Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do auto¬ matycznego naswietlania matryc tarcz kodowych, z których za pomoca kopiowania wykonywane sa tarcze kodowe zwlaszcza do przetworników kato- wo-cyfrowych.Znane urzadzenie do naswietlania matryc sklada sie z podzielnicy katowej i ukladu naswietlajacego.Sterowanie urzadzeniem odbywa sie za pomoca bezposrednich sygnalów zadanych na tasmie dziur¬ kowanej. Na kazda dzialke tarczy kodowej przy¬ pada kilka rzedów (kroków) tasmy. Przy tarczach o wyzszej rozdzielczosci konieczne jest stosowanie kilkuset metrów tasmy dziurkowanej. Dokladnosc rozstawiania rzadków na papierowej tasmie dziur¬ kowanej ma wplyw na dokladnosc wykonywanych tarcz kodowych. Przygotowanie takiej tasmy wy¬ maga zmudnych i precyzyjnych obliczen wykony¬ wanych przez wysoko kwalifikowana obsluge.Trudne jest sprawdzenie tasmy przed wykonaniem matrycy. Najczesciej sprawdzenie odbywa sie po¬ przez wykonanie próbnej matrycy, co jest zabie¬ giem dlugim i kosztownym. Zastosowanie podziel¬ nicy ogranicza wymiary kasety na plyte fotogra¬ ficzna. A to z kolei ogranicza srednice wykonywa¬ nych matryc oraz zmusza do obcinania narozy plyt fotograficznych przed zalozeniem ich do kasety, co znów powoduje uszkodzenia emulsji przez odpryski szkla. Uszkodzenia takie moga byc zauwazone do¬ piero po wywolaniu naswietlonej matrycy.Celem wynalazku jest wykonanie urzadzenia do automatycznego naswietlania matryc tarcz kodo¬ wych zapewniajacego bezbledne wykonanie liczby dzialek bialych i czarnych tworzacych koliste sciezki na tarczy, automatyczne otwieranie i za¬ mykanie migawki w czasie ruchu obracajacego sie stolu, oraz przesuwanie migawki na nastepna sciezke bez zatrzymywania stolu w czasie jego ruchu jalowego.Istota urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze stól obrotowy, na którym usytuowana jest con¬ trycznie kaseta na plyte swiatloczula zostal sprzeg¬ niety z przetwornikiem katowo-cyfrowym zaopa¬ trzonym w co najmniej dwa rodzaje skal kato¬ wych. Nad stolem i kaseta jest umieszczony suport przesuwany .wzdluz promienia stolu w czasie jego biegu jalowego, nie bedac uzalezniony od ruchu obrotowego tego stolu. Na suporcie jest osadzony uklad optyczny z migawka sterowana impulsami elektrycznymi, odmierzajacymi katowo czasy na¬ swietlania dzialek tarcz kodowych. W tym celu urzadzenie wedlug wynalazku jest wyposazone w dzielnik impulsów, który z jednej strony jest polaczony z przetwornikiem katowo-cyfrowym a z drugiej dla wysylania impulsów podstawowych jest on polaczony poprzez uklad rozrzadczy z ele¬ ktronicznym licznikiem ruchu jalowego, licznikami impulsów podstawowych odliczajacych liczbe im¬ pulsów okreslajacych liczbe dzialek bialych i liczbe dzialek czarnych. Wejscia tych liczników sa po- 106 5923 106 592 A laczone poprzez sumator z licznikiem glównym wskazujacym na czas naswietlania dzialek calej sciezki badz jej czesci. licznik ten kazdorazowo wskazuje katowe polozenie obrotowego stolu.Wyjscie licznika ruchu jalowego i liczników okres¬ lajacych liczbe dzialek bialych i czarnych sa po¬ laczone zwrotnie z ukladem rozrzadczym, a po¬ nadto odpowiednio z ukladem iblokady, z licznikiem wskazujacym liczbe par dzialek bialych i czar¬ nych, z ukladem migawki, który drugostronnie jest polaczony z ukladem blokady, którego wyjscie jest polaczone z ukladem przesuwu suportu.Dla zadawania liczby impulsów okreslajacych zaprogramowane* czasy pracy poszczególnych licz¬ ników urzadzenie wedlug wynalazku jest wyposa¬ zone w reczne nastawniki liczby impulsów oraz w automatyczny czytnik tasmy i rejestry pa¬ mieciowe, które poprzez przelacznik sa polaczone z ukladem przesuwajacym zadane stany z nastaw¬ ników lub z czytnika na polaczone z tym ukladem liczniki. Dla dokonywania zmiany programu i wla¬ czenia ruchu jalowego, w czasie którego dokonuje sie liniowego przesuniecia suportu z jednej sciezki na druga, licznik par dzialek bialych i czarnych jest polaczony z ukladem przesuwajacym jedno¬ czesnie z ukladem rozrzadczym.Podstawowa korzyscia- jest uzyskanie mozliwosci wykonywania matryc tarcz kodowych do przetwor¬ ników katowo-cyfrowych o kilkakrotnie wiekszej rozdzielnosci i dokladnosci podzialu katowego.-Urzadzenie wedlug wynalazku dostosowane jest do pracy wedlug programu zadanego recznie, przy pomocy nastawników, jak równiez do pracy calko¬ wicie automatycznej przy sterowaniu tasma. Pro¬ gram pracy dla urzadzenia wedlug wynalazku z za¬ dawaniem recznym lub automatycznym moze opra¬ cowac przy pomocy instrukcji obsluga srednio wy¬ kwalifikowana. Program pracy automatycznej za¬ pisywany jest na tasmie kolejno w postaci naste¬ pujacych po sobie bloków informacji i dla prze¬ cietnej tarczy kodowej przetwornika miesci sie na tasmie o dlugosci l—Q m. Taka tasma z progra¬ mem jest bardzo latwa do sprawdzenia bez stoso¬ wania zadn'ych przyrzadów; Przyklad urzadzenia do automatycznego naswiet¬ lania matryc tarcz kodowych jest schematycznie uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia stól z suportem i ukladem naswietlajacym w widoku z boku, fig. 2 — w widoku z góry, zas fig. 3 — zespól elektronicznych ukladów steruja¬ cych z nastawnikami i czytnikiem tasmy.Przetwornik katowo-cyfrowy 1, bedac zaopatrzo¬ ny w najmniej dwa rodzaje skal, naprzyklad dzie¬ sietna i binarna, sprzegniety jest przy pomocy pre¬ cyzyjnej przekladni 30 ze stolem obrotowym 2, na którym osadzona jest kaseta 3 na plyte swiatlo¬ czula. Nad stolem obrotowym 2 i kaseta 3 umiesz¬ czony jest suport 4 przesuwamy wzdluz promienia stolu, niezaleznie od jego ruchu obrotowego. Na su- porcie 4 zamocowany jest uklad optyczny 5 na¬ swietlajacy plyte swiatloczula, zawierajacy migaw¬ ke 17 sterowana impulsami elektrycznymi w takt programu okreslonych katowo czasów naswietlania dzialek.W celu elektrycznego sterowania pracy urzadze¬ nie wedlug wynalazku jest wyposazone w zespól 6 elektronicznych ukladów sterujacych. Na wejsciu tego zespolu znajduje sie dzielnik impulsów 7 prze- » kazujacy impulsy podstawowe podzialu katowe¬ go, który z jednej strony polaczony jest z prze¬ twornikiem kajtowo-cyfrowym 1, a z drugiej strony, poprzez uklad rozrzadczy 8, z elektronicznym licz¬ nikiem ruchu jalowego 9, z licznikiem impulsów 10 odliczajacym impulsy podstawowe okreslajace wiel¬ kosc dzialek bialych, z licznikiem impulsów 11 od¬ liczajacym impulsy podstawowe okreslajace wiel¬ kosc dzialek czarnych z tym, ze wejscie tych licz¬ ników 10 i 11 sa polaczone, przez sumator 13, z licz¬ nikiem glównym 14, na którego wskazniku 15 zo¬ staje wyswietlona liczba impulsów podsitawowych wyznaczajaca czas trwania naswietlania jednej sciezki badz ewentualnie jej czesci. Wyjscie licz¬ nika 11 odliczajacego impulsy podstawowe okresla¬ jace wielkosc dzialki czarnej polaczone jest z licz¬ nikiem par dzialek bialych i czarnych 12 oraz z ukladem sterowania 16 migawki 17.W celu sygnalizowania przebycia drogi katowej stolu 2 odpowiadajacej ruchowi jalowemu, drogi katowej dzialek bialych badz czarnych oraz drogi katowej calkowitej ilosci par dzialek bialych i czarnych, wyjscia liczników 9, 10, 11 i 12 pola¬ czone sa .zwrotnie z ukladem.rozrzadczym 8. Uklad napedowy 19 sujportu 4 polaczony jest swoimi wejs¬ ciami z ukladem blokady 18, licznikiem przesuwu liniowego 21 suportu 4 oraz sprzezony jest mecha¬ nicznie z .prze^twornilkiem kajtowo-cyfrowym 20, który z kolei polaczony /jest z licznokieim przesuwu liniowego 21. Wejscia ukladu 'blokady 18 poJajczone sa z wyjsciami licznika ruchu jalowego 9, licznika par dzialek .bialych i czarnych 12 oraz ukladu ste¬ rowania 16 migawki 17.Dla zadawania programu pracy, urzadzenie wy¬ posazone jest w nastawniki 22 oraz czyitnlik 24 i rejestry 25 i 26, które poprzez przelacznik 23 po¬ laczone sa z ukladem 27 przesuwajacym zadane stany z nastawdików 22 badz z czytnika 24 na po¬ laczone z tym ukladem 27 liczniki 8, 10, 11, 12 i 21. Dla wprowadzenia programu wlasciwego dla nastepnej sciezki i dla zalaczenia ruchu jalowego, w czasie którego dokonuje sie przesuniecie liniowe suportu 4 na wysokosc nastepnej sciezki, licznik par dzialek bialych i czarnych 12 jest polaczony zwrotnie z ukladem przesuwajacym 27 i z ukladem opózniajacym 28. Wyjscie z ukladu opózniajacego 28 jest polaczone z rejestrem 26 i dr-ugim ukladem opózniajacym 29, którego wyjscie jest polaczone z rejestrem 25 i czytnikiem 24.(Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku polega na naswietlaniu przez uklad optyczny 5 dzialek matrycy tarczy kodowej na plycie fotograficznej umieszczonej w kasecie 3 obracajacej siie ruchem jednostajnym wraz ze stolem 2. dzas naswietlania poszczególnych dzialek lub inaczej kat obrotu sto¬ lu 2 przypadajacy na poczatek i koniec naswietla¬ nia dzialki oraz wzgledne ustawienie optycznego ukladu naswietlajacego 5 na promieniu stolu 2 okreslone sa programem, zadanym na nastawni¬ kach 22 lub na tasmie dziurkowanej odczytywanej przez czytnik 24 w postaci liczby impulsów podsta* 40 45 50 55 60106592 6 wowych podzialu (katowego oraz liczby imuplsów podstawowych podzialu liniowego (promienia stolu), przekazywanych do elektronicznych ukladów ste¬ rujacych.Z a s !t r z e z -n i a ip atentowe Urzadzenie do automatycznego naswietlania ma¬ tryc tarcz kodowych, skladajace sie z ruchomego okraglego stolu wyskalowanego katowo, z ukladu optycznego z migawka naswietlajaca, z ukladu roz- rzadczego, z przetworników katowo-cyfrowych, z elektronicznych liczników, z nastawników i czyt¬ nika, znamienne tym, ze przetwornik kajtowo-cylro- wy (1) bedac zaopatrzony co najmniej w dwa ro¬ dzaje skal o róznych relacjach katowych jest sprzezony za pomoca przekladni, ze stolem obroto¬ wym (2), na którym osadzona jest centryoznie ka¬ seta (3) na plyte swiatloczula, zas nad stolem i ka¬ seta jest umieszczony soiport (4) przesuwany wzdluz promienia stolu niezaleznie od jego ruchu obroto¬ wego, a na tym sulplorcie (4) jest osadzony naswiet¬ lajacy klisze uklad opltytzny (5) z migawka (17) sterowana impulsami elektrycznymi w takt progra¬ mu katowo^okreslonych