ME02709B - Klon vinove loze sorte vranca: vranac klon 3 - Google Patents

Abstract

Tendencija je da se danas za podizanjanje novih zasada vinograda koristi selekcionisan klonski materijal, sortno i sanitarno provjeren, što čini veoma dobru osnovu za kvalitetnu I stabilnu proizvodnju grožđa i vina. Ministarstvo poljoprivrede ruralnog razvoja Crne je na osnovu dobijenih rezultata i mišljenja Stručne komisije i Fitosanitarne uprave, donijelo Rješenje o priznavanju klona 1 sorte Vranac, što predstavlja izuzetano značajan doprinos razvoju vinogradarstva i vinarstva ne samo Crne Gore već regiona i šire. Vranac klon 1 je imao  veći koeficijent rodnosti okaca, veću prosječna masa grozda, veći sadržaj šećera u širi, veće ukupne polifenoli u širi u odnosu na populaciju, veći sadržaj ukupnog ekstrakta u vinu, veći sadržaj polifenola u vinu i veću organoleptičku ocijena vina u odnosu na vino populacije.  Priznati klon 1 sorte Vranac nadmašio je populaciju sorte i omogućiće sertifovanu proizvodnju loznog sadnog materijala, poboljšanje kvaliteta grožđa i vina, što će doprinijeti većoj afirmaciji i potražnji ovog kvalitetnog crnogorskog proizvoda.

Description

Oblast tehnike na koji se pronalazak odnosi

Pronalazak pripada oblasti poljoprirede, biljna proizvodnja u širem smislu, odnosno oplemenjivanje-metod individualne selekcije odnosno klonske selekcije u užem smislu, a odnosi se na izdvajanje - selekcionisanje klona sorte vinove loze Vranac u cilju poboljšanja agrobioloških i privredno tehnoloških osobina sorte Vranac.

Klon označava vegetativno potomstvo sorte koje po svojim karakteristikama odgovara jednom čokotu vinove loze selekcionisanom po sortnom identitetu, fenotipskim karakteristikama i sanitarnom statusu.

Danas se za podizanjanje novih zasada vinograda koristi selekcionisan klonski materijal, sortno i sanitarno provjeren, što čini veoma dobru osnovu za kvalitetnu i stabilnu proizvodnju grožđa i vina.

Tehnički problem

Tehnički problem koji se rješava ovim pronalaskom je poboljšanje crnogorske autohtone sorte Vranac kroz priznanje klona, koji da bi bio priznat mora u pojedinim agrobiološkim (rodnost, struktura grozda, sazrijevanje...) ili privredno tehnološkim karakteristikama (sadržaj šećera, kiselina, bolji kvalitet vina...) nadmašiti populaciju sorte. Istovremeno sa podizanjem matičnih zasada klona stvorena je osnova za poboljšanje kvalitetne kategorije sadnog materijala - loznih kalemova (sertifikovani lozni kalem) koji su temelj stabilnog, ekonomičnog i uspješnog vinogradarstva i vinarstva.

Stanje tehnike

Osobina starih sorti vinove loze je da pokazuju heterogenost u pogledu ispoljavanja svojih osobina što postepeno dovodi do degradacije sorte i pojave niza biotipova unutar populacije uočljivih razlika. Zato se u okviru starih, a cijenjenih sorti vinove loze nameće potreba klonske selekcije radi izdvajanja pojedinih čokota - klona koji su nosioci pozitivnih mutacija nekih privredno značajnih svojstava. Ovo je posebno značajno za stare autohtone sorte koje se gaje na našim prostorima od davnina kao što su vranac, kratošija, krstač, žižak i druge.

Osim poboljšanja agrobioloških i privredno tehnoških osobina Vranca, klon će doprinijeti i očuvanju sortne čistoće, mogućnosti njegovog širenja, ali i sprečavanju falsifikovanja sadnog materijala Vranca što inače dovodi do degradacije same sorte, a time i narušavanju kvaliteta vina kakakteristčnog za datu sortu.

