Przedmiotem wynalazku jest sposób • oczyszcza¬ nia i przesiewania ziarnistego materialu na pla¬ skich przesiewaczach za pomoca plynnego lufo ga¬ zowego czynnika. Przedmiot wynalazku dotyczy równiez urzadzenia do oczyszczania i przesiewania ziamiistego materialu.W procesach przygotowywania uzytecznych ko¬ palin do wstepnego grawitacyjnego rozdzialu we¬ dlug ciezarów wlasciwych ich skladników, w ope¬ racjach przesiewania ziarnistego materialu na kla¬ sy ziarnowe, istotna role odgrywa skutecznosc przesiewania, objawiajaca sie jak najmniejszym udzialem podziania w danej klasie oraz stopien czystosci powierzchni ziaren, które z reguly po¬ kryte sa najdrobniejszymi czastkami stalymi ilu witraolowego lufo scierów nudnych.Obecnosc podziania w materiale kierowanym do rozdzialu w pulsujacym pradzie wody spowoduje straty mineralu uzytecznego, bowiem male, ciez¬ kie ziarna tego mineralu jako rówhopadajace z duzymi ziarnami skaly odpadowej nie trafia do ciezkiego produktu (koncentratu).Rozdzial materialu z duzym udzialem poldziarna w ciezkiej zawiesinowej cieczy, napotyka na trud¬ nosci, gdyz na ziarna te w wiekszym stopniu od- dzialywuje lepkosc cieczy, na skutek czego rezul¬ tat rozdzialu na produkt tonacy i plywajacy jest malo ostry.Jeszcze bardziej istotne znaczenie dla rozdzialu mineralów w zawiesinowej cieczy ma czystosc po- e wierzchni rozdzielanego materialu zwlaszcza w przypadku, gdy zawiera on duzy udzial podziania.Osadzone na powierzchnia, ziaren najdrobniejsze czastki stale pochodzenia ilastego lub rudnego sa zródlem powstawania blednego obciaznika zawie¬ sinowej cieczy, który prowadzi do wzrostu lepko¬ sci cieczy i do obnizania jej gestosci. Bósc bled¬ nego obciaznika jest tym wieksza, im wiecej pod- ziarna zawarte jest w materiale wsadowym. Nad¬ io mierna lepkosc zawiesinowej cieczy prowadzi do pogorszenia stopnia rozdzialu mineralów w tej cie¬ czy. Ajby temu zatpobiegac, konieczne jest prowa¬ dzenie skomplikowanych obiegów regeneracja cie¬ czy majacej na celu wyeliminofwanie blednego ob- ;tó ciaznijka. iSprawnosc przesiewania i czystosc ziaren odgry¬ wa równiez wazna role w klasyfikacji skalnego kiruszyiwa drogowego na odpowiednie klasy ziar¬ nowe. Najibairdziej pozadane sa klasy w zakresie uziarnienia od 25—il6l} 16^-8, 8—5 mm. Zmniejsza¬ nie sie ujdziaHu danej drobnej klasy na rzecz wzro¬ stu udzialu klasy o wiekszym uiziarnianiu w zwiaz¬ ku z zawartoscia w niej podziarna jest nieko¬ rzystne. & Dla uzyskania odpowiedniej skutecznosci prze¬ siewania doskonali sie konstrukcje pnzesiewaczy.Jednym z takich przesiewaczy jest * przesiewacz wibracyjny typu WP z bezwladnosciowym nape¬ dem, którego os nachylona jest do powderachmi si- ta pod katem 45°C. Naped ten sklada sie z dwu 100255100253 3 równoleglych walów z osadzonymi na nich niewy- wazonymi masami przestawionymi parami o 180°.Zwiekszenie sprawnosci przesiewania ziarniste¬ go materialu na przesiewaczach mozna osiagnac równiez przez rozpylanie od dolu sita w kierunku lezacego na nim materialu wody tak, jak to przed¬ stawia patent USA nir 3640383.Czystosc materialu nadawanego do rozdzialu w zawiesinowej cieczy osiaga sie przepuszczajac go przez obrotowy bebnowy przemywacz, gdzie ka¬ walki gliny zostaja rozmyte, po czym maiteirial ten poddawany jest na przesiewaczu natryskom wodnym^ ,-.