Przedmiotem wynalazku jest narzedzie rotacyjne do opielania upraw rzedowych, dajace sie zamocowac do maszyny rolniczej, najlepiej glebogryzarki. « Do opielania upraw miedzyrzedowych stosuje sie róznego typu urzadzenia. Najprostszym jesc znany opielacz konny, bedacy specjalnego rodzaju plugiem, który wyrywa lub przecina korzenie chwastów, niszczac je w ten sposób.Mechanizacja prac w rolnictwie pociagnela za soba rozwój specjalnych maszyn z narzedziami rotacyjnymi, wspólpracujacych z ciagnikami. Znane sa opielacze — glebogryzarki nadajace sie do opielania upraw rzedowych.Glebogryzarka taka sklada sie z ramy nosnej wraz ze stojakiem do agregowania z ciagnikiem, urzadzenia sterujacego, siodla dla obslugujacego, glównej przekladni stozkowej oraz siedmiu zespolów roboczych (dwa zespoly sa polówkowe). Kazdy z pieciu pelnych zespolów roboczych sklada sie z dwóch tarcz, do których sa przymocowane po cztery noze katowe, natomiast zespoly pozostale maja po jednej tarczy z czterema nozami.Znane jest równiez narzedzie obrotowe wedlug opisu patentowego francuskiego nr 1586356, a takze maszyna do przerywania i pielenia wedlug francuskiego opisu patentowego nr 1589102, posiadajaca szereg zespolów nozowych, umieszczonych prostopadle do kierunku jazdy, oraz maszyna wedlug francuskiego opisu patentowego nr 1566629, sluzaca do pielenia i wysiewania a posiadajaca trzy rzedy ukladów nozów obrotowych do upraw rzedowych. Znana jest takze z opisu patentowego francuskiego nr 1564769 maszyna z zespolami katowych nozy obrotowych mocowanych na wale roboczym w odleglosciach zaleznych od szerokosci miedzyrzedzia. Narzedzia rotacyjne tych maszyn, o ksztalcie ogólnie znanym i przyjetym od lat w konstrukcji narzedzi rolniczych maja jednak szereg wad takich, jak brak regulacji odstepów na dowolna potrzebe szerokosci miedzyrzedzia, nadmiernie niszcza oprócz chwastów równiez i same rosliny uprawne w niedopuszczalnej ilosci (ponad 2%), zas zadne, z nich nie posiadaja ochrony roslin uprawnych przed obsypywaniem wyrywana nozami ziemia oraz mozliwosci obcinania zbednych czesci niektórych upraw takich, jak na przyklad truskawki.Istota wynalazku jest zastosowanie obrotowych tarcz nozowych zespolonych z nozami katowymi, zamocowanych przesuwnie na wale roboczym, osadzonym na walku wyjsciowym przekladni napedu maszyny2 98 977 rolniczej, najlepiej glebogryzarki. Noze katowe sa osadzone na tarczach obrotowych przesuwnie w taki sposób, aby mozna bylo regulowac odleglosci roboczej krawedzi noza od obwodu tarczy. Tarcze obrotowe spelniaja podwójne zadanie - ochraniaja rosliny uprawy przed obsypywaniem usuwana i spulchniona ziemia oraz, dzieki odpowiedniemu wyprofilowaniu obrzeza w ksztalcie ostrza noza, obcinaja zbedne czesci roslin takich, jak na przyklad truskawki. Przesuwne mocowanie tarcz zespolonych z nozami oraz zespolów nozy katowych zezwala* na regulacje rozstawu nozy i tarcz w granicach okreslonych szerokoscia uprawianego miedzyrzedzia. Dalsza zaleta narzedzia wedlug wynalazku jest prpstota wykonania. Stanowi ono dodatkowe wyposazenie glebogryzarki przyczyniajac sie do jej pelniejszego wykorzystania.Dane eksploatacyjne potwierdzily w pelni zalety tego narzedzia. Glebogryzarka, wyposazona w narzedzie wedlug wynalazku, wykonuje w ciagu póltorej godziny prace opielania odpowiadajaca trzydniowej pracy recznej czterech osób. Jakosc bezposredniego dzialania charakteryzuje sie calkowitym brakiem uszkodzen opielanych upraw przy wysokosci 8—10 cm a dla roslin wysokosci od 18-22 cm wynosza one od 0,83% do 1,76%, a wiec w zadnym przypadku nie przekraczaja dopuszczalnej norma granicy 2%.Przedmiot wynalazku, w przykladzie wykonania, jest uwidoczniony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1< przedstawia narzedzie w przekroju podluznym, fig. 2—narzedzie w przekroju wzdluz linii A—A oznaczonej na fig. 1, a fig. 3—narzedzie zainstalowane w istniejacym ukladzie maszyny rolniczej w widoku z boku. - Na wale roboczym 6 osadzone sa przesuwnie tarcze obrotowe 1, do których przymocowane sa noze katowe 2, których odleglosc od krawedzi 8 tarczy 1 jest regulowana za pomoca srub 9. Sruby mocujace 5 ustalaja tarcze obrotowa 1 w potrzebnym polozeniu. Wal roboczy 6 posiada stozek mocujacy 4, do osadzenia na wale wyjsciowym przekladni napedu, dociskany sruba mocujaca 3. Na wale roboczym 6, miedzy dwoma tarczami obrotowymi 1 osadzony jest zespól nozy katowych 7, przy czym zespól ten zainstalowany jest za druga tarcza obrotowa 1 liczac od stozka mocujacego 4. W przypadku wiekszej ilosci tarcz obrotowych 1 na wale roboczym 6, niz pokazano w przykladzie wykonania instaluje sie miedzy tarczami 1 i nozami katowymi 2, zespoly nozy katowych 7. Tarczeobrotowe 1 maja krawedz obwodowa 8 wyprofilowana w ksztalcie ostrza noza.Do zespolu napedowego maszyny rolniczej mocuje sie dwa narzedzia po jednym na kazdym walku wyjsciowym przekladni. » Odstepy miedzy tarczami nalezy ustawic na wale roboczym, w zaleznosci od szerokosci miedzyrzedzia, z uwzglednieniem niezbednego pasa ochronnego przy rzedach roslin. Wydajnosc narzedzia mozna zwiekszyc przez zainstalowanie, na przyklad pieciu tarcz obrotowych, wydluzajac wal roboczy. Wieksza ilosc tarcz, jakkolwiek mozliwa, nie jest zalecana z uwagi na trudnosc uzyskania wystarczajacego docisku i zanurzenia w glebe skrajnych tarcz, odleglych od przekladni oraz ze wzgledu na mozliwosc uginania sie walu roboczego.Drugim sposobem zwiekszenia wydajnosci jest zwiekszenie szybkosci jazdy traktora. Poniewaz w miejscu polaczenia obustronnych walów roboczych pod przekladnia istnieje martwa przestrzen szerokosci jednego miedzyrzedzia, mocuje sie w tym miejscu normalna gesiostópke, która w znany sposób usuwa czesc chwastów.W celu wyrównania jakosci opielania w miedzyrzedziu w razie potrzeby w kolejnym przejezdzie nalezy opuscic jeden rzadek przy rozstawie narzedzia tak aby spulchniona gleba gesiostópka mogla byc ponownie opielona zespolem rotacyjnym. « PL