Przedmiotem wynalazku jest sposób wyznaczania przyblizonej odleglosci zródla pola elektromagnetyczne¬ go z antena magnetyczna o dowolnej i nieznanej orientacji w osrodku elektrycznie niejdnorodnym i anizotropo¬ wym, znajdujacy zastosowanie w ratownictwie górniczym.Dotychczas stosowany sposób wyznaczania odleglosci zawalonych górników wyposazonych w indywidual¬ ne nadajniki oparty jest na zasadach radionawigacji. Namiaru zawalonego górnika dokonuje sie w strefie dalekiej, to jest w takiej, w której nie ma skladowej pola skierowanej wzdluz promienia, przy pomocy odbiornika wyposa¬ zonego w antene ramowa. Minimum sygnalu wyznacza plaszczyzne kierunkowa zródla pola elektromagnetycz¬ nego powszechnie w radionawigacji zwana kierunkiem, W praktyce namierzajacy musi odejsc od miejsca zawalu i dokonac na drodze graficznej wyznaczenia przyblizonego miejsca zawalonego górnika.: Powyzszy sposób mozliwy jest do realizacji przy pionowym, wzglednie bliskim pionowego, usytuowaniu anteny nadawczej zawalonego górnika, co nie zawsze jest spelnione w praktyce. Dodatkowe utrudnienie namiaru zawalonego górnika znanym sposobem stanowi duze nasilenie konstrukcji stalowych terenu pozawalowego, które' w krancowym przypadku uniemozliwiaja przeprowadzenie namiaru.Powyzsze wady i niedogodnosci stosowanego sposobu zmuszaja ekipe ratownicza do wykonania nawet kilkunastu namiarów i na drodze eliminacji najbardziej rózniacych sie namiarów, ustalenia przyblizonego miejsca zawalonego górnika, co w konsekwencji prowadzi do przedluzenia akcji ratowniczej. , Istota sposobu wedlug wynalazku jest, ze w punkcie odbioru w strefie bliskiej i posredniej mierzy si^ najwieksza amplitude magnetycznej skladowej pola, przy czym pdleglosc zródla tego pola wyznacza sie z zalez¬ nosci sredniej wartosci rzeczywistej amplitudy wypadkowego wektora magnetycznej skladowej pola wzbudzone-" go przez elementarny dipol magnetyczny o dowolnej orientacji przestrzennej, od odleglosci tego dipola ód punktu odbioru. • V\' \ ' - Sposób wedlug wynalazku jest latwy w realizacji, a uzyskany tym sposobem wynik nie zalezy do wlasci¬ wosci elektrycznych osrodka i z dokladnoscia±11,5% nie zalezy od orientacji anteny nadawczej.2 97 708 Przedmiot wynalazku w przykladzie realizacji sposobu wedlug wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym zobrazowano punkt odbioru i zródlo pola w osrodku skalnym.W sposobie wedlug wynalazku w strefie bliskiej, wzglednie posredniej, obiera sie punkt pomiarowy 0.W punkcie tym przy pomocy anteny magnetycznej szuka sie takiego usytuowania anteny, przy którym uzyskuje sie maksimum sygnalu. Nastepnie dokonuje sie pomiaru amplitudy magnetycznej skladowej pola (He,) za pomoca pomiarowego ukladu odbiorczego. Z zaleznosci r = 0,487 ^JS/He77~ w której J oznacza natezenie pradu plynacego w uzwojeniu magnetycznej anteny nadawczej, S - sumaryczna powierzchnie wszystkich zwojów mag¬ netycznej anteny nadawczej. Iloczyn JS jest wielkoscia znana wynikajaca z danych technicznych indywidualnego nadajnika górniczego. Wyliczona z zaleznosci wielkosc r okresla odleglosc punktu pomiarowego 0 od zródla pola elektromagnetycznego m.Sposób wedlug wynalazku jest wygodny w zastosowaniu, bowiem po jednym pomiarze okresla odleglosc zródla pola elektromagnetycznego oraz daje mozliwosc wyskalowania ukladu odbiorczego w jednostkach odleg¬ losci, co zapewnia natychmiastowy wynik pomiaru. PLThe subject of the invention is a method of determining the approximate distance of an electromagnetic field source with a magnetic antenna of any and unknown orientation in an electrically inhomogeneous and anisotropic medium, applicable in mine rescue. The method used so far to determine the distance of collapsed miners equipped with individual transmitters is on the principles of radio navigation. The collapsed miner's bearing is made in a remote zone, that is, one in which there is no field component directed along the radius, by means of a receiver equipped with a frame antenna. The minimum signal is determined by the plane of the directional source of the electromagnetic field, commonly called the direction in radio navigation. In practice, the sender must move away from the collapse site and determine the approximate location of the collapsed miner in a graphic way. The above method is possible to be implemented with a vertical, relatively close to vertical, location collapsed miner's transmitting antenna, which is not always fulfilled in practice. An additional difficulty in the bearing of a collapsed miner using the known method is the high intensity of steel structures of the post-collapsed area, which in the extreme case make it impossible to carry out a bearing. a collapsed miner, which in consequence leads to an extension of the rescue operation. The essence of the method according to the invention is that at the reception point in the near and intermediate zone, the greatest amplitude of the magnetic field component is measured, and the source distance of this field is determined by the average value of the real amplitude of the resultant magnetic vector of the excited field component by an elementary magnetic dipole of any spatial orientation, from the distance of the dipole from the point of reception. 5% does not depend on the orientation of the transmit antenna. measurement point 0. At this point, such a location is sought by means of a magnetic antenna antenna at which the maximum signal is obtained. Then the magnetic amplitude of the field component (He,) is measured by the measuring receiving circuit. From the relation r = 0.487% JS / He77 ~, in which J is the intensity of the current flowing in the winding of the magnetic transmitting antenna, S - the total area of all turns of the magnetic transmitting antenna. The product of JS is known according to the technical data of the individual mining transmitter. The value r calculated from the dependence determines the distance of the measurement point 0 from the source of the electromagnetic field m. The method according to the invention is convenient to use, because after one measurement it determines the distance of the electromagnetic field source and gives the possibility of scaling the receiving system in distance units, which ensures an immediate measurement result . PL