^^m "" Mimo* caraz ^cQsloinals:zych konstrukcji przesie- Waczy i sposobów przesiewania nie udaje sie jesz¬ cze uzyskac dokladnego rozdzialu ziarnistego ma- teria^«*TO ^kl&^*^z^rnowe. Równiez równoczesne 6bm3^Jhj^\W^'^ ^ ,y,'Q'r^y "ti przesiewaczu za pomoca natrysków lub kaskad wodnych nie daje pozytywnych rezultatów. Przesuwajacy sie po sicie material jest zwarty, wskutek czego nie wszystkie drobne zdairna maja szanse przejsc do produktu dolnego. Z tych samych powodów równiez obmy¬ wanie powierzchni ziaren natryskami wodnymi jest malo efektywne. Natryski padaja na górna powierzchnie ziaren;, wytracaja swoja energie, po czym woda wolnym splywem obcieka po ziarnach i przechodzi do dolnego produktu przesiewania.Obmyciu podlegaja tu tylko górne plaszczyzny ziaren, podczas gdy boczne i dolne sciany sa nadal nosnikiem najdrobniejszych czastek przeszkadza¬ jacych w procesie grawitacyjnego rozdzialu mine¬ ralów.Celem wynalazku jest wyeliminowanie lub co najmniej zmniejszenie niedogodnosci zwiazanych z potrzeba oczyszczania zawiesinowej cieczy od bled¬ nego obciaznika oraz niedogodnosci wystepujacych przy obróbce kruszywa skalnego. Dla osiagniecia tego celu stawia, sie; do rozwiazania zadanie zwiek¬ szenia sprawnosci przesiewania i zwiekszenia stopnia oczyszczenia powierzchni ziaren. Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku, poddajac naj¬ grubsze ziarna przesuwanego po sicie materialu otoipotowi na coraz to inne plaszczyzny. Obrót tych ziaTen wokól najdluzszych ich krawedzi wywola¬ ny jest momentem sil powstajacych w rezultacie równoczesnego oddzialywania na boczne i górne plaszczyzny ziaren co najmniej dwu plaskich zbieznych pod rozwartym katem strumieni plyn¬ nego lub gazowego czynnika. Strumienie wyply¬ waja pod cisnieniem wiekszym niz 1 atm z pla¬ skich dysz umiejscowionych . nad przesiewaczem.Strefa oddlziialyWaniia zbieznych strumieni dizfelii sie na trzy istotne fazy. W pierwszej fazie jeden ze strumieni pada na przednia plaszczyzne ziarna, podczas gdy drugi oddzialywuje równoczesnie na jego górna plaszczyzne. iW wyniku przesuwania sie ziarna po sicie przyj¬ muje ono w pewnym momencie polozenie, przy którym obydwa strumienie padaja na jego górna plaszczyzne. Dalsze przesuwanie sie ziarna powo¬ duje, ze jeden ze stimmieni, który w pierwszej fa¬ zie padal na przednia plaszczyzne ziarna pada te¬ raz na górna plaszczyzne, zas ten który padal na górna plaszczyzne koncentruje sie teraz na jego )H5 -30 40 45 50 €5 6 65 tylnej scianie. Taka sytuacja prowadzi równiez do obrotu ziarna, lecz w kierunku przeciwnym niz poprzednio.Uirzadzenie do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku sklada sie z szeregu par plaskich dysz o szczelinie grubosci od 2—7 mm zabudowanych nad przesiewaczem tak, ze ich wyloty znajduja sie nad jego powierzchnia w odleglosci liOO—200 mm. Wy¬ loty posiziczegóinych par dysz skierowane sa do siebie pod takim rozwartym katem, ze ich plasz¬ czyzny przecinaja sie nad sitem w odleglosci rów¬ nej polowie grubosci najwiekszych ziaren. Kazda z dysz polaczona jest z siecia cisnieniowa wody lub sprezonego powietrza.