PL100936B1 - Sposob i urzadzenie do ostrzenia krzyzowych koronek wiertniczych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenia do ostrzenia krzyzowych koronek wiertniczych przydatny zwlaszcza w kamieniolomach.

Znane sa krzyzowe koronki wiertnicze, jako narzedzie wymienne, osadzone na koncu zerdzi wiertniczej.

Maja one znormalizowane wymiary trzonka z wykrojem na klin sluzacy do zamocowania w koncówce zerdzi, lub z innym bocznym elementem zwiazanym scisle wymiarowo z rozmieszczeniem czterech ostrzy koronek krzyzo¬ wych. Czesc robocza koronki ma z czola cztery prostopadle rozmieszczone, krzyzujace sie w srodku, ostrza o prostym grzbiecie utworzonym jako krawedz dwóch plaszczyzn bocznych tego ostrza. Optymalny kat ich nachylenia wynosi okolo 110°. W górnictwie skalnym do wiercenia otworów w skalach twardych znane sa krzyzowe koronki wiertnicze o srednicach nominalnych od 38 mm do 200 mm, wykonane ze stali narzedziowej z odpowiednio wlutowanymi ostrzami z weglików spiekanych. Wymaga sie, aby geometryczny ksztalt krzyzuja¬ cych sie czterech ostrzy, a zwlaszcza kat ostrza w przekroju poprzecznym do jego grzbietu, byl scisle zachowany po kazdym ostrzeniu.

Znane sa sposoby ostrzenia krzyzowych koronek wiertniczych przez szlifowanie profilowa tarcza szlifier¬ ska, w których ostrzona koronka umocowana jest trzonkiem w uchwycie zwiazanym ze stolem szlifierki w taki sposób, ze koronka wykonuje ruch wzdluz osi trzonka, pomocniczy ruch obrotu o kat 90° i ruchy posuwis¬ to-zwrotne wzdluz szlifowanego jej ostrza. Niedogodnoscia, wynikajaca z zastosowania profilowej tarczy szlifier¬ skiej jest niemozliwosc ostrzenia koronek o srednicy nominalnej wiekszej niz 65 mm, koniecznosc czestego profilowania tarczy szlifierskiej, a nadto róznica promieni tarczy i szybkosci obwodowych zagrazajaca lokalnym przegrzaniem szlifowanego ostrza z weglików spiekanych z mikropeknieciami na jego powierzchni, prowadzacy¬ mi do wykruszenia i szybkiego zuzycia ostrza podczas pracy.

Znane jest urzadzenie do ostrzenia raczków do wiertel górniczych wedlug patentu nr 46172 zaopatrzone w plaska szlifierska tarcze osadzona na wale napedowym o sztywnej i nieruchomej, korzystnie poziomej osi zwiazanej z postumentem. Ponadto urzadzenie to ma stól szlifierski ze sruba pociagowa, oraz uchwyt do moco¬ wania w nim obrabianego narzedzia. Sluzy ono do szlifowania raczków o dwu ostrzach usytuowanych równole¬ gle obok siebie. Dlatego tez urzadzenie to nie jest przydatne do ostrzenia krzyzowych koronek wiertniczych. ?2 100936 Celem wynalazku jest zapewnienie prawidlowego ostrzenia krzyzowych koronek wiertniczych o srednicach nominalnych od 38 mm do 200 mm, przy prostej i latwej obsludze, oraz przy stosunkowo niskich kosztach.

Wedlug wynalazku sposób ostrzenia krzyzowych koronek wiertniczych polega na tym, ze obrabianej pla¬ szczyznie ostrza nadaje sie ruch posuwisto-zwrotny w plaszczyznie stycznej do tarczy szlifierskiej, korzystnie pionowej, przy czym os podluzna koronki jest usytuowana pod stalymi katami wzgledem pionu i poziomu.

