Przedmiotem wynalazku jest lozysko swobodne przenoszace niewielkie obciazenia, przeznaczone do osadzania elementu ruchomego nie wymagajacego momentu zwrotnego, przykladowo: zyroskopu, logometru lub igly magnetycznej kompasu.Znane jest osadzenie ruchomego elementu w lozysku swobodnym w postaci magnetycznego lozyska nosnego, które sklada sie z dwóch pierscieni wykonanych ze zwinietej tasmy magnetycznej. Jeden z pierscieni osadzony jest w czopie ruchomego elementu, drugi zas w obudowie lozyska. Tasma, z której wykonane sa pierscienie, magnesowana jest w kierunku jej grubosci. Po zwinieciu, pierscienie te stanowia trwale magnesy, których linie sil przebiegaja radialnie w stosunku do osi czopu ruchomego elementu, przy czym kierunki linii sil w magnesach osadzonych w czopie i w obudowie lozyska sa przeciwne. Wskutek tego wystepuja sily radialne uniemozliwiajace zetkniecie sie ze soba magnesów osadzonych w czopie i w obudowie lozyska. Znane sa równiez lozyska, w których obudowa zawiera cewke polaczona ze zródlem pradu stalego, stanowiac elektromagnes.Znane lozyska nie nadaja sie do przyrzadów pomiarowych wielkosci magnetycznych. Lozyska te uniemozliwiaja budowe przyrzadów pomiarowych sluzacych bezposrednio do pomiaru wielkosci magnetycz¬ nych, gdyz obce pole magnetyczne narusza równowage miedzy polami magnetycznymi wytworzonymi przez pierscienie lozyska.Celem wynalazku jest opracowanie rozwiazania lozyska umozliwiajacego bezstykowa prace przyrzadów przeznaczonych do pomiarów wielkosci magnetycznych. Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze elektrety stanowia elementy lozyska i osadzone sa koncentrycznie wzgledem siebie w obudowie oraz w czopie lozyska. Elektrety uksztaltowane sa tak, ze kierunki linii sil pól elektrostatycznych wytworzonych przez oddzialywujace na siebie elektrety — sa przeciwne. Wystepujace radialnie sily wytworzone przez pole elektrostatyczne uniemozliwiaja zetkniecie sie czopu z gniazdem lozyska. • Proponowane rozwiazanie umozliwia budowe przyrzadów do pomiarów wielkosci magnetycznych, a po¬ nadto lozysko jest lzejsze od znanych lozysk, poniewaz elementami skladowymi sa elektrety o nieduzym2 97 872 ciezarze wlasciwym. Lozysko pracuje niezawodnie w róznych osrodkach o wlasciwosciach dielektrycznych lub w prózni. Mozna zrealizowac rozwiazania lozyska jako promieniowe badz oporowe. « Wynalazek umozliwia stosowanie kilku lozysk, co zapewnia wieksza nosnosc ukladu lozyskowego.Przedmiot wynalazku zostanie blizej wyjasniony w przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku. < Elektret 1 przykladowo z materialów ceramicznych, w postaci walca zaopatrzonego w otwór, ma rózne znaki ladunku elektrostatycznego na powierzchniach walcowych. W otworze osadzony jest na osi 2 element ruchomy przyrzadu. Bektret 1 stanowi czop lozyska. Drugi z elektretów 3 w postaci pierscienia osadzony jest w obudowie lozyska. Elektret 3 stanowiacy gniazdo lozyska ma rózne znaki ladunku elektrostatycznego na powierzchni wewnetrznej i zewnetrznej pierscienia, a ponadto przeciwne do znaków pierwszego elektretu 1. < Lozysko umozliwia realizacje swobodnego zawieszenia czopu w gniezdzie lozyska. W lozysku do przeno¬ szenia obciazenia, wykorzystane jest oddzialywanie pola elektrostatycznego wytworzonego przez elektrety. < Elementy lozyska zapewniaja utrzymanie osi obrotu w polozeniu stalym wzgledem gniazda.Gdy natomiast dzialaja sily promieniowe lub osiowe wtedy nastepuje przemieszczenie osi obrotu wzgledem gniazda lozyska o wielkosci odpowiadajace nowemu stanowi równowagi. Przemieszczenia sa niewiel¬ kie, gdyz sily oddzialujacych na siebie elektretów zmieniaja sie z kwadratem zmian odleglosci. ' W ustalonej dla danego obciazenia osi równowagi, uklad pracuje bez zmian polozenia. PL