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest dokladne oczyszczenie wszystkich plaszczyzn przesiewanych ziaren z najdrobniejszych czastek stalych na nich osadzonych. Jest to mozliwe dzieki temu, ze wszy¬ stkie plaszczyzny ziaren poddawane sa bezposred¬ niemu dzialaniu strumieni wody, bowiem w mo¬ mencie przechodzenia pnzez strefy zbieznych stru¬ mieni podlegaja odwracaniu i odslaniaja nowe plaszczyzny. Intensywne splukanie powierzchni ziaren i oczyszczenie ich ze szlamu ma istotne zna¬ czenie w technologii rozdzialu rudy na produkt plywajacy i produkt tonacy w zawiesinowej cie- czy bowiem uwalnia nas od zanieczyszczenia tej cieczy biednym .obciaznikiem, zabezpieczajac od pogarszania charakterystyki cieczy zawiesinowej, objawiajacej sie wzrostem lepikosci i obnizeniem jej gejstosci. Oczyszczenie cieczy z blednego obciaz¬ nika wymaga skomplikowanych zabiegów zwiaza¬ nych z wprowadzeniem kilku dodatkowych obie¬ gów cieczy zawiesinowej./Sposób wedlug wynalazku gwarantuje równiez poprawe sprawnosci przesiewania ziarnistego ma¬ terialu, poniewaz odwracajace sie w strefie dzia¬ lania z/bieznych strumieni ziarna, odslaniaja chwi¬ lowo otwory sita lub roziuzowuja warstwe prze¬ suwajacego sie po sicie materialu, ulatwiaja drob¬ nym ziairnom przejscie przez otwory sita. Ma to równiez zasadnicze znaczenie w przygotowaniu ru¬ dy do rozdzialu w zawiesinowej cieczy. Wymaga sie bowiem, aby nadawa do seperatora zawiesino¬ wej cieczy zawierala jak najmniej podziarna, gdyz .posiadajac rozwinieta powiecrzchnie jest ono glów¬ nym nlosnikiem szlamów rudnych zanieczyszczaja¬ cych zawiesinowa ciecz. Ponadto rozdzial podziar- na, którego udzial w rozdzielanym materiale w cieczy zawiesinowej wynosi zwykle ok. 10% napo¬ tyka na trudnosci, gdyz na te wlasnie ziarna sizczególinie niekorzystnie oddzialywiuja sily lepko¬ sci cieczy.Sposób wedlug wynalaizku daje korzystne rezul¬ taty, gdy podczas swobodnego obciekania obciaz¬ nika osadzonego na produktach rozdzialu rudy w zawiesinowej cieczy na przesuwajace sie po sicie ziarna materiailu zadzialamy strumieniami spre¬ zonego powietrza. Swobodne obciekamie obciazni¬ ka wspomagane jest wówlozas przez wydmuchiwa¬ nie jego z powierzchni ziaren, co w efekcie pro¬ wadzi do zwiekszenia jego odzysku w postalci nie- rozirzedzonej. Zmniejsza sie zatem zakres dodatko¬ wych obiegów cieczy majacych na celu przywró¬ cenie zadanej gestosci cieczy rozrzedzonej w o-\m&$ siatóiej fazie Wtzfeogacaniia przez obfite splukiwa¬ nie go woda.Przedmiot wyinalaizkoi praedisitawiono szczególo¬ wo w- przykladach wykonania na ryisninku, na którym fig. 1 obrazuje schemat ukladów plaskach dysz i dzialania zbieznych strumieni widziany z boku, fig. 2 te same uklady dysz widziane z gó¬ ry, zas fig. 3 — przykladowe zastosowanie wyna¬ lazku przy schemacie wzbogacania rudy w za¬ wiesinowej cieczy. Rude surowa po wstepnym kru¬ szeniu wprowadza sie wraz z duza iloscia wody do obrotowego bebna 1, gdzie nastepuje rozmy¬ cie bryl witriolowych, po czym material kierowany jest na przesiewacz wibracyjny 2 o otworach 10 mm w celu rozdzielenia go na klase o uziarnieniu po/wyzej 10 mm przewidziana do rozdzialu w za¬ wiesinowej cieczy i klase o uziarnieniu ponizej mm, która omija te operacje.Nad pnzesiewaczem wibracyjnym 2 zabudowano cztery pary plaskich dysz 3 ze szczelina o grubo¬ sci 2 mm skierowanych zbieznie na przesuwajacy sie po sicie material 4 tak, ze ich przedluzenia plaszczyzn 5 i 6 przecinaja sie nad sitem prze- siewacza 2 w odleglosci równej polowie grubosci najwiejkszy|ch ziarn, a wyloty dysz 3 znajduja sie w odleglosci 150 mm od warstwy przesuwaja sie po sicie materialu 4.Wszystkie pary dysz 3 podlaczone i-sa do; sieci wodnej 7 o cisnieniu nie mniejszyrc^juis i atm.Na przesiewany ziarnisty material. kierowanie rsa cztery pary plaskich zbieznych staimienl wodf 8.Wszystkie te ziarna, które w momencie przecho¬ dzenia przez strefe dzialania zbieznych strumieni maja polozenie równolegle do plaskich strumieni, podlegaja dzialaniu pary sil dazacej do wyfwola-' nda obrotu ziaren wzgledem najdluzszej ich kra¬ wedzi.W pierwszej fazie dzialania sftrumieni jeden z nich pada na przednia, drugi zas równoczesnie na górna plaszczyzne ziarna. Nastejpuje wttedy doklad¬ ne obmycie natryskiwanych plaszczyzn "ziarna i jego odwracanie sie z równoczesnym odslonieciem innej plaszczyzny. Przesuwajace -sie po skfe •ziar¬ no przyjlmuje w odpowiedniej chwili' takie polo¬ zenie, ze obydwa zbiezne strumienie padaj$^ia je¬ go gómna powierzchnie. W daJsaej fazie-bedacej nastepstwem ciaglego przesuwania sie materialu po sicie, jeden ze strumieni oddzialywuje na je¬ go górna, drugi zas na tylna plaszczyzne dopro¬ wadzajac do obmycia nastepnych jego powierzch¬ ni oraz do obrotu ziarna tym razem w kierunku przecdiwnym niz poprzednio.Opisane zachowanie sie ziaren pod wplywem zbieznych strumieni, odnosi sie do ziaren, które w momencie przechodzenia przez strefe dzialania strumieni maja takie polozenie, ze ich najdluzsze krawedzie sa równolegle do krawedzi przeciecia sie zbieznych stirulmieni. Wprawdzie ziaren o ta¬ kim ustawieniu w danej strefie jest tylko okreslo¬ na ilosc, jednak doswiadczenie wykazalo, ze prze¬ suwajace sie po sicie ziarna ciagle zmieniaja swo-- je ustawienie wzgledem plaskich strumieni, a kaz¬ de ziarno przechodzac przez cztery strefy dziala¬ nia strumieni przyjmuje co najmniej jeden raz 1'5 2& 40 49 50 55 60 65 polozenie równolegle do,.tych strumieni i podlega obróceniu i dokladnemu otoayioiu.! Zachowanie sie ziaren na przesiewaczai pod dzia¬ laniem plaskiichi zbieznych i; silnych struandeni do¬ prowadza do ziwiekszeraiat skutecznosci przesiewa¬ nia ^aiinistego irbe^erielu^ ^nmiie^zajac udzial pod- ziarna w produkcie przesiewania oraz do- doklad¬ nego oczyszczenia rjowierzchni ziaren, co ma isltoit- ne znaczenie w zakresie przygotowania rudy do rozdzialu w zawiesinowej cieczy.Sposób oczyszczania powierzchni ziarnistego ma¬ terialu z osadzonych na niej najdrobniejszych cza¬ stek stalych wedlug wynalazku wykorzystano rów¬ niez przykladofwo do odzyskiwania obciaznika za¬ wiesinowej cieczy z produktów rozdzialu w tej cie¬ czy.(Produkt tonacy i plywajacy podawany jesit naj¬ pierw na pochyly nieruchomy ruszt szczelinowy 9, a nastepnie na wibracyjny przesiewtacz 10 o sicie szczeliniowym w celu umozliwienia swobodnego obciekania najdrobniejszych czastek obciaznika z powierzchni ziaren.Dla zwiekszenia odzysku obciaznika w postaci nierozrzedzonej produkty rozdzialu rudy w zawie¬ sinowej cieczy poddano dzialaniu plaskich zbiez¬ nych strumieni sprezonego powietrza wyplywaja- Qftgft; 7 ukladów dysz 11 zabudowanych nad rusz¬ tem ibzczeliinowym 9 i nad wibracyjnymi przesie- waczgni 10. Swobodne obciekanie obciaznika wzmagane jest przez jego wydmuchiwanie z po- wierzsj^^daren w wyniku dzialania zbieznych strumieni sprezonego powietrza, w ten sposób zmtniejsza sie zakres regeneracji zawiesinowej cie¬ czy, obejmujacy jej zageszczanie i oczyszczanie, co jest mozMwe dzieki wyeliminowaniu lufo znacz¬ nym ograniczeniu blednego obciaznika wprowadza¬ nego do cieczy z nadawa oraz dzieki zwiekszeniu stopnia odzysku obciaznika nierozrzedzonego po¬ przez wydmuchiwanie go strumieniami sprezone¬ go pziwieitrza. \ Resztki nieo^miuchanejgo obciaznika pozostajace na powierzchniach ziaren produktów zostaja splu¬ kane zbieznym} strumieniami 5, 6, wyplywajacymi z d^s^ 3 zabudowanych nad przesiewaczem 10 w Jego koncowej czesci. Osiaga sie tu dokladne prze- mycie"^ziaren produktów z resztek osadzonego na nich obciaznika.Zastiraezen/ia patentowe [1. Sposób oczyszczalnia i przesiewania ziarnistego materialu na plaskich przesiewaczach za pomoca iplynnego lub gazowego czyinnika, znamienny tym, ze przesuwajacy sie po sicie (1) ziarnisty mate¬ rial (2) poddaje sie dzialaniu co najmniej jednej pary plaskich zbieznych pod rozwairtym kaftem strumieni plynnego lub gazowego czynnika wyply¬ wajacych pod cisnieniem co najmniej 1 atmosfe¬ ry, wywolujac tym obrót ziaren wokól ich naj¬ dluzszej krawedzi. 2. Urzadzenie do oczyszczania i przesiewania ziarnistego materialu, znamienne tym, ze ma jed¬ na lub wiecej par plaskich ^bieznych pod razwar-100255 tym katem dysz (4) skierowanych na przesuwa¬ jacy sie po sicie (1) material (2) tak, ze krawedz przeciecia sie strumieni (3) z nich wyplywajacych, znajduje sie nad powierzchnia sita (1) w odleglo¬ sci równej polowie grubosci najwiekszych ziaren, przy czym szczeliny wylotowe dysz (4) maja gru¬ bosc 2—6 mm, a wyloty dysz znajduja sie w od- 8 leglosci 100—200 mm od powierzchni przesiewa- cza. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze poszczególne pairy zbieznych dysz (4) polaczone sa z instalacja cisnieniowa cielczy lub gazu i roz¬ mieszczone sa szeregowo na calej dlugosci sita (1). 7/y. 2100255 PL PL