Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ciaglej automatycznej kontroli niebezpiecznego stanu prowa¬ dzenia naczyn wyciagowych w szybie, zwlaszcza w szybie wyposazonym w naczynia wyciagowe prowadzone po sztywnych prowadnikach.Znane jest urzadzenie zwane akceleromctrem przeznaczone do pomiarów i rejestracji poziomych przyspie¬ szen ruchów wykonywanycli przez naczynie wyciagowe podczas jazdy w szybie, a spowodowanych nierównoscia¬ mi na prowadnikach. Na podstawie wielkosci tych przyspieszen wnioskuje sie o stanie prowadzenia naczyn wyciagowych. Akcelerometr jest wyposazony w detektory przyspieszen z masa sejsmiczna oraz uklad rejestruja¬ cy. Jego obsluga jest bardzo pracochlonna i nie daje natychmiastowej odpowiedzi o przekroczeniu bezpiecznych warunków jazdy naczynia w szybie. Urzadzenie to jest pozbawione analizatora rejestrowanych przyspieszen oraz sygnalizatora przekroczenia dopuszczalnych odchylek. Wada tego urzadzenia jest koniecznosc dokonywania analizy zarejestrowanych przyspieszen przez czlowieka. Dopiero po przeprowadzeniu takiej analizy czlowiek moze stwierdzic jaki jest stan prowadzenia naczyn i podjac odpowiednie decyzje/Obsluga urzadzenia jest uciazliwa i czasochlonna. W zwiazku z tym kontrole stanu prowadzenia za pomoca akcelerometru wykonuje sie wyrywkowo w duzych odstepach czasu miedzy nimi.Celem wynalazku jest zrealizowanie urzadzenia, które umozliwia ciagla kontrole poziomych przyspieszen ruchu naczynia wyciagowego w szybie, ich automatyczna analize i przekazanie informacji o stanach niebezpiecz¬ nych do ukladu sygnalizaqi. Takie urzadzenie eliminuje obecnosc czlowieka przy kontroli i moze byc zainstalowane na stale. Dzieki temu stan prowadzenia naczyn w szybie moze byc kontrolowany w kazdym wydobywczym cyklu pracy urzadzenia wyciagowego, co ma duze znaczenie praktyczne. Obecnie bowiem przy wzroscie zadan wydobywczych kopaln glebinowych i maksymalnym wykorzystaniu urzadzen wyciagowych, dazy sie do minimalizacji czasu przeznaczonego na kontrole i konserwacje. W takiej sytuacji zwieksza sie prawdopodobienstwo awarii urzadzenia wyciagowego. Niedopuszczanie do jej zaistnienia jest mozliwe tylko pod warunkiem natychmiastowej sygnalizacji o przekroczeniu zalozonych parametrów bezpieczenstwa.Cel ten osiagnieto przez wyposazenie dotychczas stosowanego sejsmicznego detektora przyspieszen na przyklad w elektromechaniczny dychotomizator mierzonych przyspieszen z trwala pamiecia, w uklad elektrycz-2 100 149 ny do przekazywania sygnalów miedzy naczyniem wydobywczym a nadszybiem oraz w sygnalizator optyczny lub akustyczny alarmujacy o przekroczeniu niebezpiecznych poziomych przyspieszen ruchu naczynia w szybie i posiadajacy wyjscie umozliwiajace podlaczenie go do ukladu zabezpieczenia maszyny wyciagowej.Elektrome¬ chaniczny dychotomizator ma elektromechaniczne zalaczniki mechanicznie zwiazane z sejsmiczna masa detekto¬ ra przyspieszen i elektrycznie równolegle polaczone ze stykami przekaznika kontaktronowego.Urzadzenie wedlug wynalazku jest pewne w dzialaniu, umozliwia ciagla kontrole stanu prowadzenia naczyn w szybie podczas normalnej eksploatacji wyciagu bez koniecznosci jej przerywania przy stanach prawidlowych, poprawia jakosc kontroli i skuteczniej zapobiega awariom urzadzenia wyciagowego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig 1 przedstawia schemat blokowy urzadzenia kontrolnego, fig. 2 -schemat przykladowego rozwiazania urzadzenia kontrolnego, fig- 3 — schemat alternatywnego rozwiazania urzadzenia kontrolnego, a fig. 4 - schemat elektrome¬ chanicznego dychotomizatora przyspieszen.Urzadzenie kontrolne wedlug wynalazku sklada sie z detektora przyspieszen A, dychotomizatora B mierzonych przyspieszen, ukladu elektrycznego C do przekazywania sygnalów z naczynia na nadszybie oraz sygnalizatora D optycznego lub akustycznego który ma wyjscie umozliwiajace podlaczenie go do ukladu zabezpieczenia maszyny wyciagowej.Wyciagowe naczynie 1 prowadzone za pomoca prowadnic 2 po sztywnych prowadnikach 3, przymocowa¬ nych w szybie do dzwigarów 4, ma na swej konstrukcji zabudowany elektryczny obwód kontrolny 5 oraz uklad wzbudzajacy 6. Obwód kontrolny 5 sklada sie z indukcyjnego odbiornika 7, kontrolnego nadajnika 8 i kontaktronu 9, szeregowo ze soba polaczonych. Uklad wzbudzajacy 6 jest zbudowany z indukcyjnej cewki 10, akumulatora 11 oraz dychotomizatora przyspieszen 8. Na nadszybiu w poblizu regularnego zatrzymywania sie wyciagowego naczynia 1 jest zainstalowany indukcyjny zasilacz 12 oraz kontrolny odbiornik 13. Obwód kontrolny 5, indukcyjny zasilacz 12 i kontrolny odbiornik 13 stanowia uklad elektryczny C do przekazywania sygnalów z naczynia na nadszybie. Kontrolny odbiornik 13 jest polaczony z sygnalizatorem D. W alternatywnym rozwiazaniu jak na fig. 3 obwód kontrolny 5 i uklad wzbudzajacy 6 zostaly polaczone w jeden obwód skladajacy sie z nadajnika kontrolnego 8, akumulatora 11 i dychotomizatora przyspieszen B.Elektromechaniczny dychotomizator przyspieszen w przykladowym rozwiazaniu uwidocznionym na fig* 4 ma elektromechaniczne zalaczniki 20 mechanicznie zwiazane z masa sejsmiczna 14 detektora przyspieszen A i równolegle podlaczone elektrycznie do styków kontaktronów 18. Dychotomizatory B sa szeregowo podlaczone do obwodu wzbudzajacego 6 wedlug fig. 2 lub do obwodu kontrolnego 5 zgodnie z fig. 3.Opisane urzadzenie kontrolne dziala w sposób nastepujacy. Podczas jazdy wyciagowego naczynia 1 w szybie, gdy nierównosci na prowadnikach 3 sa male lub gdy prowadnice toczne 2 sa w dobrym stanie, przyspieszenia jego ruchu w plaszczyznie poziomej sa male i nie spowoduja zadzialania urzadzenia kontrolnego.W przypadku natomiast, gdy stan prowadzenia w szybie odbiega znacznie od normalnego, co moze wystapic gdy zepsuja sie prowadnice toczne 2 lub zwieksza sie nierównosci na prowadnikach 3, naczynie wyciagowe 1 podczas jazdy w szybie wykonuje w plaszczyznie poziomej gwaltowne drgania we wzajemnie do siebie prostopadlych kierunkach. Powoduja one mechaniczne wzbudzenie detektorów przyspieszen A, których masy sejsmiczne 14 oscyluja z amplitudami przekraczajacymi wartosci nastawione w dychotomizatorze B jako dopuszczalne.Wskutek tego na przyklad dzwignia 21, drgajaca wraz z masa sejsmiczna 14 spowoduje chwilowe zwarcie sie styków zalacznika 20, a tym samym zamkniecie sie elektrycznego obwodu wzbudzajacego 6 co uwidoczniono na fig. 2, lub obwodu kontrolnego 5 wedlug fig. 3 i przeplyw pradu przez cewke podtrzymujaca 19 przekaznika 17.Prad ten jest przyczyna trwalego'podtrzymania sie styków kontaktronu 18 w stanie zwarcia.W przykladowym rozwiazaniu urzadzenia pokazanym na fig. 2 przeplyw pradu w obwodzie wzbudzajacym 6, a tym samym przez cewke wzbudzajaca 10, jest przyczyna trwalego zwarcia sie styków kontaktronu 9 szeregowo wlaczonego w obwód kontrolny 5 powodujac jego zamkniecie. W innym przykladowym rozwiazaniu urzadzenia kontrolnego przedstawionym na fig. 3 zwarcie sie przekaznika 17 w dychotomizatorze B jest równoznaczne z zamknieciem sie obwodu kontrolnego 5. Po dojechaniu naczynia 1 do poziomu zainstalowania indukcyjnego nadajnika 12, odbiornika kontrolnego 13 i sygnalizatora D jak na fig. 2 lub tylko odbiornika 13 i sygnalizatora D, wedlug fig. 3 zamkniety obwód kontrolny 5 spowoduje zadzialanie kontrolnego nadajnika 8 i przekazanie impulsu sterujacego na odbiornik kontrolny 13, który uruchomi sygnalizator D. Przekazanie impulsu sterujacego z kontrolnego nadajnika 8 na odbiornik kontrolny 13 jest mozliwe dzieki przeplywowi pradu wyindukowanego w zamknietym obwodzie kontrolnym 5 wskutek wejscia indukcyjnego odbiornika 7 w pole dzialania nadajnika indukcyjnego 12, zasilanego z sieci pradu przemiennego.100 149 3 Za sti ze zenia patentowe 1. Urzadzenie do kontroli stanu prowadzenia naczyn wyciagowych w szybie, wyposazone w detektor przyspieszen, znamienne tym, zerna uszeregowane logicznie elektromechaniczny dychotomizator (B) mierzonych przyspieszen z trwala pamiecia, uklad elektryczny (C) do przekazywania sygnalów miedzy naczyniem wydobywczym a nadszybiem oraz sygnalizator (D) optyczny lub akustyczny o wyjsciu umozliwiaja¬ cym podlaczenie go do ukladu zabezpieczenia maszyny wyciagowej, który alarmuje obsluge o przekroczeniu niebezpiecznych poziomych przyspieszen ruchu naczynia w szybie. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze elektromechaniczny dychotomizator (B) ma elektromechaniczne zalaczniki (20) mechanicznie zwiazane z sejsmiczna masa (14) detektora przyspieszen (A) i elektrycznie równolegle polaczone ze stykami przekaznika kontaktronowego (17).Fig 7100 149 ;/ Q_ 110 ! Ir1-1! i M - * 1 'L 4r fTjT' J ! i | | i i i i 1 L 1' 1 i i Fi ,'\ t i L, Q ii ' --a Fig 3 Fig 4 Prac. Poligraf. UPPRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL PL