PL105841B1 - Urzadzenie do geodezyjnych pomiarow odchylek montazowych konstrukcji,zwlaszcza przy budowie kadluba statku - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do precyzyjnych pomiarów odchylek montazowych konstrukcji przy budowie sekcji, bloków i innych konstrukcji a zwlaszcza przy budowie kadluba statku, wykonywanych metoda prostej odniesienia.

Dotychczas pomiary odchylek montazowych wykonywano równiez w budownictwie okretowym przy uzyciu prostych lecz stosunkowo malo dokladnych przyrzadów pomiarowych, jak na przyklad tasmy miernicze, piony mechaniczne, struny, przezierniki, poziomnice wezowe i szablor.y. Pomiary kontrolne tymi przyrzadami byly jednak w warunkach produkcyjnych stoczni bardzo uciazliwe, pracochlonne i kosztowne, a nadto nie zabezpieczaly wymaganych dokladnosci.

Zastosowane w budownictwie ogólnym a zwlaszcza w budownictwie okretowym geodezyjne metody pomiarowe, oparty na uzyciu teodolitów i niwelatorów, wniosly istotny postep zarówno w zakresie techniki pomiarowej jak tez organizacji i ekonomiki prac kontrolno pomiarowych. Jednakze stosowane dotychczas ? sposoby sygnalizowania punktów kontrolowanych kadluba, oparte na uzyciu tasm mierniczych, lat niwelacyj¬ nych i linialów metalowych, których koncówki przykladane sa do tych punktów, nie pozwalaja na pelne wykorzystanie mozliwosci dokladnosciowych i operacyjnych, geodezyjnych metod pomiarowych. Równiez znane sygnaly geodezyjne przystosowane do ustawiania na typowych spodarkach, nie nadaja sie do dokladnej i niezawodnej sygnalizacji punktów obranych na powierzchni kadluba.

Dotychczasowe niedogodnosci przy pomiarach metoda prostej odniesienia eliminuje urzadzenie wedlug wynalazku do geodezyjnych pomiarów montazowych konstrukcji, zwlaszcza przy montazu kadluba statku.

Istote tego urzadzenia stanowi centrownik, wykonany w postaci kolumny cylindrycznej zakonczonej ostrzem stozkowym, osadzonej suwliwie w spodarce, wyposazonej w chwyty magnetyczne. Na kolumnie cylindrycznej umiejscowione sa kolimator, libela okragla i sprezyna dociskowa oraz obsada z tarcza celownicza.

Dalsza istote stanowi ramie cylindryczne z naniesionymi podzialkami osadzone suwliwie w obsadzie, podzialki której tworza z podzialkami ramienia dwa pomiarowe uklady noniusza, a tarcza celownicza umozliwia regulacje szerokosci paska bisekcyjnego za pomoca sruby regulacyjnej.2 105 841 Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocznione schematycznie w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy spodarki i widok urzadzenia pomiarowego od strony podzialek noniusza, fig. 2 — widok urzadzenia pomiarowego z przeciwnej strony, widok z przodu.

Spodarka przyrzadu sklada sie z czaszy kulistej 1 i trzech uchwytów magnetycznych 2 rozmieszczonych w jednakowych odstepach na obwodzie tejze czaszy. Centrownik mechaniczny sklada sie z kolumny cylindrycz¬ nej 3 zakonczonej ostrzem stozkowym 4, oraz z talerza 5, którego wewnetrzna powierzchnia jest kulista i ksztalt jej odpowiada czaszy kulistej 1. Talerz sprzegany jest z kolumna cylindryczna za pomoca nakretki zaciskowej 6.

Ponad ostrzem stozkowym 4 centrównika umiejscowiona jest sprezyna 7, która opiera sie jednym koncem o tuleje talerza 5, drugim zas o krazek 8 przytwierdzony do kolumny 3. Sprezyna ta dociska kolumne cylindryczna oraz ostrze stozkowe 4 do powierzchni obiektu w chwili centrowania przyrzadu nad punktem.

