Jest rzecza znana, ze przy stosowa¬ niu stale wysokiego cisnienia w kotlach parowych starano sie wyrabiac zbiorniki kotlowe mozliwie bez szwu lub tez z mala iloscia szwów. Dotychczas jednak nie u- dalo sie wyrabiac zbiorników, któreby od¬ powiadaly wszystkim stawianym im wy¬ mogom i które dzialalyby sprawnie przy cisnieniu 60 do 80 atmosfer.Wynalazek niniejszy dazy do osiagnie¬ cia w takich zbiornikach pary lub wody mozliwie najwiekszej spoistosci w tych miejscach scian i dna, które sa narazone na najwieksze cisnienie. Rozwiazanie tego zagadnienia dokonane zostalo, wedlug wy¬ nalazku, w ten sposób, ze wytwarzanie wspomnianych wysokopreznych zbiorników kotlów parowych odbywa sie zapomoca przeciagania na goraco przy zastosowaniu rdzenia i kilku pierscieni wyciagowych, przyczem jako cialo obrabiane stosuje sie plyte, której przy pomocy walcowania lub kucia nadaje sie odpowiednio wyzsza spoi¬ stosc, co przy pózniejszej obróbce zostaje w nalezyty sposób wykorzystane.Powstaje wtedy cialo, którego dno, u- tworzone zapomoca przeciagania, pozosta¬ je jako dno zbiornika, natomiast otwarty koniec tego ciala zostaje zamykany przy pomocy powtórnego przeksztalcania lub odpowiedniego ciala zamykajacego. Jako cialo zamykajace moze byc zastosowana, przy zaginaniu w znany sposób otwartego dna zbiornika, przykrywa wlazowa, urza¬ dzenie zasrubowujace lub inne zamkniecie.Mozna równiez otwarty koniec ciala wy-ciaganego zanAiiac ^zapomoca przylaczenia innegó^pb^oha^£d dalafwyciaganego, przy- czem obydwa otwarte konce sa laczone w odpowiedni sposób zapomoca szwu nitowe¬ go, szwu otrzymywanego spawaniem, pola¬ czenia uskutecznionego za posrednictwem kurczenia i t. d. Zaleta tych zbiorników po¬ lega na tern, ze plaszcz zbiornika utworzo¬ ny bez szwu otrzymuje dno wykonane z tego samego co i zbiornik kawalka mate- rjalu, przyczem dno to, wskutek uprzed¬ niego walcowania lub kucia, uskutecznia¬ nych ciagnieniem, posiada juz szczególnie wysoka spoistosc, która wskutek przecia¬ gania przez rdzen ulegla jeszcze bardziej korzystnej zmianie. Zapomoca tego spo¬ sobu przeciagania powstaje takze uwlók- nienie, które pozwala na wytrzymywanie wysokiego obciazenia w najbardziej niebez¬ piecznych miejscach kotla, mianowicie w miejscach, lezacych miedzy dnem a cylin¬ dryczna sciana kotla* Dalsza zaleta tego sposobu polega na tern, ze przy zastosowaniu np. walcowanej plyty wlasciwe cylindryczne scianki kotla podczas calego procesu wytwarzania pod¬ legaja wylacznie obróbce zapomoca praso¬ wania i przeciagania. Nie powstaja tutaj naprezenia, jakie zachodza np, przy dziu¬ rawieniu bryly i przy stopniowem rozsze¬ rzaniu wytworzonego ciala wydrazonego.W kazdym badz razie wskutek tego, ze srednica kotla podczas procesu wytwarza¬ nia jest stale zmniejszana do pozadanej wielkosci, powstaje pewnosc, ze przy wy¬ robie nie moga miec miejsca pekniecia, a nawet skazy powodujace pekniecia. Jedno¬ czesnie przy rozszerzaniu obrabianego przedmiotu, co zachodzi przy wielu spo¬ sobach przeciagania, unika sie latwo po¬ wstajacych zgrubien na dnie kotla. Jest to bardzo wazne, poniewaz uzyskuje sie jed¬ nolita spoistosc* Wreszcie zapomoca stoso¬ wania przejscia od srednicy duzej do coraz mniejszej ulatwiony iaostaje przebieg prze¬ ciagania, poniewaz unika sie przez to zu¬ pelnie lub prawie zupelnie strat, powsta¬ jacych wskutek tarcia miedzy rdzeniem a wewnetrzna sciana obrabianego przedmio¬ tu. Nastepnie czesc obrobionego juz przed¬ miotu zapomoca wspomnianego pierscienia wyciagowego przechodzi do stosunkowo zimnej sciany rdzenia, natomiast nieobro¬ biona jeszcze czesc scian przedmiotu o ksztalcie cylindra zostaje oddalona od rdzenia, którego ochladzajace dzialanie jest poczatkowo usuniete, wskutek czego czesc ta zaczyna byc obrabiana zapomoca pierscienia wyciagowego przy stosunkowo wysokiej temperaturze. Ochladzajace dzia¬ lanie rdzenia na obrabiany przedmiot, które powstaje np. przy rozszerzaniu sred¬ nicy, przy jednoczesnem obrabianiu zapo¬ moca ciagnienia, nietylko samo przez sie jest szkodliwe, lecz przedewszystkiem wplywa ujemnie wskutek swej nierówno- miernosci Poniewaz przy wiekszej sredni¬ cy rdzen posiada czesto rózna temperatu¬ re w róznych swych czesciach, wywieral¬ by on na rózne miejsca scian obrabianego przedmiotu rózne dzialanie ochladzajace, jezeliby sciany tego przedmiotu zawczesnie dotknely do róznych zimnych scian rdze¬ nia. Osiaga sie tern samem to* ze wytworzo¬ ny wreszcie cylinder jest obrabiany od konca dna do konca otwartego podczas kazdorazowego przebiegu ciagnienia, przy jednakowej temperaturze kazdego poszcze¬ gólnego odcinka.Wspomniane powyzej zalety nowego sposobu ciagnienia posiadaja duze znacze¬ nie i tern wieksza wartosc w praktyce im wieksze maja byc wymiary (srednica, dlu¬ gosc i grubosc sciany) gotowego przedmio¬ tu, który podlega tego rodzaju obróbce.Wspomniany sposób wyrobu zbiorni¬ ków do pary lub wody przy kotlach paro¬ wych o Wysokiem cisnieniu umozliwia za¬ stosowane jeszcze jednego szczególnie war¬ tosciowego zamkniecia otwartego konca cy¬ lindra. Wedlug wynalazku mozna zapo¬ moca niezupelnego przeciagania cylindra — 2 -zbiornikowego przez pierscienie wyciago¬ we pozostawic przy ostatniem przeciaganiu lub ostatnich przeciaganiach zgrubienie na otwartym koncu cylindra, z którego zapo- moca zaginania wytwarza sie o dowolnej mocy dno zbiornika. Otwór pozostaly,, sta¬ nowiacy wlaz, moze byc zamkniety w spo¬ sób znany. Ten sposób wytwarzania dna zbiornika pozwala otrzymac zbiornik zu¬ pelnie bez szwu, wytworzony z jednego ka¬ walka, przyczem wytrzymuje on cisnienie przewyzszajace 100 atmosfer nawet i przy wysokiej temperaturze. W razie potrzeby zamkniety koniec zbiornika moze posiadac otwór, przez który moze przejsc reka lub tez otwór wlazowy.Jak wspomniano powyzej mozna zuzyt¬ kowac dobra wytrzymalosc cylindrycznych czesci kotlów, wyrabianych w powyzszy sposób, stosujac spawanie otwartych kon¬ ców dwóch takich zbiorników. Wedlug wy¬ nalazku dla wykorzystania tych wlasciwo¬ sci wytworzonych w ten sposób cylindrów mozna uniknac niepotrzebnego przebijania konców tychze, poniewaz obydwa ogniwa zbiornikowe, zamkniete na jednym koncu, wytworzone zapomoca ciagnienia na go¬ raco, przylacza sie do jednego lub kilku srodkowych ogniw kotlowych, wytworzo¬ nych równiez bez szwu i posiadajacych je¬ dynie otwory wlazowe. Te ogniwa bez dna wytwarzane sa, wedlug wynalazku, z ply¬ ty o zwiekszonej juz spoistosci.Azeby zapobiec niepotrzebnemu napre¬ zeniu obwodowemu i zgrubieniu scian zbiornika podczas procesu jego wytwarza¬ nia, wynalazek niniejszy zastosowywuje rdzenie, które wyrabiane sa z kilku poje¬ dynczych czesci podluznych, przyczem po¬ wierzchnie stykowe biegna klinowato po¬ miedzy temi ostatniemi w ten sposób, ze zapomoca podluznego przesuwania czesci rdzeni wyciagowych w przeciwnych od sie¬ bie kierunkach zmniejsza sie obwód rdze¬ nia. Naprezenie obwodowe, powstajace wskutek ochladzania obrabianego przed¬ miotu (natezenie powstajace przy kurcze¬ niu sie), nie moga wtedy powstac, albp byc usuniete* dopóki nie przekrocza pewnej dopuszczalnej granicy/Oprócz tego ulatwia sie zdejmowanie obrabianego przedmiotu z rdzenia* dzieki teiiiu^ ze zapobiega sie jed¬ noczesnie, azeby przedmiot ten, który przy dluzszem pozostawaniu na rdzeniu kurczyl sie, gdyz wtedy musianoby zdejmowac go ze rdzenia sila, zapomoca kleszczy, co od¬ dzialywaloby na otwarty koniec zbiornika.Unika sie w ten sposób wszystkiego, co mogloby byc podczas wytwarzania przy¬ czyna tworzenia Sie zaczynajacych sie pekniec.Rdzen wyciagowy do wytwarzania ta¬ kich zbiorników kotlowych sklada sie z trzech czesci, przyczem czesc srodkowa, zwezajaca sie ku wierzcholkowi rdzenia, zaczepia o dwie pozostale podluzne .czesci rdzenia przy pomocy wystepów, które zko- lei zaczepiaja o podluzne szczeliny dwóch innych podluznych czesci rdzenia, W. ten sposób ta czesc srodkowa moze sluzyc do uruchomiania calego rdzenia. W polozeniu przesunietem wszystkie trzy podluzne te czesci tworza razem jeden zamkniety rdzen wyciagowy, przyczem przy odciagnieciu klinowatej srodkowej czesci.zmniejsza sie srednica tego rdzenia i moze byc on wycia¬ gniety bez oporu z osadzonej na nim dru¬ giej czesci rdzenia.Tak podzielone na kilka czesci rdzenie wyciagowe moga byc zastosowane Jbadz przy wszystkich stopniach. przebiegli rwy¬ twarzania, badz tez przynajmniej przy o- statniem ciagnieniu lub kilku ostatnich przebiegach ciagnienia. Rdzenie te moga byc wykonane tylko z dwóch czesci lub tez wiecej niz z trzech czesci skladowych., Sposób wyrobu nowego wysokoprezne¬ go zbiornika kotlowego uwidoczniaja ry¬ sunki, gdzie fig. 1 do 5 przedstawiaja .ko¬ lejno wytwarzanie obrabianego przedmio¬ tu, który zapomoca walcowania i kucia jest uprzednio uszczelniony w swej spoistosci, 3a nastepnie umieszczony jako plyta do ¦wytlaczarki wyciagowej. Jako narzedzia stosuja sie rdzenie