PL105093B3 - Uklad elektroniczny,zwlaszcza do automatycznej sygnalizacji pozaru - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest uklad elektroniczny, zwlaszcza do automatycznej sygnalizacji pozaru, stanowiacy ulepszenie i rozwiniecie ukladu wedlug patentu nr 62618.

Znany z patentu nr 62618 pólprzewodnikowy uklad elektroniczny z róznicowa komora joniza¬ cyjna, zwlaszcza do automatycznej detekcji dymu, zawiera tranzystor polowy z izolowana bramka, w którym wykorzystano wlasciwosc sterujaca bramki pierwszej i bramki drugiej (podloza), przy czym zmiany napiecia pochodzace z dzielnika napiecia, utworzonego przez róznicowa komore jonizacyjna, sa podawane do bramki pierwszej tranzystora po¬ lowego identycznie, jak w ukladach znanych. Tran¬ zystor polowy jest polaczony z tranzystorem bipo¬ larnym i pozostalymi elementami ukladu w ten sposób, ze zródlo tranzystora polowego jest podla¬ czone do jednego z zacisków zasilacza bezposrednio poprzez diode Zenera, a do drugiego zacisku tego zasilacza — poprzez rezystor. Bramka druga tran¬ zystora polowego jest podlaczona poprzez rezystor do kolektora tranzystora bipolarnego, przy czym kolektor tego tranzystora jest podlaczony poprzez rezystor do pierwszego zacisku zasilacza, zas dren tranzystora polowego jest polaczony poprzez rezy¬ stor do bazy tranzystora bipolarnego, dolaczonej równiez do drugiego zacisku zasilacza poprzez re¬ zystor, a emiter tego tranzystora jest podlaczony bezposrednio do drugiego zacisku zasilacza tak, ze przewodzenie lub nieprzewodzenie ukladu elektro- lf nicznego nastepuje tylko przy odpowiedniej pola¬ ryzacji bramki pierwszej tranzystora polowego, a przejscie ze stanu nieprzewodzenia do stamii przewodzenia ukladu i odwrotnie — nastepuje sko¬ kowo.

Opisany w patencie glównym nr 626J8 uklad elektroniczny wykazuje pewne niedogodnosci po¬ legajace na tym, ze wymaga on stabilnego napiecia zasilania, co wprowadza ograniczenia dla rezystan¬ cji linii dozorowych, które lacza detektory z cen¬ tralka sygnalizacji pozaru, a to pociaga za soba koniecznosc stosowania zasilaczy o rozbudowanych ukladach.

Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych niedogodnosci ukladu elektronicznego wedlug pa¬ tentu nr 62618 przez jego ulepszenie i rozwiniecie.

Wytyczony cel zostal osiagniety w wyniku takich zmian ukladu wedlug patentu glównego nr 62618, ze zródlo tranzystora polowego przerzutnika jest po¬ laczone poprzez obszar kolektorowo-emiterowy tran¬ zystora bipolarnego dynamicznego dzielnika napie¬ cia bezposrednio do jednego zacisku zasilacza, a baza tego tranzystora bipolarnego jest podlaczona pomiedzy dwa rezystory, które sa polaczone w sze¬ reg z soba i z dioda Zenera oraz tworza razem obwód dynamicznego dzielnika napiecia, przy czym jeden z rezystorów jest podlaczony jednym koncem do drugiego zacisku zasilacza, a do tego zacisku jest podlaczony takze emiter tranzystora bipolarnego 105 093a W5 093 4 przerzutnika, zas dioda Zenera jest podlaczona swoja anoda bezposrednio do pierwszego zacisku zasilacza.

W odmianie ukladu elektronicznego wedlug niniejszego wynalazku uklad dynamicznego dziel¬ nika napiecia, zawierajacy dzielnik napiecia utwo¬ rzony z szeregowego polaczenia dwóch rezystorów i diody Zenera, lub tylko z samych rezystorów, posiada dodatkowy" dzielnik napiecia stanowiacy szeregowe polaczenie rezystora i elementu o zmien¬ nej rezystancji, a ten element o zmiennej rezy¬ stancji jest podlaczony jednym koncem do jednego z dwóch zacisków zasilacza i drugim koncem — poprzez rezystor tego dodatkowego dzielnika na¬ piecia — do drugiego odpowiedniego zacisku zasi¬ lacza, a pcinadto srodki tych dwóch dzielników na¬ piecia sa polaczone ze soba poprzez diode, której katoda jest polaczona z baza tranzystora bipolar¬ nego dynamicznego dzielnika napiecia. Ponadto element o zmiennej rezystancji w dodatkowym dzielniku napiecia dynamicznego dzielnika napiecia oraz elementy rezystancyjne w dzielniku napiecia przerzutnika sa dowolnymi czujnikami, które zmie¬ niaja swoja rezystancje pod wplywem zjawisk wy¬ stepujacych przy powstawaniu pozaru.

Czujki do automatycznej sygnalizacji pozaru, które maja uklad elektroniczny wedlug niniejszego wynalazku, zachowuja swoje parametry niezaleznie od wahan napiecia zasilajacego, a w wyniku tego sa bardziej czule od czujek znanych i charaktery¬ zuja sie mniejszym niz znane czujki — prawdopo¬ dobienstwem falszywego -zadzialania w linii dozo¬ rowej. Ponadto uklad ten pozwala na wykonanie czujki reagujacej na wiecej niz jedno kryterium alarmu pozarowego, co daje mozliwosc ogranicze¬ nia ilosci instalowanych czujek w urzadzeniach wczesnego ostrzegania przed pozarami.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu polaczen czujki do automatycznej sygnalizacji pozaru, reagujacej na jedno kryterium alarmu pozarowego, natomiast fig. 2 —odmiane ukladu czujki, reagujacej na dwa kryteria alarmu pozarowego.

Uklad polaczen czujki do automatycznej sygna¬ lizacji pozaru, reagujacej na dym, wedlug niniej¬ szego wynalazku jest wyposazony w przerzutnik A, zawierajacy dzielnik napiecia w postaci rózni¬ cowej komory jonizacyjnej wedlug patentu glów¬ nego nr 62618, a ponadto w dynamiczny dzielnik napiecia B, który zastapil drugi dzielnik napiecia przerzutnika A utworzony z diody Zenera 9 i re¬ zystora 10 w ukladzie wedlug patentu nr 62618, w którym zródlo tranzystora polowego 3 przerzut¬ nika A jest dolaczone do jednego z zacisków 11 zasilacza poprzez diode Zenera 9 i do drugiego zacisku 12 tego zasilacza poprzez rezystor 10.

W ukladzie elektronicznym czujki do automa¬ tycznej sygnalizacji pozaru wedlug niniejszego wy¬ nalazku zródlo tranzystora polowego 3 jest podla¬ czone do emitera tranzystora bipolarnego 9 dyna¬ micznego dzielnika B, przy czym kolektor tego tranzystora 9 jest polaczony z jednym zaciskiem 11 zasilacza, a jego baza do zalaczonego pomiedzy za¬ ciski 11 i 12 zasilacza dzielnika napiecia, utwórz nego z szeregowo polaczonych rezystorów 10 i 13 oraz diody Zenera 14, pomiedzy rezystory 10 i 13, co daje stala czulosc czujki przy wahaniach na¬ piecia zasilajacego te czujke. p,rzy zastosowaniu takich elementów 1 i 2 w dzielniku napiecia prze¬ rzutnika A, które steruja ten przerzutnik A zmie¬ niajac swoja czulosc w funkcji zmian napiecia zasilajacego, do dzielnika napiecia sterujacego tranzystor 9 wchodza tylko dwa rezystory 10 i 13.

Odmiana ukladu elektronicznego uwidoczniona na fig. 2, stanowiaca czujke reagujaca na dzialanie dymu i podwyzszonej temperatury, ma rozwiniety uklad dynamicznego dzielnika napiecia B, w któ¬ rym tranzystor bipolarny 9 jest sterowany dodat- kowym dzielnikiem, napiecia zalaczonym pomiedzy zaciski 11 i 12 zasilacza. Ten dodatkowy dzielnik napiecia sklada sie z szeregowo polaczonego rezy¬ stora 16 i elementu 17 zmieniajacego swoja rezy¬ stancje pod wplywem zjawisk pojawiajacych sie przy powstawaniu pozaru,. Srodek tego dodatko¬ wego dzielnika napiecia jest polaczony poprzez diode 15 z baza tranzystora bipolarnego 9 i dola¬ czonym do niej dzielnikiem napiecia, zbudowanym z rezystorów 10 i 13 oraz diody Zenera 14, lub tylko z dwóch rezystorów 10 i 13. W warunkach normalnych, dodatkowy dzielnik napiecia zbudo¬ wany z rezystora 16 i elementu rezystancyj nego 17 nie ma wplywu na tranzystor bipolarny 9, ponie¬ waz dioda 15 jest spolaryzowana zaporowo i do¬ piero zmiana rezystancji elementu 17 w warunkach pozaru powoduje stan przewodzenia tej diody 15 i zmiane stanu przerzutnika A tak, jak przy za¬ dzialaniu odpowiedniego zjawiska na jeden z ele¬ mentów rezystancyjnych 1 lub 2 dzielnika napiecia przerzutnika A. Sterowanie przerzutnika A napie¬ ciem jego dzielnika wejsciowego, zlozonego z ele¬ mentów rezystancyjnych 1 i 2 oraz napieciem do¬ datkowego dzielnika, zlozonego z rezystora 16 i ele¬ mentu rezystancyjnego 17, jak w ukladzie czujki Mn pozaru uwidocznionym na fig. 2, rozszerza istotne zdolnosci wykrywcze czujki pozaru w porównaniu z czujka zbudowana na ukladzie elektronicznym wedlug patentu glównego nr 62618, która sygnali¬ zuje pojawienie sie tylko jednego zjawiska towa¬ rzyszacego pozarowi — dymu lub temperatury, zaleznie od rodzaju zastosowanych elementów rezystancyjnych 1 i 2 w dzielniku napiecia prze¬ rzutnika A. Natomiast sterowany dwustronnie przerzutnik A w ukladzie uwidocznionym na ry- 50 sunku fig. 2, lub dowolny znany przerzutnik pola¬ czony z dynamicznym dzielnikiem napiecia B, umozliwia jednoczesna sygnalizacje dwóch róznych zjawisk towarzyszacych powstawaniu pozaru, na przyklad dymu i podwyzszonej temperatury. 55 Inny przyklad wykonania czujki do automatycz¬ nej sygnalizacji pozaru stanowi czujka termiczna, która ma w ukladzie dzielnika napiecia przerzut¬ nika A dwa termistory 1 i 2, przy czym jeden z tych termistorów 1 lub 2 ma oslone termiczna, 60 która opóznia przebieg zmian jego rezystancji, zas w ukladzie dodatkowego dzielnika napiecia ma jeden termistor 17 i rezystor 16. Ta czujka poza¬ rowa sygnalizuje szybkie przyrosty temperatury w wyniku zróznicowanego czasu nagrzewania sie «5 termistorów 1 i 2 dzielnika napiecia przerzutnika105 093 * A, a takze powolne zmiany temperatury przy prze¬ kroczeniu jej wartosci zadanej dla termistora 17, znajdujacego sie w dodatkowym dzielniku napiecia dynamicznego dzielnika napiecia B.

Uklady elektroniczne czujek do automatycznej sygnalizacji pozaru uwidocznione na rysunku — fig 1 i 2 — pracuja poprawnie przy dowolnej kombinacji rodzajów czujników rezystancyjnych 1 i 2 dzielnika napiecia przerzutnika A i czujnika rezystancyjnego 17 w dodatkowym dzielniku na¬ piecia dynamicznego dzielnika napiecia B.

Claims (3)

Zastrzezenia patentowe

1. Uklad elektroniczny, zwlaszcza do automa¬ tycznej sygnalizacji pozaru, zawierajacy przerzut- nik zlozony z dzielnika napiecia utworzonego z elementów rezystancyjnych o zmiennej rezystancji, tranzystora polowego i tranzystora bipolarnego, oraz dzielnik napiecia zlozony z rezystorów, diody Zenera i tranzystora bipolarnego wedlug patentu nr 62610, znamienny tym, ze zródlo polowego tran¬ zystora (3) przerzutnika (A) jest polaczone poprzez obszar kolektor-emiter bipolarnego tranzystora (9) dynamicznego dzielnika napiecia (B) bezposrednio do zacisku (11) zasilacza, a baza tego bipolarnego tranzystora (9) jest podlaczona pomiedzy rezystory (10) i (13), które sa polaczone w szereg ze soba i dicda Zenera (14) i tworza obwód dynamicznego dzielnika napiecia (B), przy czym rezystor (10) jest podlaczony jednym koncem do zacisku (12) zasi¬ lacza, a do tego samego zacisku (12) jest podlaczony takze emiter bipolarnego tranzystora (7) przerzut¬ nika (A), zas dioda Zenera (14) jest podlaczona swoja anoda bezposrednio do zacisku (11) zasilacza.

2. Uklad elektroniczny wedlug zastrz. lt zna¬ mienny tym, ze uklad dynamicznego dzielnika na¬ piecia (B), zawierajacy dzielnik napiecia utworzony przez szeregowe polaczenie rezystorów (10) i (13) oraz diody Zenera (14), lub samych rezystorów (10) i (13), posiada dodatkowy dzielnik napiecia zbudo¬ wany przez szeregowe polaczenie rezystora (16) i elementu o zmiennej rezystancji (17), a ten element o zmiennej rezystancji (17) jest podlaczony jednym koncem do zacisku (11) lub (12) zasilacza i drugim koncem poprzez rezystor (16) dzielnika dodatkowego do drugiego zacisku (12) lub (11) za¬ silacza, a ponadto srodki tych dwóch dzielników napiecia sa polaczone ze soba poprzez diode (15), której katoda jest polaczona z baza bipolarnego tranzystora (9) dynamicznego dzielnika napiecia (B).

3. Uklad elektroniczny wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze element o zmiennej rezystancji (17) w dodatkowym dzielniku napiecia dynamicz¬ nego dzielnika napiecia (B) oraz elementy rezystan- cyjne (1) i (2) w dzielniku napiecia przerzutnika (A) sa dowolnymi czujnikami zmieniajacymi swoje rezystancje pod wplywem zjawisk wystepujacych przy powstawaniu pozaru. 10 15 20105 0&3 ® A^ um Fi9.1 CZGraf. Z.P. Dz-\vo, z. 1109 (100—20) 4.80 i <.'; <:• 15 Zl