Izlaganje suštine pronalaska

Rad na selekcionisanju klona započet je 2004. godine. Nakon sprovedenih vizuelnih pregleda u toku vegetacije, izvršeno je izdvajanje pojedinog čokota unutar populacije sorti koji se isticao svojim osobinama (kvalitetom), izvršena je njiegova sanitarna kontrola, umnožavanje, sadnja i praćenje njegovih agrobioloških i privredno tehnoloških osobina u poređenju sa populacijom sorte.

Izdvojen čokot (pojedini čokoti unutar populacije koji su se isticali svojim osobinama) koji su prošli sanitarnu kontrolu umnožen je i posađen radi podizanja predbanog zasada. Tako je podignut predbazni zasad potencijalnih klonova sorte vranac (2008). Nakon stupanja na rod klona 1 sorte vranac, višegodišnja ispitivanja su išla u pravcu praćenja njegovih agrobioloških i privredno tehnoloških karakteristika u poređenju sa populacijom sorte.

Prerada grožđa i proizvodnja vina klona i populacije sorte je izvršena u podrumu za mikrovinifikaciju kompanije „13. jul Plantaže" a.d. Proizvedena vina su analizirana i izvršena je njihova senzorna ocjena. Nakon višegodišnjih ispitivanja u polju i laboratoriji (2010 - 2013) stekli su se uslovi za prijavljivanje izabranog klona za njegovo priznavanje. U toku 2014. godine su završena proučavanja i postupak priznavanja novog - selekcionisanog klona 1 sorte Vranac.

Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja Crne Gore kao resorni organ nadležan za poljoprivredu, a na osnovu dobijenih rezultata i mišljenja Stručne komisije i Fitosanitarne uprave, donijelo je Rješenje o priznavanju klona sorte vranac po nazivom Vranac klon 1, što predstavlja izuzetno značajan doprinos razvoju vinogradarstva i vinarstva ne samo Crne Gore već regiona i šire.

Detaljan opis pronalaska

Na početku realizacije projekta, kao rezultat sprovedenih vizuelnih osmatranja u toku vegetacije, izvršeno je izdvajanje fenotipski najinteresantnijih biotipova (čokota) unutar populacije sorti. Tom prilikom izdvojeno je 145 čokota unutar populacije sorte Vranac U saradnji sa italijanskim partnerima izvršena je sanitarna kontrola izdvojenih biotipova. Kontrola je podrazumijevala testiranje na prisustvo virusa vinove loze (GFLV, ArMV, GLRaV-1, GLRaV-3, GVA i GFkV) serološkim testom (ELISA test), molekularnom dijagnostikom (PCR metodom) i biološkom detekcijom (indeksiranjem). Rezultati ELISA testa i PCR metode su bili NEGATIVNI (bez prisustva pomenutih virusa) kod matičnog čokota klona 1, tako da je on umnožen i na taj način proizveden je lozni kalem predosnovne kategorije klona 1.

U proljeće 2008. godine sa prethodno dobijenim sadnim materijalom (loznim kalemovima), na lokalitetu Nikolj crkva, na zemljištu koje je testirano na prisustvo štetnih nematode, podignut je kolekcioni zasad klona 1 (predosnovni matični zasad -predstavlja i zasad za ispitivanje potencijalnog klona).

Tokom 2008. nastavljeno je sa umnožavanjem matičnog čokota klona 1 i u proljeće 2009. godine izvršeno popunjavanje kolekcionog predosnovnog zasada sa klonom 1.

Od strane nadležnih institucija države Crne Gore izvršena je kontrola predosnovnog sadnog materijala - Vranac kloni proizvedenog u našoj kompaniji i u njemu nije konstatovano prisustvo virusa.

U kolekcionom predosnovnom zasadu redovno su rađene sve potrebne agrotehničke mjere, uključujući i hemijsku zaštitu. U predosnovnom zasadu Vranca klon 1 u 2010. godini pored redovne agrotehnike, genetičke i sanitarne kontrole kod matičnog čokota i u predosnovnom zasadu klona 1(nastao umnožavanjem matičnog čokota) praćene su agrobiološke i privredno tehnološke osobine potencijalnog klona 1, kao i uporedno praćenje tih osobina u populaciji sorte Vranac. Nakon redovne sanitarne kontrole matičnog čokota klona 1, njegovim umnožavanjem u proljeće 2011. godine dopunjen je predosnovni zasad klona 1 i tako se predosnovni zasad klona 1 kontinuirano dopunjava.

U periodu od 2010 - 2013 godine praćene su agrobiološke i privredno tehnološke osobine klona 1 i populacije sorte Vranac. U našem pogonu za mikrovinifikaciju proizvedena su vina od potencijalnog klona kao i populacije sorte vranac. Proizvedena vina su analizirana i izvršena je njihova senzorna ocjena te je kvalitetom vino klona 1. nadmašilo vino populacije sorte.

Način industrijske ili druge primjene pronalaska

‘podizanje novih vinograda sa kvalitetnim klonskim materijalom što je odavno praksa u svijetu (vinogradi se podižu sa klonskim materijalom sorte a ne sa populacijom sorte) sve u cilju stabilnijeg i boljeg kvaliteta grožđa vina.

*u proizvodnju -poboljšanje kvalitetne kategorije loznog sadnog materijala - loznih kalemova sorte Vranac. Tako ćemo, po prvi put u Crnoj Gori, biti u prilici da proizvodimo osnovni i sertifikovani lozni sadni materijal Vranac klon 1, što je od velike važnosti za crnogorski vinogradarsko-vinarski sektor.(vinogradi u svijetu se podižu sertifikovanim sadnim materijalom a ne sa standardnim što je do sada bila praksa kad je u pitanju autohtona sorta) ;*osim očuvanja sorte, sortne čistoće, njenog kvaliteta sertifikovani klonski material sorte Vranac (Vranac kloni) će usloviti povećanje kvaliteta i cijene kalema kao i veću mogućnost njhihove realizacije izvan Crne Gore.

Claims (12)

1. Boja dorzalne strane lastara (Code 007), naznačena time da je u Vranac klona 3 zelena (ocjena 1) i razlikuje se od populacije sorte Vranac (ocjena 2).

2.    Dužina vitica (code 017), naznačena time da je u Vranac klona 3 veoma dugačka (ocjena 9) u odnosu na populaciju sorte Vranac - kratka (ocjena 3).

3.    Veličina zrelog lista (Code 065), naznačena time da je u Vranac klona 3 velik list (ocjena 7) dok je u populacije sorte Vranac srednji (ocjena 5).

4.    Stepen otvorenosti sinusa peteljke (Code 079), naznačen time da je u Vranac klona 3 preklopljen (ocjena 7) u odnosu na populaciju sorte Vranac u kojoj je zavoren (ocjena 6).

5.    Koeficijent rodnosti okaca, naznačen time da je u Vranac klona 3 - 1.30, a u populaciji sorte Vranac -1.04.

6.    Masa grozda veća, naznačena time da je u Vranac klona 3 - 317.38 g, a u populaciji sorte Vranac - 241.34 g.

7.    Prinos po čokotu visok, naznačen time da je u Vranac klona 3 - 5.87 kg, a u populaciji sorte Vranac -4.09 kg.

8.    Sadržaj vinske kiseline veći, naznačen time da je u Vranac klona 3 - 5.04 g/l, a u populaciji sorte Vranac - 4.78 g/L.

9.    Sadržaj polifenola u širi veći, naznačen time da je u Vranac klona 3 - 0.73 g/L, a u populaciji sorte Vranac - 0.64 g/L.

10.    Sadržaj ukupnih kiselina u vinu veći, naznačen time da je u Vranac klona 3 - 6.30 g/l, a u populaciji sorte Vranac - 5.69 g/L.

11.    Sadržaj polifenola u vinu veći, naznačen time da je u Vranac klona 3 - 3.27 g/L, a u populaciji sorte Vranac - 2.89 g/L.

12.    Organolepičku ocijenu vina veću, naznačenu time da je u Vranac klona 3 - 82.86, a u populaciji sorte Vranac -81.13.