Na powierzchni zewnetrznej czaszy kulistej 1 wykonany jest wzdluz osi symetrii rowek wpustowy 91 w którym osadzony jest kolek ustalajacy 10 wkrecony w talerz 5. Do kolumny cylindrycznej 3 przymocowane jest za posrednictwem obsady 12 i sruby zaciskowej 11 ramie cylindryczne 13. Do obsady 12 przytwierdzona jest na stale tarcza celownicza 14. Os sruby zaciskowej 11 stanowi równoczesnie os obrotu ramienia cylindrycznego 13. Przesuwanie obsady 12 wraz z tarcza celownicza 14 wzgledem ramienia cylindrycznego 13 odbywa sie za pomoca pokretla 15 umieszczonego na osi tegoz ramienia. Na powierzchni ramienia cylindrycznego 13 naniesione sa podzialki 16 i 17 najkorzystniej milimetrowe, które wspólnie z podzialkami 18 i 19 naniesionymi na obsadzie 12 tworza dwa noniusze. Noniusz z podzialkami 16 i 18 sluzy do pomiarów wykonywanych przy poziomym ustawieniu ramienia cylindrycznego 13 i sklada sie z.dwóch czesci posiadajacych wspólny poczatek, który lezy dokladnie w plaszczyznie wyznaczonej, przez os kolumny cylindrycznej 3 i os sruby zaciskowej 11, natomiast noniusz z podzialkami 17 i 19 przeznaczony jest do pomiarów przy spionowanym ramieniu cylindrycznym 13, przy czym jego opis jest tak dobrany, ze poczatek podzialu pokrywa sie z koncem ostrza 4, który stanowi punkt przylozenia urzadzenia do powierzchni badanego obiektu. Szerokosc paska bisekcyjnego 20 tarczy celowniczej 14 mozna regulowac za pomoca sruby 21. Na kolumnie cylindrycznej 3 osadzony jest kolimator 22, którego plaszczyzna kolimacyjna tworzy z plaszczyzna tarczy celowniczej kat 90° oraz libela okragla 23 sluzaca do poziomowania urzadzenia.

Urzadzenie moze byc ustawiane ponad punktem 24 w pozycji pionowej pokazanej na fig. 1 lub w pozycji do niej odwrotnej, tzn. podwieszane pod punktem. Mozna go takze ustawic poziomo na konstrukcjach w przyblizeniu pionowych. Ustawianie urzadzenia ponad punktem kontrolowanym odbywa sie poprzez wprowa¬ dzenie ostrza stozkowego 4 do otworka znaczacego tenze punkt 24, wlaczenie pola magnetycznego uchwytów 2, spoziomowanie przyrzadu przy uzyciu libeli 23 i wycelowanie kolimatorem na obiektyw teodolitu lub niwelatora ustawionego ponad punktem odniesienia. Po wykonaniu tych czynnosci zaciska sie kolumne cylindryczna 3 nakretka zaciskowa 6. Z kolei obracajac pokretlem 15 naprowadza sie pasek bisekcyjny 20 w celowa instrumentu geodezyjnego, przy czym szerokosc tego paska bisekcyjnego na tarczy 14 jest regulowana za pomoca sruby 21 stosownie do odleglosci teogoz przyrzadu od instrumentu geodezyjnego. Nastepnie dokonuje sie odczytów na podzialkach noniuszów.

Urzadzenie wedlug wynalazku stosowane jest w polaczeniu z typowymi przyrzadami geodezyjnymi, jak teodolity i niwelatory, w których os celowa reprezentuje robocza prosta odniesienia AB. Przy jego uzyciu wykonuje sie pomiary bezposrednie lub posrednie, faktycznych odleglosci wybranych punktów mierzonej konstrukcji lub kadluba statku od plaszczyzny podstawowej i od plaszczyzny symetrii lub od plaszczyzny owreza w zaleznosci od kierunku prostej AB w plaszczyznie podstawowej. Róznice pomierzonych w ten sposób odleglosci i odleglosci projektowych sa skladowymi odchylek montazowych. Urzadzenie wykorzystywane jest równiez do pomiarów przemieszczen punktów kadluba i w tym przypadku skladowe przemieszczen kontrolowa¬ nych punktów kadluba sa wyznaczane jako róznice okresowo pomierzonych wspólrzednych x, y z tychze punktów w lokalnym ukladzie odniesienia Oxyz pochylni/

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Urzadzenie do geodezyjnych pomiarów odchylek montazowych, zwlaszcza przy budowie kadluba statku, znamienne tym, ze ma centrownik w postaci kolumny cylindrycznej (3) z ostrzem stozkowym (4) i talerzem (5) wyposazonym w nakretke zaciskowa (6) oraz kolek ustalajacy (10), polaczony ze spodarka za posrednictwem wkleslej powierzchni sferycznej tegoz talerza i wspólpracujacej z nia wypuklej powierzchni czaszy kulistej (1) do której przytwierdzone sa uchwyty magnetyczne (2) oraz, ze ma urzadzenie pomiarowe przytwierdzone do kolumny cylindrycznej (3) wyposazone w obsade (12) z ramieniem cylindrycznym (13) z naniesionymi podzialkami noniusza i tarcze celownicza (14) o zmiennej szerokosci paska bisekcyjnego (20).

2. Urzadzenie do geodezyjnych pomiarów wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze na kolumnie cylindrycznej (3) osadzone sa sprezyna (7), kolimator (22) i libella okragla (23).105 841