej tlumien oraz wymaga dosc duzego dodaUkowego pradu zasilania.Istota wynalazku. Istota ukladu wzmacniacza dwustopniowego w ukladzie wspólnego emitera z trzecim tranzystorem separujacym polega na tym, ze miedzy kolektor tranzystora drugiego a emiter tranzystora trzeciego wlaczony jest jeden dwójnik korekcyjny oraz miedizy kolektor tran¬ zystora trzeciego polaczony z enuterem tranzys¬ tora pierwtsjzego a miajsa ukladju wlacziony jest drugi dwójnik korekcyjny, natomiast baza tranzys¬ tora trzeciego polajczona jest do masy uklaklui Zasadnicze korzysci wynikajace z zastosowania ukladu polegaja na niezaleznym dzialaniu dwóch dwójników korekcyjnych oraz mozliwosci latwego 106 633106 633 uzyskania zarówno wzmocnienia jak i tlumienia ukladu.Objasnienie rysunku. Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania uwidocznio¬ nym na rysunku, który przedstawia schemat ideo¬ wy dla przebiegów zmiennych ukladu wzmacnia¬ cza z korektorami.Przyklad wykonania. Uklad zawiera wzmacniacz dwustopniowy zbudowany na tranzystorach TT i T2 pracujacych w ukladzie wspólnego emitera oraz trzeci ^tranzystor T3 pracujacy" w ukladzie wspólnej bazy, który jest wlaczony w ujemnej petlli sprzezenia zwrotnego miedzy kolektor tran¬ zystora drugiego T2 a emiter tranzystora pierw¬ szego Tl. Wejscie ukladu stanowi baza tranzys¬ tora pierwszego*^-Tfc • Kolektor tego tranzystora polaczony * jfcst *z^ bada tranzystora drugiego T2 oraz z rezystorem R. Emiter tranzystora drugie¬ go T2 poj^czóny jest z drugim koncem rezys¬ tora H^braz z napieciem zasilania UZ. Do kolek¬ tora tranzystora^'drugiego T2 dolaczone jest wyjs¬ cie ukladu. Miedzy kolektor tranzystora drugie¬ go T2 a emiter tranzystora trzeciego T3 wlaczony jest jeden dwójnik korekcyjny KI, natomiast mie¬ dzy polaczone kolektor tranzystora trzeciego T3 i emiter tranzystora pierwszego Tl a masa ukladu wlaczony jest drugi dwójnik korekcyjny K2. Baza tranzystora trzeciego T3 polaczona jest dla przebie¬ gów zmiennych z masa ukladu. W miejsce dw6j- ników korekcyjnych KI i K2 moga byc wlaczone zwykle rezystory lub rezystory o regulowanej war¬ tosci rezystancji.Dzialanie ukladu. Zasada dzialania ukladu jest nastepujaca. Przebieg zmienny podawany jest na baze tranzystora pierwszego Tl i wzmacniany do kolektora tego tranzystora. Nastepnie podawany jest na baze tranzystora drugiego T2 i ponownie wzmaclniany do kolektora tego tranzystora. Zasad¬ niczym obciazeniem dla kolektora tranzystora dru¬ giego T2 jest dwójnik korekcyjny K2. Przebieg zmienny po przejsciu przez dwójnik korekcyj¬ ny KI i tranzystor trzeci T3 podawany jest na dwójnik korekcyjny K2, który stanowi obciazenie dla kolektora tranzystora trzeciego T3. W ten sposób otrzymuje sie dwustopniowy wzmacniacz z ujemna petla sprzezenia zwrotnego typu kolek- jfcor — emiter, którego czlonem sprzegajacym jest pojedynczy tranzystor w ukladzie wspólnej baszy z dwoma dwójnikami korekcyjnymi, jednym w emiterze, a drugim w kolektorze. Poniewaz dla duzych ujemnych sprzezen zwrotnych wzmocnienie ¦¦*¦¦¦ wzmacniacza jest okreslone przez czlon sprzega¬ jacy, dlatego mozna napisac, ze wzmocnienie na¬ pieciowe ,.._.„. 10 15 Ku = /\ (KI) gdzie: Ku — wzmocnienie napieciowe wzmacnia¬ cza . ¦' ¦ y\ (KI) — modul impedancji korektora pierw¬ szego /\ ¦ (K2) — modul impedancji korektora drugie¬ go W ten sposoby dobierajac odpowiednie dwójniki K, 20 mozna otrzymac dowolny przebieg przenoszenia takiego wzmacniacza.Uklad ten moze byc stosowany w wielu dzie¬ dzinach elektroniki, gdzie istnieje potrzeba szero¬ kiego ksztaltowania przebiegu przenoszenia 25 w funkcji czestotliwosci oraz w tych przypadkach, kiedy istnieje potrzeba duzego zakresu regulacji przenoszenia od wzmocnien do tlumien.Przy zastosowaniu ukladu mieszanego, kiedy je¬ den z elementów K jest rezystorem o regulowanej 30 wartosci, a drugi element o zmiennym przebiegu irBpedancji w funkcji czestotliwosci', mozna uzys¬ kac uklad, który pozwala niezaleznie regulowac wzmocnienie, przy jednoczesnym zachowaniu prze¬ biegu przenoszenia w funkcji czestotliwosci. 35 Zastrzezenie patentowe Uklad wzmacniacza z korektorami zwlaszcza -do teletransmisyjnych systemów nosnych zbudowany jako uklad dwustopniowy na tranzystorach z trze¬ cim tranzystorem separujacym, znamienny tym, 43 ze miedzy kolektor tranzystora drugiego (T2) a emiter tranzystora trzeciego (T3) wlaczony jest jeden dwójnik korekcyjny (KI) oraz miedzy kolek¬ tor tranzystora trzeciego (T3) polaczonego z emi¬ terem tranzystora pierwszego (Tl) a masa ukladu 45 wlaczony jest drugi dwójnik korekcyjny (K2), na¬ tomiast baza tranzystora trzeciego (T3) polaczona jest do masy ukladu. o«2 LzlOraf. IZ-d Nr 2 — rtl^W ™+2Q egz# A4 Cena 45 zl PL