czasów naswietlania dzia¬ lek, natomiasit dla elektrycznej pracy urzadzenie jest wyposazone w dzielnik itmpulsow (7), który z jednej strony jest polaczony z przeitiwornikiem katowO-cyfrowym (1) a z drugiej strony w celu wysylania impulsów podstalwowych jeslt on pola¬ czony poprzez uklad rozrzadczy (8) z elektronicz¬ nym licznikiem! ruchu jalowego (9), z licznikiem impulsów (10) odliczajacymi impulsy podstawowe okreslajace wielkosc dzialek bialych, z licznikiem impulsów (11) odHiczajacyim impulsy podstawowe okreslajace wielkosc dzialek czarnych z tym^ ze wejscia tych liczników (10) i (11) sa polaczone po¬ przez suimator (13) z licznikiem glównym (14X na którego wskazniku (15) zostaje wyswietlona zapro¬ gramowana Idczba impulsów wyznaczajaca czas trwania naswietlania jednej sciezki, badz jej czesci, a po odliczeniu zadanej liczby impulsów podstawo¬ wych dla danej sciezki jest wprowadzana do tego licznika zaprogramowana liczba impulsów wyzna¬ czajaca czas trwania naswietlania nastepnej sciezki i tak az do naswietlenia wszystkich sciezek licznik ten wskazuje kazdorazowo polozenie kaltiowe stolu (2, liczac od polozenia zerowego dla danej sciezki, zas dla zasygnalizowania ukonczenia zadanego cza- • su pracy ruchu jalowego i ukonczenia czasu trwa¬ nia liiczby imjpulsów dla dzialek bialych badz czar¬ nych wyjscia licznika (9), licznika (10), licznika (11) i licznika (12) sa polaczone zwrotnie z ukladem rozrzadczyim (8), a ponadto drugie wyjscie licznika io (9) jest polaczone z ukladem blokady (18), a na¬ stepne wyjscia licznika (11) sa polaczone odpowied¬ nio z licznikiem par dzialek bialych i czarnych (12) i ukladem sterowania (16) migawki (17), który drugostronnie jest polaczony z ukladem napedu (19) ii suportu (4), sprzezonego mechanicznie z przetworni¬ kiem katowo-cyfrowym (20), który jest polaczony z licznikiem przesuwu liniowego (21) saportu (4), okreslajacego na promieniu naswietlonej matrycy odleglosc do nastepnej sciezki, natomiast dla zada¬ lo wainia liczby impulsów okreslajacych zapro¬ gramowane czalsy pracy liczników urzadzenia, urzadzenie to jest wyposazone w nastawniki (22), dolaczone do przelacznika (23) oraz w czytnik (24), rejestry (25) i (26), które poprzez przelacznik (23) w sa polaczone z ukladem (27) przesuwajacym zadanie stany z nastawników (22) lub z czytnika (24) na polaczone z tym ukladem (27) licznik ruchu jalo¬ wego (9), licznik impulsów dla dzialek bialych (10), licznik impulsów dla dzialek czarnych (11), licznik *o impulsów liczby par dzialek bialych i czarnych (12), przypadajacych na jedna sciezke, licznik glów¬ ny (14) i licznik przesuwu iMlowego (21) suportu (4), zas dla dokonania zmiany programu, wlasciwego dla nasitejpnej sciezki i dla wlaczenia ruchu jalo- M wego, w czasie którego dokonuje sie przesloniecie liniowe suportu (4) na wysokosc nastepnej sciezki, licznik par dzialek bialych i czarnych (12) jest po¬ laczony zwrotnie z ukladem przesuwajacym (27) 40 a takze z ukladem opózniajacym (28) i jednoczesnie z ukladem rozrzadczyim (8), natomiast wyjscie ukladu opózniajacego (28) jest polaczone z reje¬ strem (26) i z drugim ukladem opózniajacym <29), którego wyjscie jest polaczone z rejestrem (25) 4i i z czytnikiem (24).106 592 ]% 20 17 r-\ —AOtt±= W 1 e 22 26T25 tS" ^E] GDfn HH Fig. 3 liZGraf. Zi-d r B — UEB/8CI (KM egz. )A4 Cena 45 zl PL PL