Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomiaru przesuniecia fazowego miedzy dwoma sygnalami okreso¬ wymi majacy zastosowanie przy informacji zakodowanej w zmianach przesuniecia fazowego mierzonych sygna¬ lów, jak równiez w zastosowaniach specjalnych pomiaru przesuniecia fazowego przy równoczesnej niewrazliwo- sci ukladu na równoczesna zmiane czestotliwosci na obydwu wejsciach.Znane i dotychczas stosowane rozwiazanie ukladu do pomiaru przesuniecia fazowego miedzy dwoma sygnalami okresowymi oparte na detekcji fazowoczulej — nanowoltomierz homodynowy (przeznaczony glównie do pomiarów napiec na tle zaklócen) pozwala na jednym z zakresów na pomiar przesuniecia fazowego dla wybranej i nastawionej recznie wartosci oraz recznym dostrojeniu sie na maksimum wskazan wbudowanego miernika wskazówkowego, co jest jednoznaczne odpowiedniemu statycznemu przesunieciu fazowemu.Znany jest równiez z polskiego opisu patentowego nr 56822 fazomierz w którym napiecie wejsciowe jest zamieniane na przebieg prostokatny. Przez zrózniczkowanie tego przebiegu prostokatnego na przyklad za pomo¬ ca ukladu rózniczkujacego zlozonego z kondensatora i rezystora otrzymuje sie impulsy wlaczajace i wylaczajace (sterujace) przerzutnik bistabilny. Przebieg prostokatny bezposrednio lub posrednio z bistabilnego przerzutnika jest podawany na organ usredniajacy, który stanowi ustrój elektromechaniczny miernika wskazówkowego. W tego typu przyrzadach pomiarowych brak jest jednak ukladu pozwalajacego na uzyskanie dodatkowego sygnalu wyjsciowego (napiecia lub pradu) proporcjonalnego do wartosci przesuniecia fazowego.Znany jest równiez uklad pracujacy w tej samej technice o wyzszej czulosci z zastosowaniem multiwibrato- rów synchronizowanych, lecz o waskim czestotliwosciowym zakresie pracy, który umozliwia wprawdzie pomiar przesuniecia fazowego do 160° w zakresie czestotliwosci 20 Hz do 100 Hz, ale z uchybem ±1°.Istota wynalazku polega na tym, ze w ukladzie do pomiaru przesuniecia fazowego miedzy dwoma sygnala¬ mi okresowymi zawierajacym wzmacniacze wejsciowe, których wyjscia polaczone sa z wejsciami zespolu formu¬ jacego impulsy sterujace przerzutnikiem bistabilnym, który jest polaczony z czlonem usredniajacym z którego sygnal przekazywany jest na wejscie wzmacniacza koncowego, czlon usredniajacy zlozony z rezystora i konden¬ satora jest odseparowany dwustronnie tranzystorami pracujacymi w ukladzie o wspólnym kolektorze od prze¬ rzutnika bistabilnego i wzmacniacza koncowego.1 97 798 Uklad wedlug wynalazku pozwala na dokonywanie pomiarów przesuniecia fazowego przy równoczesnej niewrazliwosci ukladu na równoczesna zmiane czestotliwosci obydwóch sygnalów pomiarowych a jednoczesnie zapewnia liniowa charakterystyke fazomierza i moze byc podlaczony do róznego rodzaju przyrzadów posiada cych wejscie napieciowe. Ponadto wyjscie napiecia stalego ukladu jest proporcjonalne do przesuniecia fazowego co umozliwia zastosowanie tego ukladu w automatyce przemyslowej.Uklad wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. I przedstawia schemat blokowy ukladu, a fig. 2 - schemat ideowy plytki P3.Uklad sklada sie z trzech polaczonych ze soba plytek Pi, P2 i P3 oraz miernika M, przy czym plytka P, ma zabudowane wzmacniacze o wejsciach Gi, G2 i G3, a plytka P2 jest wyposazona w zespól formujacy impulsy, sterujace, zas plytka P3 posiada przerzutnik bistabilny, czlon usredniajacy i wzmacniacz koncowy o wyjsciu G5.Na wejscie pomiarowe Gr iG2 wzmacniaczy, podaje sie sygnaly okresowe o polaryzacji dodatniej lub symetryczne wzgledem zera. Z przebiegów prostokatnych uformowanych na plytce Pi uformowane sa na plytce P2 impulsy sterujace o przesunieciu 0° lub 180°, które steruja przerzutnikiem bistabilnym. Otrzymany zprze- rzutnika bistabilnego przebieg prostokatny o czasie trwania zaleznym od przesuniecia fazowego, jest podawany poprzez tranzystor Tx i rezystor Ri na czlon usredniajacy zlozony z rezystora R2 i kondensatora C. Z czlonu usredniajacego sygnal przekazywany jest za posrednictwem tranzystora T2 i rezystora R3 na wzmacniacz konco-* wy skladajacy sie z tranzystora T3 i rezystora R4 i R5. Z tranzystora T3 sygnal podawany jest w postaci napie¬ cia poprzez rezystory R7 i Rj t oraz tranzystor T5 na wyjscie G5. Odczyt wartosci statycznych kata fazowego umozliwia zespól zlozony z rezystorów R6, R8, R9, tranzystora T4, rezystora regulacyjnego R2 0 oraz miernika wskazówkowego M. Kalibracja fazomierza nastepuje za posrednictwem wzmacniacza wejsciowego o wejsciu G3 i wyjsciu G4 po przelozeniu na wejscie sygnalu trójkatnego. PL