Krawedz styku ostrzonej plaszczyzny ostrza z plaszczyzna sasiedniego ostrza jest styczna do tarczy szlifierskiej i usytuowana w plaszczyznie przechodzacej przez boczna powierzchnie tarczy. Urzadzenie do ostrzenia krzyzo¬ wych koronek wiertniczych ma tarcze szlifierska osadzona obrotowo na nieruchomej osi zwiazanej z postumen¬ tem, oraz jest zaopatrzona w stól szlifierski ze sruba pociagowa. Do mocowania ostrzonej koronki sluzy tuleja osadcza mocowana w pólpanewkach przytwierdzonych ukosnie wzgledem poziomu do prowadnika. Prowadnik jest osadzony przesuwnie pionowo wzgledem prowadnicy przytwierdzonej do wychylnej poziomo górnej plyty , stolu szlifierki. Górna plyta jest polaczona wychylnie z pozioma dolna plyta za pomoca ustalajacego sworznia osadzonego w rowkowej prowadnicy. W przeciwnym koncu plyt zakonczonym lukowo plyta górna ma dwa gniazda ustalajace dla rygla przytwierdzonego do dolnej plyty. Tuleja osadcza ma cztery otwory usytuowane W przeciwnym koncu mocowanej koronki rozmieszczone co 90°. Os jednego z otworów jest równolegla do osi sruby ustalajacej osadzonej w bocznym otworze tulei osadczej. Pólpanewki sa zaopatrzone w czop ustalajacy o srednicy mniejszej od srednicy otworu usytuowany naprzeciw jednego z otworów. Prowadnik wraz z pólpanew- kami i tuleja osadcza jest oparty na sprezynie utwierdzonej w prowadnicy. Ponadto prowadnik jest zaopatrzony w reczna dzwignie.

Mocowanie krzyzowej koronki przeznaczonej do ostrzenia w uchwycie szlifierki jest latwe, szybkie i nieza¬ wodne. Koronke ustawia sie w osadczej tulei zaciskajac bazowy ogranicznik tulei, a nastepnie wraz z osadcza tuleja wklada sie koronke do uchwytu, umieszczajac jedno pionujace gniazdo tej tulei na ustalajacym zacisku uchwytu i zamknawszy pólpanewki uchwytu na szybkomocujacy zamek, przemieszcza sie poziomym ruchem obrotowym górna plyte w jedno ze skrajnych polozen, np. w polozenie I i utwierdza jej polozenie zamykajac rygiel w gniezdzie.ustalajacym drugiej plyty. Równiez proces technologiczny ostrzenia koronki przebiega latwo i szybko. Za pomoca skalowanego pokretla przybliza sie plaszczyzne boczna ustawionego pionowo jednego ostrza koronki do powierzchni czolowej szlifierskiej tarczy, a nastepnie po wlaczeniu obrotów szlifierskiej tarczy rozpoczyna sie szlifowanie tej plaszczyzny przez kilkakrotne nacisniecie recznej dzwigni pionowej prowadnika i kolejne dosuwanie za pomoca skalowanego pokretla, obrabianej plaszczyzny ostrza do szlifierskiej tarczy. Po osiagnieciu wymaganej gladkosci tej plaszczyzny odsuwa sie uchwyt z koronka od tarczy szlifierskiej, otwiera uchwyt i obraca osadcza tuleja wokól osi o 90°, blokujac zacisk uchwytu w kolejnym pionujacym gniezdzie osadczej tulei. Po oszlifowaniu wszystkich czterech ostrzy z jednej strony, obraca sie górna plyte szlifierki poziomo w drugie skrajne polozenie i rozpoczyna obróbke drugich bocznych plaszczyzn tych ostrzy. Powierzch¬ nie czolowa szlifierskiej tarczy wyrównuje sie przez ostrzenie jej odpowiednim przyrzadem, umieszczonym nad szlifierska tarcza.

Urzadzenie zapewnia w pelni prawidlowe ostrzenie krzyzowych koronek wiertniczych wszystkich stosowa¬ nych wielkosci. Prócz latwosci obslugi, niezawodnosci dzialania oraz niskich kosztów urzadzenia i eksploatacji, urzadzenie wedlug wynalazku posiada równiez i te zalete, ze przy pionowym ustawieniu szlifowanej plaszczyzny i przyjetym kierunku obrotów tarczy, opilki i ewentualne odpryski szlifierskiej tarczy spadaja pionowo w dól wraz z ciecza chlodzaca, nie zagrazajac bezpieczenstwu pracowników obslugi.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia sposób ustawienia ostrzonej krzyzowej koronki wzgledem plaskiej szlifierskiej tarczy w widoku z góry, fig. 2 — urzadzenie do ostrzenia krzyzowych koronek wiertniczych w widoku z boku, zas fig. 3 — to samo urza¬ dzenie w widoku z góry.

