Wynalazek niniejszy dotyczy ukladów do wytwarzania zimna wedlug zasady po¬ chlaniania, których wszystkie czesci za posrednictwem gazów lub cieczy pozosta¬ ja w stalym zwiazku wzajemnym, a wy¬ róznia sie glównie pochlanialnikiem, wla¬ czonym pomiedzy wrzejnik a chlodnice u- kladu, przez który to pochlanialnik prze¬ plywa czynnik wydzielony we wrzejniku zaponjoca doprowadzonego ciepla jeszcze przed dostaniem sie do chlodnicy. Za¬ miast przeto stosowanego zazwyczaj skra¬ plania wprowadzono tu proces pochlania¬ nia. Zapewnia to miedzy innemi te ko¬ rzysc, ze uklad moze dzialac pod cisnie¬ niem nizszem, niz stosowano je dotychczas.Na rysunkach fig. 1 i 2 wskazuja w zarysie i w przekroju sposoby wykona¬ nia ukladu.Uklad na fig. 1 sklada sie z chlodnicy 1, wrzejnika 2 oraz zestawionego skrapla¬ cza z pochlanialnikiem, polaczonych ze soba przewodami w ten sposób, ze razem tworza szczelnie zamknieta calosc. Chlod¬ nica 1 i pochlanialnik polaczone sa ze so¬ ba rurami 4 i 5, z których rura 4 jest przy¬ laczona z jednej strony do przestrzeni ga¬ zowej chlodnicy, z drugiej zas strony do rury 6, zaopatrzonej w wiele otworów i u- mieszczonej na dnie pochlanialnika, pod¬ czas gdy druga rura 5 wpuszczona jest do chlodnicy ponizej poziomu cieczy, a drugi jej koniec stanowi przelew cieczy w po- chlanialniku, utrzymujac ja w ten sposóbstale Jia odpowiednim poziomic. Powyz¬ sza ciecz sklada sie .z. roztworu czynnika oziebiajacego*/ kWffM moze byc np. amo- njak, przyczem odpowiednim czynnikiem rozpuszczajacym bedzie woda. Pochlanial- nik zaopatrzony jest w wodna oslone 7 o- ziebiajaca. Rura 8 laczy przestrzenie gazo¬ we wrzejnika i pochlanialnika.Chlodnica laczy si)e z wrzejnikiern przewodami 9 i 10, stanowiacemi wymien- nice ciepla 11, z których pierwszy laczy górna czesc chlodnicy ze spodem wrzejni¬ ka, a drugi — czesc górna wrzejnika z do¬ lem chlodnicy. Polaczone temi rurami wrzejnik i chlodnica tworza uklad obiego¬ wy czynnika pomocniczego, którym moze byc np. stezony roztwór lugu, naj odpo¬ wiedniej zas mieszanina wodorotlenków potasu i sodu. Krazenie podtrzymuje umie¬ szczona wewnatrz wrzejnika wezownica 12, stanowiaca czesc przewodu 10 wpu¬ szczonego we wrzejnik, przyczem powsta¬ wanie pary w wezownicy podczas ogrze¬ wania wrzejnika wywoluje to krazenie w znany spofcób. Wrzejnik ogrzewa sie w sposób dowolny, np. zapomoca palnika ga¬ zowego 13.Gdy przez ogrzanie wrzejnika urucho¬ mi sie uklad, to woda wyparowuje z roz¬ tworu lugu, a pare wylatujaca rura 8 skrapla sie w pochlanialniku przy jedno-- czesnem pochlanianiu amonjaku. Skoro tylko roztwór amonjaku osiagnie wymaga¬ ny poziom w pochlanialniku, zaczyna scie¬ kac rura 5 do chlodnicy, przyczem bezpo¬ srednio styka sie z roztworem lugu, który wydzielajac amon jak laczy sie z woda.Przy stosunkowo niewielkiej preznosci w ukladzie, która w czasie przebiegu moze wynosic dwie do trzech atmosfer, amonjak przechodzi w stan lotny, przyczem prez¬ nosc podnosi sie nieco ponad preznosc w pochlanialniku; ta nadwyzka preznosci wystarcza jednak do przezwyciezenia ci¬ snienia cieczy ponad zaopatrzona w otwo¬ ry rure 6, pozwalajac nadto na wyplywa¬ nie par amonjaku do pochlanialnika, gdzie skutkiem stalego doplywu pary wodnej ciagle sa pochlaniane. Wydzielanie sie amonjaku w chlodnicy zlaczone jest z po¬ braniem ciepla z otaczajacego srodowiska, skutkiem czego temperatura w chlodnicy opada. Natomiast rozpuszczaniu sie amo¬ njaku gazowego w wodzie pochlanialnika towarzyszy wydzielanie sie ciepla. To cie¬ plo, jak równiez i cieplo wydzielajace sie wskutek skraplania pary wodnej, odpro¬ wadza ciecz oziebiajaca w oslonie wod¬ nej 7.Doplyw roztworu amonjaku do chlod¬ nicy rozciencza znajdujacy sie w niej roz¬ twór lugu, ale w miare jak rozcienczony lug doplywa przez rure 10 do wrzejnika jednoczesnie przeplywa rura 9 odpowied¬ nia ilosc stezonego lugu, odwodnionego we wrzejniku. Rozczyn lugu podlega zatem ciaglemu odnawianiu, co zapewnia stale wydzielanie wody z roztworu amonjakal- nego w chlodnicy oraz ciagly doplyw pa¬ ry wodnej do pochlanialnika. Uklad pod¬ trzymuja calkowicie w ruchu przebiegi ter¬ modynamiczne, zachodzace wewnatrz u- kjadu.Zamiast powyzszego zespolu czynników mozna z korzyscia stosowac: dwutlenek wegla jako czynnik oziebiajacy, dwutlenek siarki jako rozpuszczalnik, a jako srodek pomocniczy — dwusiarczek wegla.Sprawnosc powyzszego ukladu zalezy oczywiscie od doboru czynników wspól¬ dzialajacych ze soba. Celem osiagniecia najwiekszej sprawnosci nalezy w ten spo¬ sób wybrac czynnik oziebiajacy, aby w da¬ nych warunkach preznosci i temperatury w chlodnicy wydzielal sie w stanie lotnym.Wywiazujaca sie przytem ilosc ciepla rów¬ na jest cieplu rozpuszczania czynnika ozie¬ biajacego w stanie lotnym, to jest równa sie sumie ciepla parowania czynnika o- ziebiajacego i ciepla rozpuszczania ciekle¬ go czynnika oziebiajacego. Jako rozpu¬ szczalnik nalezy wybrac czynnik, który — 2 —w temperaturze panujacej we wrzejniku posiada mozliwie male cieplo parowania, t. j. cialo, którego temperatura krytyczna bliska jest temperatury wrzejmka. Roz¬ puszczalnik powinien miec równiez zdol¬ nosc pochlaniania duzej ilosci czynnika o- ziebiajacego.Ilosc czynnika oziebiajacego, pochla¬ niana przez rozpuszczalnik, zalezy jednak równiez od preznosci wewnatrz ukladu, albowiem im wieksza Jest preznosc, tem wieksza ilosc moze pochlonac rozpuszczal¬ nik. Ze wzgledu na wydajnosc jest zatem najkorzystniej pracowac przy mozliwie najwiekszej praktycznie preznosci, baczac jednoczesnie na to, aby czynnik oziebiaja¬ cy byl tego rodzaju, zeby sie nie skraplal pod cisnieniem, wzglednie przy tempera¬ turze, panujacej w chlodnicy. Powinien on miec odpowiednia temperature krytyczna, nizsza od temperatury chlodnicy.Czynnik pomocniczy winien posiadac zdolnosc wydzielania czynnika oziebiaja¬ cego z rozpuszczalnika, bedac zarazem wzgledem niego obojetnym lub prawie o- bojethym. Czynnikiem pomocniczym moze byc np. roztwór soli kuchennej. Czynnik oziebiajacy moze skladac sie z mieszaniny kilku czynników odpowiednio dobranych, tak, aby wszystkie wydzielaly sie w chlod¬ nicy w stanie lotnym.W ukladzie zbudowanym podlug fig. 1 niepodobna uniknac tego, aby pewna ilosc rozpuszczonego czynnika oziebiajacego nie splynela razem z czynnikiem pomocniczym w czasie jego obiegu przez wrzejnik, co oczywiscie pociaga za soba straty. Fig. 2 podaje odmiane, która powyzsze straty usuwa. W tym celu do obiegu czynnika po¬ mocniczego wlacza sie oddzielacz gazu 14 umieszczony tak, ze go ogrzewa roztwór czynnika oziebiajacego, przyplywajacy do chlodnicy w celu usuniecia z czynnika po¬ mocniczego pozostalych ilosci czynnika o- ziebiajacego. Oddzielacz 14 laczy sie z chlodnica rura 15, której dolny koniec znajduje sie ponizej poziomu cieczy W chlodnicy, a górny koniec polaczony jest z przestrzenia gazowa oddzielacza oraz la¬ czy sie z wymiennica temperatur 11 rura 16, umieszczona tak, ze ciecz w oddziela¬ czu pozostaje stale na okreslonym pozio¬ mie. W przewód 5, laczacy .pochlanialnik 3 z chlodnica 1 wlaczony jest inny pochla¬ nialnik 17, który otacza oddzielacz 14 w postaci oslony i w którym utrzymuje sie pewien poziom cieczy, najodpowiedniej ten sam, co w oddzielaczu. Oddzielacz 14 laczy sie z pochlanialnikiem 17 rura 1S, skierowana jednym koncem do przestrzeni gazowej oddzielacza, a drugi koniec, zao¬ patrzony w otwory 19, umieszczony jest w pochlanialniku ponizej oddzielacza w prze¬ strzeni zajetej przez plyn* Pochlanialnik 17 laczy sie dalej z po¬ chlanialnikiem 3 rura 20. Celem zapobie¬ gania doplywu gazu do pochlaniakiika 3 przez rure 5 umieszcza sie w niej zawór plynowy 21 Uklad dziala w sposób nastepujacy: wskutek wytworzenia sie gazu w chlodni¬ cy / czynnik pomocniczy przedostaje sie do oddzielacza 14 rura 15, przez która u- latuje równiez gaz wytworzony w chlod¬ nicy, Oddzialywanie roztworu, plynacego przez pochlanialnik 17, ogrzewa czynnik pomocniczy, który dzieki temu zostaje po¬ zbawiony resztek czynnika oziebiajacego.Z oddzielacza czynnik oziebiajacy ulatuje rura 18 w postaci gazu, rozpuszczajac sie czesciowo w cieczy, znajdujacej sie w po¬ chlanialniku 17, której zdolnosc pochla¬ niania wzrosla skutkiem ostygniecia pod dzialaniem oddzielacza 14, poczem nie- rozpuszczone ilosci czynnika oziebiajacego dostaja sie przez rure 20 do pochlanialni- ka 3, gdzie mieszaja sie z para wrzejnika i rozpuszczaja sie w wodzie skroplonej.Oddzielacz gazu 14 i pochlanialnik 17 dzialaja zatem jako wymiennica tempera¬ tur miedzy wyplywajacym z chlodnicy czynnikiem pomocniczym a wlewajacym — . 3 —sie do chlodnicy roztworem czynnika ozie¬ biajacego. Rure 16, wystepujaca z oddzie¬ lacza gazu, najkorzystniej przepuscic prze¬ zen zpowrotem w celu oziebiania czynnika pomocniczego, by tenze dostawal sie do wymiennicy temperatur 11 o temperaturze mozliwie najnizszej. Pochlaniainik 3 skla¬ da sie ze zbiornika z zeberkami do chlo¬ dzenia powietrzem, z którego wytworzony na dnie roztwór odplywa bezposrednio rura 5. PL