PL98440B1 - Sposob identyfikacji ruchu wod podziemnych i powierzchniowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób identyfikacji ruchu wód podziemnych i powierzchniowych przez znakowanie radioizotopem ln114m zadawanym do wody w postaci wodnego roztworu kompleksowego zwiazku In114rr»(lll)—EDTA oraz wykrywanie i oznaczanie tego radioizotopu w badanych wyplywach! » Znany jest sposób identyfikacji ruchu wód podziemnych i powierzchniowych przez ich znakowanie substancjami promieniotwórczymi w postaci zwiazków kompleksowych, których wykrywanie i oznaczanie w wodzie prowadzi sie za pomoca bezposredniego pomiaru aktywnosci wody detektorami promieniowania jonizujacego emitowanego przez znacznik. Mala czulosc detektorów oraz samoabsorpcja promieniowania w wodzie, powoduja stosunkowo mala dokladnosc tego bezposredniego pomiaru. Zwiekszenie czulosci, a tym samym dokladnosci identyfikacji ruchu wód, wymaga stosowania zródel o duzej aktywnosci, zwlaszcza gdy ilosci znakowanych wód sa duze, co stwarza powazne zagrozenie radiologiczne dla czlowieka oraz powoduje skazenie naturalnego srodowiska. » Znany jest równiez sposób identyfikacji ruchu wód podziemnych i powierzchniowych przez ich znakowa¬ nie zwiazkami kompleksowymi w postaci niepromieniotwórczej, których wykrywanie i oznaczanie w wodzie prowadzi sie metodami analizy aktywacyjnej lub spektrofiuorymetrii. Sposób ten eliminuje zagrozenie radiolo¬ giczne, jednak czas oznaczania tych zwiazków w wyplywach metoda analizy aktywacyjnej jest na ogól bardzo dlugi, a sam proces oznaczania pracochlonny i kosztowny, Ponadto, zarówno przy oznaczaniu metoda analizy aktywacyjnej jak i spektrofiuorymetrii, czynnikiem utrudniajacym pomiary lub wrecz je uniemozliwiajacym sa naturalne sole zawarte w wodzie. * Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci. Oel ten zostal osiagniety za pomoca sposobu identyfikacji ruchu wód podziemnych i powierzchniowych wedlug wynalazku, przez znakowanie radioizotopem ln114m zadawanym do wody w postaci wodnego roztworu kompleksowego zwiazku In114m(III)—EDTA oraz wykrywanie i oznaczanie tego radioizotopu w badanych wyplywach. i Istota wynalazku polega na tym, ze pobrane próbki wody najpierw oczyszcza sie z kationów za pomoca kationitu, po czym dodaje sie nosnika i wytraca ind w postaci wodorotlenku, po uprzednim wyparciu go2 98 440 z kompleksowego zwiazku ln(lll)-EDTA trójwartosciowym zelazem w srodowisku alkalicznym. Wytracone wodorotlenki, zawierajace radioizotop In114m, miesza sie nastepnie z cieklym scyntylatorem zelujacym, tak aby osad byl zawieszony w calej objetosci scyntylatora i poddaje badaniom na spektrometrze scyntylacyjnym- » Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest bardzo wysoka czulosc oznaczania znacznika, dochodzaca do *10"l3Ci/dm3 wody, przy czym wykrywana tym sposobem zawnrtosc radioizotopu ln114rn jest przeszlo 10000 razy mniejsza od dopuszczalnego stezenia w wodzie pitnej, co zmniejsza do minimum ryzyko skazen, a jednoczesnie obniza wielokrotnie koszty. Ponadto sposób ten pozwala na szybkie, biezace sledzenie ruchu wód, bez wzgledu na ich sklad chemiczny i stopien mineralizacji oraz zanieczyszczenie. « Przedmiot wynalazku jest dokladniej przedstawiony w przykladowym zastosowaniu ponizej. • Sposób identyfikacji ruchu wód podziemnych i powierzchniowych polega na tym, ze wode znakuje sie promieniotwórczym izotopem indu ln114m w postaci zwiazku kompleksowego In(lll)—EDTA, Zwfazek ten, zadany do wody w formie roztworu wodnego, przemieszcza sie wraz zbadana woda ulegajac tylko w bardzo nieznacznymi stopniu sorpcji w materiale skalnym, przez który woda przeplywa. Nastepnie w miejscach wyplywu wody pobiera sie próbki, w których oznacza sie zawartosc ln)l14m celem stwierdzenia obecnosci znakowanej wody i ilosciowego okreslenia jej przeplywu. Oznaczenie przeprowadza sie tak, ze pobrana próbke wody poddaje sie wstepnej demineralizacji z kationów za pomoca wymieniacza jonowego — silnie kwasnego kationitu, po czym dodaje sie do próbki pewna ilosc nosnika w postaci niepromieniotwórczego azotanu indowego, a nastepnie rozbija sie zwiazek kompleksowy ln(lll)-EDTA przez podstawienie trójwartosciowym zelazem w srodowisku alkalicznym i wytracenie ln114m wraz z nieprornieniotwórczym nosnikiem i nadmiarem zelaza w formie wodorotlenków ln114m(OH)3 i ln(OH)a oraz Fe(OH)3. Po odstaniu roztwór dekantuje sie a pozostaly osad po wyplukaniu i odwirowaniu miesza sie z cieklym scyntylatorem zelujacym i poddaje pomiarom w spektrometrze scyntylacyjnym o ^niskim biegu wlasnym. Z* porównan i a liczby zliczen, zarejestro¬ wanej dla badanej próbki i próbki wzorcowej, oblicza sie aktywnosc wlasciwa badanej próbki znaczonej In114m. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób identyfikacji ruchu wód podziemnych i powierzchniowych przez znakowanie radioizotopem Inll4m zadawanym do wody w postaci wodnego roztworu kompleksowego zwiazku In114m(lll)—EDTA oraz wykrywanie i oznaczanie tego radioizotopu w badanych wyplywach, znamienny tym, ze pobrane próbki wody najpierw oczyszcza sie z kationów za pomoca kationitu, po czym do vi a je sie nosnika i wytraca ind w postaci wodorotlenku, po uprzednim wyparciu go z kompleksowego zwiazku In(lll)—EDTA trójwartosciowym zelazem w srodowisku alkalicznym, a nastepnie wytracone wodorotlenki zawierajace radioizotop In114m miesza sie z cieklym scyntylatorem zelujacym, tak aby osad byl zawieszony w calej objetosci scyntylatora i poddaje badaniom na spektrometrze scyntylacyjnym. ¦ Prac. Poligraf, UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL