Przedmiotem wynalazku jest sposób oczyszczania gazów odlotowych zawierajacych skladniki nitrozowe. W szeregu wielkotechnicznych procesów jak przy wytwarzaniu kwasu azotowego i nawozów albo nitrowa¬ niu zwiazków organicznych otrzymuje sie jako produkty uboczne gazy nitrozowe o wzorze NOx (tlenek azotu NO lub dwutlenek azotu N02), które znajduja sie ponownie w zawierajacych tlen gazach odlotowych i konwen¬ cjonalnymi metodami moga byc z nich tylko niewystarczajaco znowu usuniete. Do oczyszczania tych gazów odlotowych istnieje szereg sposobów, które opieraja sie na zasadach absorpcji, adsorpcji i katalitycznej przemiany (Chemiker Zeitung 89, 632, 1965). W procesie absorpcji przemywa sie np. gazy odlotowe kwasnym roztworem mocznika (niemiecki opis patentowy DT nr 568814, opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3565575, za pomoca lugu sodowego, sody,- wody albo kwasu azotowego. Wedlug niemieckiego opisu patento¬ wego DT nr 1085640 znany jest sposób usuwania tlenku azotu, który w niewielkich ilosciach do 50 ppm zawarty jest w gazie z pieca koksowniczego, gazie generatorowym i gazie spalinowym. Wedlug tego sposobu w pierwszym etapie utlenia sie NO pod cisnieniem do N02, HN02 i HN03 i w drugim etapie N02 przemywa sie za pomoca srodka redukujacego, np. wodnego, alkalicznego roztworu tiosiarczanu. W procesie adsorpcji zawarty w gazie odlotowym NOx adsorbuje sie na nosniku. Ma to te wade, ze nosnik musi byc regularnie odnawiany lub regenerowany. Katalityczna przemiana polega na reakcji NOx z amoniakiem albo metanem w obecnosci np. zawierajacych wanad katalizatorów z utworzeniem N2 + H20/+ C02/. Za pomoca tego sposobu uzyskuje sie wysoki efekt oczyszczania, jednakze wysoka temperatura robocza 200—300°C i wymagane regularne odnawianie katalizatora powoduje powazne koszty biezace. Reasumujac, konwencjonalne metody sa zatem albo kosztowne w zastosowaniu albo daja niezadowalajace wyniki, mianowicie w przypadku wysokich stezen NOx. Wlasne próby absorpcji z zawierajacymi NOx mieszani¬ nami o wysokim stezeniu (4000 objetosciowych ppm) daly wedlug sposobu z opisu patentowego Stanów Zje¬ dnoczonych Ameryki nr 3565575 zawsze jeszcze stezenia koncowe NOx 400 objetosciowych ppm. Sposób wedlug niemieckiego opisu patentowego DT nr 1085640 mozna stosowac do usuwania NOx w bardzo malych2 100019 stezeniach, jakie wystepuje np. w gazie miejskim. W tym przypadku pozostaje ilosc dodanego chloru niewielka, w przyblizeniu równoczasteczkowa zNOx, i przyczynia sie ona dlatego tylko niewiele do zanieczyszczenia gazu odlotowego i scieków. Jesli jednak trzeba usunac wieksze ilosci NOx, jakie wystepuja np. przy wytwarzaniu kwasu azotowego albo nawozów, wtenczas trzeba juz dodac calkiem znaczne ilosci chloru. Te przedostaly by sie z gazem odloto¬ wym do atmosfery. Poniewaz byloby to niedopuszczalne ze wzgledu na otoczenie, chlor musi byc usuniety z gazu odlotowego w dalszym etapie za pomoca znacznych ilosci lugu, przez co proces staje sie nieekonomiczny. Oprócz tego tak duza ilosc zawierajacych chlor produktów stwarza dodatkowe obciazenie scieków, wymagajace specjalnych srodków zaradczych. Zadanie polega zatem na tym, aby zawartosc NOx w zawierajacych produkty nitrozowe gazach odlotowych w tani sposób obnizyc jeszcze dalej? niz to jest mozliwe znanymrsposobami. Przedmiotem niniejszego wynalazku jest dlatego sposób, który polega na tym, ze zawierajacy N0X gaz odlotowy prowadzi sie przez zasadowy roztwór tiosiarczanu, przy czym wartosc pH zasadowego roztworu tiosiarczanu wynosi co najmniej 8 i stosunek molowy S02 032 ~/NOx co najmniej 0,4 do 1. Korzystnie postepuje sie w ten sposób, ze gaz odlotowy doprowadza sie wprocesie przeciwpradowyrn z zastosowaniem kolumn do intensywnego kontaktu z roztworem tiosiarczanu. Kolumny z pólkami dzwonowymi sa do tego celu szczególnie przydatne, poniewaz za ich pomoca osiagalny jest bardzo korzystny stosunek objetosciowy ciecz/gaz, jednakze mozna równiez stosowac inne kolumny pólkowe. Jako srodowisko zasadowe stosuje sie wodne roztwory wodorotlenków lub weglanów metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych, np. KOH, NaCH, Ca/OH/2, Na2C03 itd., mozna równiez stosowac amoniak, Jako tiosiarczany stosuje sie przede wszystkim tiosiarczan sodu, potasu albo amonu. Aby uniemozliwic wytracanie sie siarki elementarnej, wartosc pH wodnego roztworu powinna wynosic korzystnie co najmniej 8 i stosunek molowy S203"2/NOx korzystnie co najmniej 0,4-1. Optimum pH wynosi 8—12, stosunek tiósiarczan/NOx korzystnie miedzy 0,4 i 1,5 do 1. Podwyzszenie wartosci pH lub stezenia tiosiarczanu poza te granice nie daje juz zadnych korzysci. Stosunek molowy zasada/NOx wynosi korzystnie 1,2—6 do 1, przy czym nizsza wartosc odpowiada nizszemu stezeniu tiosiarczanu. Ogólne stezenie roztworu (tiosiarczan + lug) dostosowuje sie naturalnie do stezenia NOx w oczyszczanym gazie odlotowym. W przypadku wysokich stezen gazu odlotowego okolo 4000 objetosciowych ppm powinno ono wynosic okolo 2-6% wagowych, w przypadku nizszych stezen gazu odlotowego odpowiednio mniej. Przy przemianie NOx przeksztalca sie w azotyn i azotan, tiosiarczan w siarczan. Sposób wedlug wynalazku umozliwia w prosty i tani sposób w szczególnosci oczyszczanie gazów odlotowych o stosunkowo wysokiej zawar¬ tosci NOx, przy czym zawartosc NOx moze miec rzad wielkosci do 70%. Uzyskuje sie przy tym koncowe czystosci ponizej 100 objetosciowych ppm NOx, co stano Ad znaczne polepszenie w porównaniu z konwencjonal¬ nymi procesami absorpcji. Uchodzace w tym procesie powietrze odlotowe nie zawiera S02. Przyklad I. Do kolumny z pólkami dzwonowymi o srednicy 5 cm, o 30 pólkach doprowadzono od dolu powietrze o stezeniu 4000 objetosciowych ppm czystego N02 z predkoscia 1000 litrów/h. Podawany przy glowicy kolumny wodny lug myjacy zawieral 3,2% wagowego Na2S203 i 2,0% wagowe NaOH. Wprowadzano go z predkoscia 0,57 litra/h. Wychodzace przy glowicy kolumny powietrze odlotowe zawieralo jeszcze 57 objeto¬ sciowych ppm NOx, z tego 9,5 objetosciowych ppm N02. Lug myjacy zawieral jako produkty reakcji 3,7% wagowego Na2S04 (62% ogólnej ilosci siarki wystepowalo jako siarczan), 2,3% wagowego NaN02 i okolo 0,2% wagowego NaN03. Przykladu. Do kolumny z pólkami dzwonowymi o srednicy 5 cm, o 30 pólkach doprowadzono powietrze o stezeniu 4000 objetosciowych ppm NOx (z tego 25% NO) z predkoscia 1000 litrów/h. Wodny lug myjacy zawieral 3,2% wagowego Na2S203 i 3,0% wagowe NaOH i byl wprowadzany z predkoscia 0,5 litra/h. Powietrze odlotowe, zawieralo 56,5 objetosciowych ppm NOx, z tego 9,5 objetosciowych ppm N02. Lug scie¬ kowy zawieral 4,0% wagowe Na2S04 (64% ogólnej siarki wystepowalo jako siarczan/; 1,5% wagowego NaN02 i okolo 0,9% wagowego NaN03. Przyklad III. Do kolumny z pólkami dzwonowymi o srednicy 5 cm, o 30 pólkach doprowadzono powietrze o stezeniu 4000 objetosciowych ppm NOx (z tego 50% NO) z predkoscia 500 litrów/h. Lug myjacy zawieral 1,9% wagowego Na2S203 i 2,0% wagowe NaOH i byl wprowadzany z predkoscia 1 litra/h. Powietrze odlotowezawieralo jeszcze 82,5 objetosciowych ppm NOx, z tego < 10 objetosciowych ppm N02. Przyklad IV. Do kolumny z pólkami dzwonowymi o srednicy 5 cm, o 30 pólkach doprowadzono powietrze o stezeniu 4000 objetosciowych ppm czystego N02 z predkoscia 500 litrów/h. Lug myjacy zawieral 1,9% wagowego Na2S203 i 1,2% wagowego NaOH i wprowadzano go z predkoscia 1 litra/h. Powietrze odlotowe zawieralo 43,5 objetosciowych ppm NOx, z tego < 10 objetosciowych ppm N02.100019 3 Przyklad V. Do kolumny z pólkami dzwonowymi o srednicy 5 cm, o 30 pólkach doprowadzono powietrze o stezeniu 1000 objetosciowych ppm czystego N02 z predkoscia 1000 litrów/h. Wprowadzony lug myjacy zawieral 0,8% wagowego Na2S203 i 1,55% wagowego Na2C03 i byl doprowadzany z predkoscia 0,5 li¬ tra/h. Powietrze odlotowe zawieralo 28 objetosciowych ppm NOx, z tego 18 objetosciowych ppm N02. PL PL PL PL PL PL PL