PL97801B1 - Sposob okreslania stopnia zagrozenia tapaniami w gorotworze naruszonym eksploatacja - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób okreslania zagrozenia tapaniami w górotworze naruszonym eksploata¬ cja, metoda sejsmoakustyczna.Znane w technice górniczej metody sejsmoakustyczne sluzace do okreslenia stopnia zagrozenia tapaniami polegaja glównie na przetwarzaniu naturalnych impulsów górotwoiu za pomoca przetworników elektromecha¬ nicznych na impulsy elektryczne, które po zarejestrowaniu sa analizowane. I tak na przyklad aktywnosc góro¬ tworu okresla sie na podstawie energii i liczby impulsów w okreslonym przedziale czasu. Stosuje sie równiez pomiar amplitudy przyspieszen poszczególnych impulsów naturalnych górotworu. W zaleznosci od wartosci amplitudy przyspieszenia, impulsy grupuje sie w odpowiednich przedzialach, przy czym liczba impulsów okreslo¬ nego przedzialu w funkcji czasu, daje informacje o stopniu zagrozenia tapaniami. Analizuje sie równiez w okre¬ slonych przedzialach czasu charakter impulsów, to znaczy ich liczbe w funkcji amplitudy lub rozklad interwa¬ lów czasu pomiedzy kolejnymi, naturalnymi impulsami po wstrzasach wywolanych odpaleniem materialów wybuchowych.Znane sa równiez metody okreslania naprezen w górotworze przez wywolywanie w badanym rejonie lokal¬ nych fal sejsmicznych za pomoca mlotka udarowego, materialu wybuchowego itp. Predkosc rozchodzenia sie fal poprzecznych i podluznych lub wspólczynnik tlumienia tych fal jest miara naprezenia, które daje informacja o stopniu zagrozenia tapaniami badanego rejonu.Stosujac znana metode wzbudzania w górotworze drgan o czestotliwosci akustycznej oraz rejestracji impul¬ sów przenoszonych przez górotwór w znanej odleglosci od zródla drgan, w odróznieniu od powyzszych wedlug wynalazku, okresla sie stosunek gestosci widmowej drgan w pasmie fi — f2, lezacym w zakresie czestotliwosci wiekszych niz 500 Hz, do gestosci widmowej drgan w pasmie f3 — f4, lezacym w zakresie czestotliwosci mniej¬ szych niz 1000 Hz, przy czym stosunek ten stanowi wspólczynnik okreslajacy stopien zagrozenia tapaniami w badanym rejonie.Przykladowo dla okreslenia stopnia zagrozenia tapaniami wedlug wynalazku, nalezy w badanym rejonie pokladu wywiercic prostopadle do ociosu dwa, oddalone od siebie, równolegle otwory na glebokosc okolo 15o 97 801 metrów. W pierwszym otworze umieszcza sie w odleglosciach co 1 metr male ladunki wybuchowe. W drugim otworze umieszczony zostaje szerokopasmowy przetwornik pomiarowy, polaczony z magnetycznym rejestrato¬ rem pomiarowym. Ladunki wybuchowe odpalane sa kolejno, równoczesnie przesuwany jest przetwornik tak, aby odleglosc pomiedzy odpalanym ladunkiem wybuchowym i przetwornikiem pomiarowym nie ulegla zmianie.Fale akustyczne wytwarzane przez ladunki wybuchowe po przejsciu zawsze tej samej odleglosci w pokladzie przetwarzane sa przez przetwornik pomiarowy na impulsy elektryczne, które zostaja zarejestrowane na tasmie magnetycznej za pomoca magnetofonu pomiarowego. Impulsy rejestruje sie w pasmie od 20 Hz do 20 kHz, przy czym istotne jest równiez na jakiej glebokosci w otworze dokonany zostal pomiar.Tak "zarejestrowane impulsy analizowane sa za pomoca waskopasmowego analizatora i przekazywane do rejestratora poziomu w którym zostaja zapisane w funkcji czestotliwosci w podziale od 20 Hz do 20 k4z. Na podstawie rozkladu gestosci widmowej drgan oblicza sie wspólczynnik K = Aw/An, gdzie Aw - gestosc widmo¬ wa drgan dla przedzialu fx — f2 lezacego w pasmie od 500 Hz do 20 kHz, An — gestosc widmowa drgan dla przedzialu f3 — f4 lezacego w pasmie od 20 Hz do 1000 Hz. Wartosc wspólczynnika „K" i jego zaleznosc od tego na jakiej glebokosci w otworze zostal dokonany pomiar, jest miara stopnia zagrozenia tapaniami badanego pokladu, przy czym przedzialy fx — f2 oraz f3 — A okresla sie w zaleznosci od wlasnosci fizyko-chemicznych badanego ^pokladu skal. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób okreslania stopnia zagrozenia tapaniami w górotworze naruszonym eksploatacja, droga wzbudzania w górotworze drgan o czestotliwosci akustycznej oraz rejestracji impulsów przenoszonych przez górotwór w zna¬ nej odleglosci od zródla drgan, znamienny t y m, ze zarejestrowane na przyklad na tasmie magnetycznej impulsy, analizuje sie za pomoca waskopasmowego analizatora i przekazuje do rejestratora poziomu, w którym zostaja zapisane w funkcji czestotliwosci w przedziale od 20 Hz do 20 kHz, przy czym stosunek gestosci widmo¬ wej drgan w pasmie fi — f2, lezacym w zakresie czestotliwosci wiekszych niz 500 Hz, do gestosci widmowej drgan w pasmie f3 — f4, lezacym w zakresie czestotliwosci mniejszych niz 1000 Hz, stanowi wspólczynnik okre¬ slajacy stopien zagrozenia tapaniami. Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL