Wynalazek niniejszy dotyczy maszyny do zakladania wlókna zarowego na wspor¬ nik wewnetrzny lampki elektrycznej lub przyrzadu podobnego i ma na celu usku¬ tecznianie tej czynnosci mechanicznie.Oprócz dracianych wieszaków, prze¬ znaczonych do podtrzymywania wlókna za¬ rowego, wsporniki zarówek elektrycznych sa zaopatrzone jeszcze w druty biegunowe do doprowadzania pradu. Przy mechanicz- nem zakladaniu wlókna zarowego najwiek¬ sza trudnosc stanowi przytwierdzanie go do drutów biegunowych, albowiem trudno jest bardzo umiescic druty te zawsze do¬ kladnie wzgledem zakladanego wlókna, co jest konieczne do zamocowania tegoz.Dla ulatwienia dokladnego umieszcze¬ nia drutów biegunowych wsporniczek osa¬ dza sie w mysl wynalazku nieruchomo, przyrzad zas doprowadzajacy wlókno za¬ tacza pewna droge naokolo niego i zajmu¬ je kolejno polozenia robocze wzgledem drutów biegunowych i wieszaków. Przy takim ukladzie mozna druty biegunowe u- miescic uprzednio w polozeniu prawidlo- wem, a nastepnie dopiero doprowadzac wlókno, dzieki czemu drut biegunowy i wlókno mozna zmocowac ze soba. Rozu¬ mie sie, ze prosciej jest regulowac ruch wlókna, anizeli polozenie drutu bieguno¬ wego, który podlega calemu szeregowi ob¬ róbek, zanim wlókno zostanie na nim u-mieszczone. Wyniki najkorzystniejsze pod wzgledem pewnosci dzialania osiaga sie, gdy kolejne stopnie obróbki wsporniczka, poprzedzajace przylutowanie go do banki, uskutecznia ta sama maszyna. Robotnik nie potrzebuje wówczas dotykac wsporniczka, co wywoluje czestokroc drobne zmiany w polozeniu drutów biegunowych.Wedlug wynalazku niniejszego, odpo¬ wiednie urzadzenie doprowadzajace nada¬ je poczatkowo wlóknu polozenie, w któ- rem zostaje ono przymocowane do jednego z drutów biegunowych. Nastepnie wlókno zaklada sie na wieszaki, poczem zajmuje ono takie polozenie, ze mozna je przymo¬ cowac do drugiego drutu biegunowego.Przymocowywanie odbywa sie w ten spo¬ sób, ze wlókno zaciska sie w zagietym koncu drutu biegunowego, umieszczonym pomiedzy szczekami zacisku. Przy swym ruchu wlókno uderza o ruchomy oporek, u- mieszczony w stosunku do kierunku ruchu wlókna poza koncem drutu biegunowego i bezposrednio do niego przyciskany. Opo¬ rek ten zapobiega wiec wystawaniu zby¬ tecznej czesci wlókna po zacisnieciu dru¬ tu biegunowego.W technice lamp zarowych rozróznia sie dwa zasadniczo odmienne typy lampek, mianowicie lampki prózniowe i gazowane o cechach na tyle ogólnie znanych, ze bliz¬ sze ich omawianie byloby rzecza zbytecz¬ na. Wzgledem cech zewnetrznych nalezy zaznaczyc, ze wspooiiczek lamp próznio¬ wych wyróznia sie tern, ze wlókno zarowe rozpiete jest zygzakowato na haczykach, umieszczonych w dwóch róznych pla-, szczyznach. Wlókno zarowe lampy gazo¬ wanej ma postac spiralki, która podtrzy¬ muja druciane wieszaki, wykonane w ksztalcie uszek i umieszczone w jednej plaszczyznie. Wynalazek niniejszy mozna zastosowac do lampek obu tych rodza¬ jów.W szczególnej odmianie wykonania wlókno spiralkowe osadza sie na wiesza¬ kach, majacych postac uszek. Wlókno przy¬ mocowuje sie do drutu biegunowego w spo¬ sób opisany powyzej, poczem zaklada sie je na poszczególne uszka. Uszka te posia¬ daja (znaczny skok skrecenia, dzieki cze¬ mu sa latwo dostepne dla drutu lub spi¬ ralki.W mysl wynalazku do zakladania lub nawijania drutu lub spiralki sluzy przy¬ rzad doprowadzajacy, poruszajacy sie w ten sposób, ze drut lub spiralka zataczaja droge w ksztalcie linji srubowej, wzdluz której leza uszka. Zasade te mozna rozwia¬ zac konstrukcyjnie w sposób najrozmait¬ szy. Wedlug jednej z odmian wynalazku stosuje sie czesc, posiadajaca oprócz ru¬ chu po okreslonym torze jeszcze ruch po¬ dwójny, a mianowicie naokolo wlasnej osi oraz w kierunku tej osi, przyczem spiralki lub drut prosty doprowadzaja sie w punk¬ cie, znajdujacym sie na wspomnianej cze¬ sci zewnatrz osi. Przewiercona w srodku rurke mozna w tym celu zaopatrzyc w kól¬ ko zebate, poruszajace sie po wiencu ze¬ batym. Jeden z wylotów kanalu srodkowe¬ go rury jest umieszczony mimosrodowo wzgledem osi kólka. Rurka moze sie przy- tem poruszac wzdluz wlasnej osi w obu kierunkach.Przy zakladaniu wklada sie do przy¬ rzadu doprowadzajacego spiralke okreslo¬ nej dlugosci, która podczas nawijania wy¬ suwa sie z wydrazonej rury. Skoro przy¬ rzad nawijajacy znajdzie sie obok dru¬ giego drutu biegunowego, natenczas koniec zwoju wyslizguje sie z otworu przyrzadu doprowadzajacego i zostaje pochwycony i doprowadzony w polozenie, w którem moz¬ na go przymocowac do drugiego drutu bie¬ gunowego. W tym celu mozna zastosowac palec, poruszajacy sie wtraz z czescia ob¬ rotowa.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny maszyny wedlug wyna¬ lazku niniejszego, fig. 2—przekrój tej ma¬ szyny przez os przyrzadu doprowadzaja- — 2 —cejjo drut lub spiralke, a fig. 3—szczegól przyrzadu doprowadzajacego.Maszyna sklada sie z przyrzadu 10 do doprowadzania drutu, z podstawki 11 na wieszaki i druty biegunowe, oraz z zaci¬ sków 26, 27, przeznaczonych do przytwier¬ dzania wlókna prostego lub spiralki do drutów biegunowych.Przyrzad doprowadzajacy sklada sde z kolistej czesci 12, poruszajacej sie na lo¬ zyskach kulkowych 13 i 14 po nierucho¬ mym Stole 15. Na czesci 12 miesci sie ko¬ ziolek 16, w którym osadzona jest obroto¬ wo rurka 17 (fig. 2). Na rurce tej zaklino¬ wane jest kólko zebate 18, biegnace przy ruchu obrotowym czesci 12 po wiencu ze¬ batym 19 stolu 15. Rurka 17 posiada otwór srodkowy 20, a ksztalt taki, ze wylot otwo¬ ru tego, skierowany ku srodkowi stolu 15, zajmuje miejsce mimosrodowe wzgledem osi kólka zebatego. Przy ruchu obrotowym czesci 12 kólko to, scziepiajac sie z wien¬ cem 19, nadaje rurce 17 ruch obrotowy.Rurka 17 jest osadzona w ten sposób, ze moze sie przesuwac wzdluz swej osi w o- bu kierunkach w kólku zebatem 18, jak równiez i w koziolku lozyskowym 16, wskutek czego wylot 21 otworu 20 rurki otrzymuje ruch potrójny, a mianowicie ruch po torze kolowym i jednoczesnie ruch podwójny naokolo osi i w kierunku osi kólka zebatego 18. Jezeli do otworu 20 rurki 17 wprowadzic skrecone wlókno za¬ rowe, to przy wyjsciu przez wylot 21 za.~ tarcza ono droge w ksiztalcie linji srubowej.Podstawa 11 pod wspornik lampy skla¬ da sie z walka 22, na którym umieszczona jest tarcza 23. Gdy wspornik lampki zo¬ stanie doprowadzony zapomoca pominiete¬ go na rysunku trzymadla do polozenia, w którem opiera sie on zgrubionym koncem swego slupka o tarcze 23, mozna przyjac, ze druciane wieszaki mieszcza sie na tej samej wysokosci wzgledem urzadzenia do¬ prowadzajacego 10. W celu scentrowania wspornika lampki tarcza 23 posiada wy¬ drazenie srodkowe, w które wchodzi do¬ kladnie dostosowany slupek ze zgrubieniem na koncu. Druty biegunowe 24 i 25 mozna uprzednio wygiac w ten sposób, ze znajda sie one pomiedzy tarcza 23 i zaciskami 26 i 27, osadzonemi zapomoca koziolków 28, 29 obrotowo w pierscieniu, polaczonym ze stolem 15. Tarcza 23 posiada jeszcze opo- rek 31.Zaciski 26 i 27 mozna uruchomiac za¬ pomoca walca kciukowego 33, przesuwa¬ nego wzdluz walka 22 do góry i wdól.Ruch ten otrzymuje walec 33 za posred¬ nictwem dzwigni 34, osadzonej obrotowo w miejscu 35. Dzwignia ta obejmuje widel¬ kami swemi 36 trzpienie 37, umieszczone na walcu 33. Zaciski 26 i 27 przeciskaja sie do walca 33 zapomoca sprezyn 38 i 39.Zasilanie urzadzenia doprowadzajacego odbywa sie w sposób nastepujacy.Przedstawiona na fig. 1 lejkowata rur¬ ke 39 mozna umiescic w ten sposób wizgle- dem urzadzenia doprowadzajacego, ze o- twór jej 40 (fig. 3) stanowi przedluzenie otworu 20. Skrecone wlókno,* wprowadzo¬ ne do lejka, przeslizguje sie pod dziala¬ niem wlasnego ciezaru wdól i znajdzie sie w otworze 20. Gdyby wlókno nie wyszlo przez wylot 21, mozna przez lejkowata rurke wprowadzic gietka iglice, dopasowa¬ na do otworu 40, która przy jej przesunie¬ ciu wdól zmusi wlókno do dalszego posu¬ wania sie w otworze 20 az do wylotu 21.Do przepychania wlókna mozna zamiast iglicy stosowac sprezone powietrze.W koziolku 16 osadzony jest obrotowo w punkcie 53 palec 42, skierowany promie¬ niowo ku srodkowi stolu 15. Palec ten o- trzymuje ruch od kciuka 43, biegnacego po torze 54 stolu 15. Drugi palec 44, osa¬ dzony równiez w koziolku 16, zaopatrzo¬ ny jest w krazek 45 (fig. 2), biegnacy po krawedzi 46 stolu 15, i naciska wystepem na kolnierz 47 rury 17. Krawedz 46 po¬ siada ksztalt taki, ze rura 17 moze wyko¬ nywac ruchy zwrotne. — 3 —Maszyna pracuje w sposób nastepu¬ jacy.Wspornik lampki ustawia sie w ten spo¬ sób, aby srodkowy slupek jego spoczal górna soczewka w srodkowem wydrazeniu tarczy 23. Druty biegunowe znajda sie wówczas pomiedzy tarcza 23 a szczekami 26 i 27. Dla umieszczenia, wlókna spiralne¬ go na wieszakach wrzuca sie je do lejko¬ watej czesci rury 39. Pod dzialaniem swe¬ go ciezaru wlókno przesunie sie wdól i z pewna szybkoscia wpadnie w otwór 20 ru¬ ry 17. Jezeli nie wysunie sie ono przytem przez wylot 21, to mozna je w sposób opi¬ sany powyzej zmusic do wyjscia z otworu 20, np. zapomoca sprezonego powietrza.Otwór rury 17 umieszczony jest w ten sposób, ze spiralka przy wyjsciu zen znaj¬ duje sie w haczykowatem zgieciu konca drutu biegunowego 25 (fig. 1). Podczas swego ruchu spiralka uderza o palec 42, przycisniety do drutu biegunowego. Gdy spiralka znajduje sie w polozeniu prawi- dlowem, walec kciukowy 33 porusza sie do góry, wslftitek czego haczykowaty ko¬ niec zaciska sie. Czesc 12 wprawia sie wtedy w ruch obrotowy zapomoca dowol¬ nego zródla sily, nieprzedstawionego na rysunku, wskutek czego rura 17 otrzymuje opisany powyzej ruch potrójny. Wlókno spiralne, przymocowane do drutu biegu¬ nowego 25, wyciaga sie przy tym ruchu z otworu i przebiega droge po linji srubowej.Poniewaz wieszaki zaopatrzone sa w uszka, wlókno nawleka sie na nie wskutek swe¬ go ruchu po linji srubowej. Dlatego tez jest rzecza niezbedna, azeby rura 17 obra¬ cala sie pomiedzy dwoma kolejnemi wie¬ szakami o kat 360°. Gdy wlókno zostanie zalozone na wszystkie uszka, wówczas o- twór 21 znajduje sie pomiedzy ostatniem uszkiem a zaciskiem 26, koniec zas wlókna wyslizguje sie wtedy z wylotu 21 rury 17.Przy zakladaniu wlókna powinno ono byc dokladnie odciete, poniewaz najmniejsza zmiana jego dlugosci wywoluje róznice w natezeniu swiatla i w zuzyciu pradu. Spi¬ ralka o scisle wymierzonej dlugosci wsu¬ wa sie do otworu 20 i przy nawlekaniu jej stopniowo z tego otworu wyciaga sie. W chwili, gdy spiralka wyslizgnie sie z otwo¬ ru 21, kciuk 45 palca 44 wpada na wystep krawedzi 46 i pociaga rure 17 nazewnatrz wbrew dzialaniu sprezyny 48. Spirala opa¬ da wówczas swym koncem wdól, lecz te¬ mu ruchowi zapobiega palec 42, który wskutek szczególnego ksztaltu podwyzszo¬ nej krawedzi stolu 15 porusza sie ku srod¬ kowi, tworzac w ten sposób rodzaj mostu lub prowadnicy pomiedzy ostatniem u- szkiem a koncem drutu biegunowego 24.W tym momencie walek 22 obraca sie za¬ pomoca nieprzedstawionego na rysunku mechanizmu a maly kat, wskutek czego o- porek 31 przyciska sie do drutu bieguno¬ wego 24 i tern samem wprowadza spiiralke w polozenie wlasciwe wzgledem tego dru¬ tu. Wtedy walec kciukowy 33 unosi sie znowu do góry, drut zas biegunowy 24 za¬ ciska, sie. Zaciski 26 i 27 posiadaja taki ksztalt, ze przy podnoszeniu sie walca 33 do góry zacisk 27 zamyka sie wczesniej, anizeli zacisk 26. Zapobiega to zaciskaniu drutu biegunowego 24, jezeli wlókno spi¬ ralne nie znajduje sie jeszcze watym koncu. Walec kciukowy 33 ma taki ksztalt, ze ramie zacisku 27 slizga sie po jego powierzchni scisle walcowej, gdy drut biegunowy 25 jest w dostatecznym stopniu zacisniety. PL