Przedmiotem wynalazku jest przekaznik do sa- moczyininego zalapzania zasiania rezerwowego (SZR) w ukladach z rezerwa jawna lub ukryta.Znane sa uklady przekazników do SZR, które oprócz czlonów podnapieciowych, nadnapiecio- wych, logicznych, czasowych i wykonawczych za¬ wieraja co najmniej dwa czlony podnapieciowe dla kontroli trójfazowego zaniku napiecia dla kazdego z obu zródel zasilania.Ta znaczna ilosc czlonów podnapieciowych zaj¬ muje duzo miejsca, obniza niezawodnosc dzialania .ukladu, oraz jest przyczyna pobierania stosunko¬ wo duzej mocy przez uklad z przekladniików na¬ pieciowych.Zasilanie poszczególnych czlonów tych ukladów tez stanowii powazny problem, gdyz do obnizenia stalego napiecia potrzeb wlasnych musza byc sto¬ sowane zasilacze, na których wystepuja znaczne straty mocy.Celem wynalazku jest opracowanie przekaznika do samoczynnego zalaczania zasilania rezerwowego w ukladach z rezerwa jawna luib ukryta, który ma spowodowac przelaczenie odbioru na zasilanie rezerwowe niezaleznie od tego, na którym zródle zasilania nastapi napiecie. Ponadto, przekaznik ten powinien charakteryzowac sie malym poborem mo¬ cy, prostym ukladem zaisilania i niewielkimi wy¬ miarami jego czlonów, co pozwolilo na umieszcze¬ nie wlszystikilch czesci tego przekaznika w jednej obudowie. Cel ten osiajgmieto w przekazniku we- 2 dlug wynalazku, w kltóryim jako trójfazowy prze^ kaznik podnapieciowy jest zastosowany maksisele- ktor szeregowo polaczony z czlonem podnapiecio- wym. Równiez na wejsciu obwodu zasilania prze¬ kaznika jest" maksiselekttor, którego jedno wejscie jest polaczone z wejsciem czlonu nadnapiejciowe- go konitrolutjacego obecnosc napiecia na pierwszym zródle zasilania, a drugie wejscie ma polaczenie z wejsciem czlonu nadnapieciowego kontrolujacego obecnosc napiecia na drugim zródle zasilania, zas wyjscie maksiiselektora jest polaczone z wejsciem stabilizowanego zasilacza. Ponadto, blokowanie dzialania przekaznika jest wykonane w stabilizo¬ wanym zasilaczu, który jest polaczony z wyjsciem czlonu blokady.Zastosowanie znanych makslselektorów w ukla¬ dach kontroli zaniku napiecia pozwolilo na znacz¬ ne zmniejszenie ilosci czlonów podnalpieciowych i zmniejszenie mocy pobieranej z przekladników napieciowych. Ponadto wzrosla niezawodnosc dzia¬ lania przekaznika w wyniku wyeliminowania sze¬ regowego laczenia wyjsc czlonów podnapiecdo- wych. Natomiast zastosowanie maksiselektora w obwodzie zasilania przekaznika umozliwilo zasila¬ nie napieciem przemiennym z dwóch niezaleznych zródel i to bez stra|t mocy, jakie byly nieuniknio¬ ne przy obnizaniu napiecia stalego. Równiez zmjniejfszenie strat mocy uzyskano przez zastosowa¬ nie blokady dzialania przekaznika w stabilizowa¬ nym zasilaczm. 99 183 #¦ &¦99183 3 4 Dzidki obnizeniu «trat mocy, ulegly zmniejsze¬ niu gabaryty poszczególnych czlonów przekaznika i mozna je zmiescic, w jednej niewielkiej obudo¬ wie, przez co znacznie ulatwiono instalowanie ukladu SZR.Schemat blokowy przekaznika wedlug wynalaz¬ ku przedstawiono na rysunku.Dla kazdego ze zródel zasilania sa w przekaz¬ niku oddzielne identyczne tory a i b kontrolno- -wykonawcze, oraz jest wspólny dla obu torów zespól zasilania i blokady przekaznika.W sklad pierwszego toru kontrolno-pomiarowe¬ go a wchodzi maksiselektor la, którego^ wyjscie jest polaczone z wejsciem czlonu podnapieciowego 2a. Wyjscie czlonu podnapieciowego 2a, oraz wyj¬ scia czlonu nadnapieciowego 3a, czlonu odwzoro¬ wania 4a stanu zalaczenia odlacznika przekladni- ków napieciowych i czlonu odwzorowania 5a stanu zalaczenia wylacznika sa polaczone z wejsciami czlonu logicznego. 6a, którego wyjscie jest polaczo¬ ne z wejsciom czlonu czasowego 7a. Wyjscie czlo¬ nu odwzorowania 5a stanu zalaczenia wylacznika jest równiez polaczone z wejsciem czlonu wyko¬ nawczego 8a, którego wyjscia sa polaczone z licz¬ nikiem zadzialan 9, czlonem blokady 10, oraz z ce¬ wkami zalaczajacymi wylacznika rezerwowego za¬ silania.Identycznie jest polaczony drugi tor kontrolno- -wykonawczy b. Na wejsciu, wsjpólnego dla obu torów kontrolno-wykonawczych, obwodu zasilania jest maksiselektor lc» którego wyjscie jest pola¬ czone z wejsciem stabilizowanego zasilacza 11 po¬ przez czlon blokady 10, zas wejscia maksiselektora lc sa polaczone z wejsciami czlonów nadnapiecio- wych 3a i 3b.Przyklad dzialania przekaznika przedstawiony zostanie dla przykladu, gdy odbiór wyposazony w przekaznik do SZR jest podlaczony do pierwszego zródla zasilania.Uruchomienie przekaznika nastepuje po trójfa¬ zowym zaniku napiecia po stronie odbiora.Zanik ten moze nastapic w wyniku wylaczania wylacznika zródla zasilania badz zaniku napiecia.Do kontroli tego napiecia sluzy czlon podnapiecio- wy 2a wraz z maksiselektorem la.Jezeli zanik napiejcia nastapil w wyniku wyla¬ czenia wylacznika zródla zasilania, to zadziala czlon odwzorowmia 5a stanu zalaczenia wylacznika po- wodujajc poprzez czlon wykonawczy 8a zalaczenie wylacznika rezerwowego zródla zasilania.JezeM zanik napiecia nastapil, pnzy zalaczonym wylaczniku zródla zasilania, to wówczas dziala czlon, podnapieciowy 2a i uklad logiczny 6a, któ¬ ry po zbadaniu poprzez czlony odwzorowania 4a i 5a, ze nie zostaly otwarte odlacznik przekladni- ków napieciowych i wylacznik zródla zasilania, oraz po zbadaniu poprzez czlon nadnapieciowy 3a, ze na rezerwowym zródie zasilania jest odpowied¬ nie napiecie, uruchamia czlon czasowy 7a, który po zadanym opóznieniu powoduje wylaczenie wy¬ lacznika pierwszego zródla zasilania.Wylaczenie wylacznika, poprzez czlon odwzoro¬ wania 5a i czlon wykonawczy 8a, powoduje zala¬ czenie wylacznika drugiego, rezerwowego, zródla zasilania, oraz zadzialanie licznika 9 i czlonu blo¬ kady 10, który wylaciza zasilanie przekaznika az do czasu odblokowania przekaznika przez obsluge lub sygnal zewnetrzny. Po odblokowaniu przekaznik jest gotowy do zadzialania, które moze nastapic w przypadku zaniku napiecia na tymi drugim rezer¬ wowym zródle zasilania i utrzymywaniu sie wla¬ sciwego napiecia na pierwszym zródle zasilania.Oczywiscie zadzialaja wówczas czlony przekaznika zgrupowane w drugim torze i oznaczone indeksem b. PL