wyciagowe 6 — 64 o zmniejszajacej sie stopniowo srednicy oraz pierscienie wyciagowe c — c4 równiez o zmniejszajacej sie odpowiednio srednicy.Z rysunków tych staje sie zrozumialem, w jaki sposób z plyty przy pomocy pólkoli¬ stych form otrzymuje sie ksztalt cylin¬ dryczny, przyczem zewnetrzna i wewnetrz¬ na srednica stopniowo sie zmniejszaja.Mozna przytern stosowac razem te same rdzenie po kolei z róznej wielkosci pier¬ scieniami wyciagowemi, dzieki czemu o- trzymuje sie te korzysc, ze przy powtórnem stosowaniu tego samego rdzenia jest on juz ogrzany, wskutek czego unika sie zbyt duzego ochladzania obrabianego przed¬ miotu.Wedlug fig. 5 rdzen 64 sklada sie z kilku czesci, przyczem w danym przypadku jest on utworzony mianowicie z trzech czesci.Wskutek podzielenia rdzenia w kierunku podluznym, powstaje klinowata srodkowa czesc d, która zweza sie w kierunku konców dna czesci wyciagowej. Po obydwóch stro¬ nach srodkowej czesci d leza obydwie cze¬ sci rdzeniowe e. Zaopatrzone sa one na po¬ wierzchniach klinowych w podluzne row¬ ki /, o które zaczepiaja nasadki g klinowa¬ tej srodkowej czesci d. Ruch rdzenia odby¬ wa sie wylacznie przy pomocy ruchu cze¬ sci d, która znajduje sie w wytlaczarce wyciagowej.Fig. 6 przedstawia w jaki sposób z o- statniego pierscienia wyciagowego lub z o- statniej grupy pierscieni wyciagowych za¬ pomoca celowo niezupelnego przeciagania wytworzonej czesci h otwartego konca cy¬ lindra mozna obrabiac przy pomocy zagi¬ nania dno zbiornika. Dnu tego zbiornika mozna nadac dowolna pozadana wytrzy¬ malosc. Pozostaly otwór zamyka sie w spo¬ sób znany zapomoca wtyczki srubowej lub innego urzadzenia. W danym przypadku czesc h mozna pozostawic jako kryze lub tez obrobic ja oddzielnie, azeby przy je) pomocy osadzic dalsze ogniwo kotla lub in¬ na czesc zamykajaca.Fig. 7 przedstawia wysokoprezny zbior¬ nik kotlowy, skladajacy sie z dwóch cylin¬ drycznych zamknietych polówek, których czesci sa dostosowane do otwartych konców zapomoca odpowiedniego polaczenia, przy¬ czem w dnie wykonany jest otwór wlazowy.Fig. 8 przedstawia zbiornik do pary lub wody, w którym dno nie zostalo prze¬ dziurawione wedlug wyzej opisanego spo¬ sobu. Wlaz i znajduje sie tutaj w ogniwie srodkowem k pomiedzy dwoma zamkniete- mi z jednej strony cylindrycznemi ogniwa¬ mi kotla.Fig. 9 przedstawia schematycznie prze¬ bieg przeciagania, wedlug którego wytwarza sie czesc cylindryczna kotla, przyczem przy wytwarzaniu tern przechodzi sie od srednicy duzej do coraz mniejszej, az do o- trzymania srednicy pozadanej, Przy tern przeciaganiu tylko czesci scian, przecia¬ gniete przez pierscien wyciagowy, przyle¬ gaja do rdzenia, natomiast czesci jeszcze nieobrobione scian, które nie sa ostatecznie ochlodzone, zachowuja swe cieplo poczat¬ kowe, które zmniejsza sie jednak nieco wskutek nieuniknionego ochladzania na po¬ wietrzu, nastepnie zas moze byc znowu o- siagniete wskutek nagrzewania sie powsta¬ jacego przy przeciaganiu. PL