Ostrzenie krzyzowych koronek odbywa sie w ten sposób, ze prawa lub lewa boczna plaszczyzna jednego z czterech ostrzy krzyzowej koronki 1 zostaje ustawiona pionowo i usytuowana w stosunku do plaskiej szlifier¬ skiej tarczy 2 tak, ze jest ona równolegla do nieruchomej, poziomej osi 3 walu, na którym osadzona jest tarcza.

Wykonuje sie to przez osadzenie trzonka ostrzonej krzyzowej koronki w uchwycie 4 umocowanym na ruchomej plycie stolu szlifierki. Os trzonka koronki 1 jest wówczas nachylona do poziomu pod stalym katem 0 (beta), wynoszacym okolo 26°. Po wlaczeniu obrotów szlifierskiej tarczy 2 dosuwa sie stopniowo obrabiana boczna plaszczyzne ostrza koronki 1 poziomym ruchem ruchomej plyty stolu szlifierki do stycznego zetkniecia z obwo¬ dem, czyli czolem szlifierskiej tarczy 2, a nastepnie podnoszac i opuszczajac pionowym ruchem posuwisto-zwrot¬ nym uchwyt 4 wraz z umocowana w nim koronka 1 — szlifuje sie boczna plaszczyzne ostrza az do potrzebnej glebokosci skrawania. Po odsunieciu od szlifierskiej tarczy obraca sie koronke w uchwycie 4 o kat 90° wokól osi jej trzonka i nastepnie dosuwa do tarczy 2 i obrabia prawa boczna plaszczyzne nastepnego ostrza. Po obrobieniu100936 3 wszystkich ostrzy z prawej strony, obraca sie ruchoma plyte stolu szlifierki poziomo o kat 2a (alfa), ustawiajac w ten sposób lewa boczna plaszczyzne jednego z czterech ostrzy w pozycje pionowa i równolegla do poziomej osi 3 walu szlifierskiej tarczy 2, a nastepnie po sprawdzeniu prawidlowego ustawienia wlacza sie naped szlifier¬ skiej tarczy, dosuwa do niej i obrabia lewe boczne plaszczyzny wszystkich ostrzy koronki.

Urzadzenie do ostrzenia krzyzowych wiertniczych koronek 1 opisanym sposobem - sklada sie ze sztywne¬ go postumentu, na którym jest umocowana plaska szlifierska tarcza 2 o sztywnym wale z pozioma, nieruchoma osia 3 oraz ze zwiazanego z tym postumentem stolu szlifierki, sluzacego do sterowania ruchem uchwytu 4 mocujacego ostrzona koronke. Stól szlifierski ma dwie ruchome, poziome plyty: dolna plyte 5 dosuwana w kierunku szlifierskiej tarczy 2 za pomoca pociagowej sruby 6 ze skalowanym pokretlem 7, oraz górna plyte 8, na której na pionowych prowadnicach 9 z podnoszaca sprezyna 10, umocowany jest prowadnik 11 z przytwier¬ dzonym na nim uchwytem 4 na koronke. Uchwyt 4 jest ustawiony tak, ze os podluzna trzonka obrabianej koronki 1 jest nachylona do poziomu pod stalym katem 0 (beta). Prowadnik 11 jest wyposazony w reczna dzwignie 12 wspólpracujaca ze sprezyna 10 w czasie pionowego podnoszenia i opuszczania uchwytu 4 ruchem posuwisto-zwrotnym, podczas którego wirujaca szlifierska tarcza 2 przesuwa sie po ustawionej pionowo bocznej plaszczyznie ostrza obrabianej koronki, szlifujac te plaszczyzne na calej dlugosci ostrza. Górna plyta 8 jest obrotowo polaczona z dolna plyta 5 stolu szlifierki za pomoca ustalajacego sworznia 13, osadzonego w rowko¬ wej prowadnicy, umozliwiajacej — stosownie do srednicy i ostrzonej koronki i grubosci tarczy — zwiekszenie lub zmniejszenie promienia obrotu i odleglosci uchwytu 4 od szlifierskiej tarczy 2. Na obwodzie dolnej plyty 5 znajduja sie dwa wykroje, stanowiace ustalajace gniazda 14 na rygiel 15 zamocowany do górnej plyty 8. Gniazda 14 ustalaja dokladnie kat obrotu górnej plyty 8 i jej polozenie podczas przejscia ze szlifowania prawych bo¬ cznych plaszczyzn czterech ostrzy koronki 1 na szlifowanie lewych bocznych plaszczyzn ostrzy tej koronki.

