Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczny przekaznik polozenia wykorzystywany zwlaszcza w ukladach do automatycznego sterowania praca obrabiarek i podobnych urzadzen.Dotychczas znane sa pneumatyczne przekazniki polozenia w postaci metalowej dyszy, która przymykana jest przeslonowa plytka gumowa lub wykonana z tworzywa sztucznego. W rozwiazaniu takim, stan graniczny, przy którym nastepuje wyslanie sygnalu z przekaznika, nie jest precyzyjnie okreslony, poniewaz zalezy to od wartosci strzalki ugiecia przeslony przez co ograniczone sa równiez wartosci sil zewnetrznych oddzialywujacych na przekaznik. Znane sa równiez rozwiazania, w których dla uszczelnienia polaczenia pomiedzy dysza i przeslona, stosuje sie gumowy pierscien. W rozwiazaniu takim dla uzyskania szczelnego zamkniecia dyszy niezbedne sa znaczne sily, co w konsekwencji prowadzi do tego, ze stan przekaznika w którym nastepuje wyslanie sygnalu sterujacego nie jest precyzyjnie okreslony i zalezy od wielu czynników zewnetrznych. Znane sa takze rozwiazania konstrukcyjne przekazników, w których zarówno dysza jak i przeslona wykonane sa jako czesci metalowe. W takich przypadkach wymagane jest bardzo dokladne wykonanie powierzchni stykowych dla zapewnienia szczelnosci, a ponadto urzadzenia tak wykonane nie nadaja sie do pracy gdy istnieja jakiekolwiek zanieczyszczenia srodowiskowe lub zanieczyszczenia czynnika sterujacego jakim jest na przyklad sprezone powietrze.Celem wynalazku jest usuniecie podanych niedogodnosci przez opracowanie pneumatycznego przekaznika polozenia, którego stan graniczny przy którym nastepuje przelaczenie odpowiada praktycznie zawsze jednemu, scisle okreslonemu polozeniu przeslony wzgledem dyszy niezaleznie od wartosci sil przelaczajacych oraz cisnienia w ukladzie lub zanieczyszczen czynnika sterujacego.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie wyprofilowanej uszczelki posiadajacej elastyczne obrzeze » uszczelniajace, która umieszczona jest w korpusie przekaznika zawierajacym dysze. Uszczelka jest tak osadzona w korpusie, ze jej powierzchnia czolowa wystaje ponad powierzchnie czolowa korpusu, natomiast kanal wylotowy uszczelki ma zwezenie w poblizu krawedzi wylotu. Dzieki takiemu rozwiazaniu konstrukcyjnemu2 99 040 przekaznika jego stan graniczny, przy którym nastepuje wyslanie sygnalu jest precyzyjnie okreslony i nie zalezy od czynników zewnetrznych. Przekaznik tak wykonany, wykorzystywany jest zwlaszcza do automatyzowania pracy obrabiarek i podobnych urzadzen, gdzie moze spelniac jednoczesnie funkcja przekaznika polozenia na sygnal pneumatyczny oraz twardego zderzaka dla okreslonego organu wykonawczego. Przekaznik nadaje sie równiez do zabudowy na przyklad w czujnikach cisnienia lub przetwornikach sygnalów, w których odpowiednia wartosc cisnienia oddzialywujaca posrednio na przeslone, powoduje wyslanie sygnalu z dyszy przekaznika.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym przekrój poprzeczny pneumatycznego przekaznika polozenia.Przekaznik sklada sie z korpusu 1, w którym osadzona jest dysza 2 polaczona z przewodem 3. Na powierzchni czolowej 4 korpusu 1 osadzona jest, korzystnie zawulkanizowana uszczelka 5 posiadajaca kanal wylotowy 6 zwezajacy sie na qdcinku 7 w poblizu krawedzi wylotu 8. Czolowa powierzchnia 9 uszczelki 5 jest nieco wzniesiona w stosunku do powierzchni czolowej 4 korpusu 1, w którym wykonany/jest otwór wylotowy z przekaznika, W sklad przekaznika wchodzi równiez przeslona 11 majaca powierzchnie czolowa 12.Przeslona ta moze byc osobnym elementem zwiazanym z czlonami wykonawczymi maszyny lub urzadzenia.Czynnik roboczy, zazwyczaj sprezone powietrze wplywa do przekaznika przewodem 3 i przechodzi przez dysze 2.Jezeli kanal wylotowy 6 jest otwarty na swojej krawedzi wylotu 8, powietrze uchodzi nim do atmosfery i w zwiazku z tym nie pojawia sie sygnal wyjsciowy w otworze wylotowym 10. W chwili gdy przeslona 11 zblizy sie do powierzchni czolowej 4 korpusu przekaznika, zostanie zamkniety kanal wylotowy 6 na krawedzi wylotu 8 i elastyczna uszczelka 5 ugnie sie, na skutek czego powierzchnie 4 i 12 zetkna sie i przeslona 11 zajmie scisle okreslone polozenie wzgledem korpusu 1, a otworem wylotowym 10 poplynie odpowiedni sygnal pneumatyczny do ukladu sterowania. PL