Dla ulatwienia mocowania koronki uchwyt 4 jest otwierany. Sklada sie on z dwóch pólpanewek 16 polaczonych zawiasem i zamykanych szybkomocujacym zamkiem 17. Wewnatrz pólpanewek 16 wykonane sa wyzlobienia scisle dopasowane do zewnetrznego ksztaltu osadczej tulei 18, która jest samocentrujaca rozprezna tuleja z gwintem zaciskowym pierscieniem 19. Przeznaczona do ostrzenia koronke 1 wprowadza sie do osadczej tulei 18, ustawiajac tak, aby bazowy element 20 koronki 1 znalazl sie pod bazowym ogranicznikiem 21 osadczej tulei 18, a nastepnie wkreca sie bazowy ogranicznik 21 do oporu w zetknieciu z bazowym elementem 20 ko¬ ronki i dokreca zaciskowy pierscien 1 osadczej tulei. Na zewnetrznej powierzchni osadczej tulei 18 znajduja sie cztery pionujace otwory 22 na zacisk 23 ustalajacy polozenie osadczej tulei 18 w uchwycie 4, przy którym obrabiane ostrze koronki ma polozenie pionowe.

Claims (5)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób mocowania krzyzowych koronek wiertniczych za pomoca walcowej plaskiej tarczy szlifierskiej osadzonej na nieruchomej, korzystnie poziomej osi, polegajacy na obrabianiu kolejno jednej strony a nastepnie drugiej, bocznych plaszczyzn ostrzy koronki zamocowanej w uchwycie, znamienny tym, ze plaszczyznie ostrza nadaje sie ruch posuwisto-zwrotny w plaszczyznie stycznej do tarczy szlifierskiej (2), korzystnie pionowej, przy czym os podluzna koronki (1) jest usytuowana pod stalymi katami wzgledem pionu i poziomu, zas kra¬ wedz styku ostrzonej plaszczyzny ostrza z plaszczyzna sasiedniego ostrza jest styczna do tarczy (2) i usytuowa¬ na w plaszczyznie przechodzacej przez boczna powierzchnie tarczy (2).

2. Urzadzenie do ostrzenia krzyzowych koronek wiertniczych, z tarcza osadzona obrotowo na nieruchomej osi zwiazanej z postumentem, zaopatrzone w stól szlifierski ze sruba pociagowa, z samocentrujaca tuleja osadcza do mocowania ostrzonej koronki, znamienne tym, ze tuleja osadcza (18) zamocowana w pólpanewkach (16) przytwierdzonych ukosnie wzgledem poziomu do prowadnika (11) jest osadzona przesuwnie pionowo wzgledem prowadnicy (9) przytwierdzonej do wychylnej poziomo górnej plyty (8) stolu szlifierki.

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze górna plyta (8) jest polaczona wychylnie z po¬ zioma dolna plyta (5) za pomoca ustalajacego sworznia (13) osadzonego w rowkowej prowadnicy, zas w przeciw¬ nym koncu plyt (5, 8) zakonczonym lukowo plyta górna (8) ma dwa gniazda ustalajace (14) dla rygla (15) przytwierdzonego do dolnej plyty (5).

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze tuleja osadcza (18) ma cztery otwory (22) usytuowane w przeciwnym koncu mocowanej koronki (1) rozmieszczone co 90°, przy czym os jednego z otwo¬ rów (22) jest równolegla do osi sruby ustalajacej (21) osadzonej w bocznym otworze tulei osadczej (18), zas pólpanewki (16) sa zaopatrzone w czop ustalajacy (23) o srednicy mniejszej od srednicy otworu (22) usytuowa¬ ny naprzeciw jednego z otworów (22).

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze prowadnik (11) wraz z pólpanewkami (16) i tuleja osadcza (18) jest oparty na sprezynie (10) utwierdzonej w prowadnicy (9), oraz jest zaopatrzony w reczna dzwignie (12).100 936 Rg.2 Rg.1 18 15 12 Fig. 3 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl