Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do oceny stanu izolacji podpór lozyskowych wirnika turbogenera¬ tora za pomoca ciaglego pomiaru napiec walowych turbogeneratora.Na niejednoznacznosc oceny stanu izolacji zasadniczy wplyw ma zlozony charakter napiec na wale turbo¬ generatora. Obiektywny obraz napiec walowych i stopnia zagrozenia lozysk mozna uzyskac tylko przy wykona¬ niu pomiarów w szerszym zakresie.Dotychczas dokonuje sie oceny stanu izolacji na podstawie pomiaru dwóch napiec, a mianowicie napiecia pomiedzy koncami walu turbogeneratora (Ul ) oraz napiecia U2 pomiedzy podpora lozyskowa, a plyta uziemio¬ na przy uziemionym koncu walu turbogeneratora od strony turbiny i zbocznikowanym zwora w filmie olejo- wym. Ocena stanu izolacji podpór lozyskowych polega w tym przypadku na porównaniu wskazan miernika podczas pomiaru obu wymienionych napiec. Stan izolacji uznaje sie za prawidlowy, jezeli wartosc napiecia Ui nie jest wieksza od 5 V oraz gdy: AU = Ui - U2 U, • 100%- — jest mniejsza od 10%.Wada przeprowadzonej w ten sposób oceny stanu izolacji podpór lozyskowych jest róznorodnosc wyników otrzymywanych zaleznie od rodzaju zastosowanego miernika oraz to, ze pomiary te sa realizowane wyrywkowo, a przez to prowadzic moga do blednych wniosków.Wymienionych wad i niedogodnosci jest calkowicie pozbawione urzadzenie do oceny stanu izolacji podpór lozyskowych wirnika turbogeneratora, stanowiace przedmiot wynalazku. Urzadzenie to jest zaopatrzone w znany miernik magnetoelektryczny polaczony z ukladem mostkowym Gretza i posiada dwie szczotki pradowe usytuo¬ wane na wale badanego wirnika turbogeneratora w przeciwleglych koncach tego walu. Istote urzadzenia stanowi to, iz jego miernik magnetoelektryczny, polaczony równolegle z kondensatorem, jest przylaczony do dwóch wierzcholków ukladu mostkowego Gretza zlozonego z czterech diod, a do pozostalych dwóch wierzcholków tego ukladu jest przylaczony styk zbiorczy plytki pierwszej przelacznika pierwszego oraz styki zbiorcze plytki2 97 683 drugiej przelacznika pierwszego i przelacznika drugiego. Uziemiona szczotka pierwsza jest polaczona poprzez dwa rezystory ze stykami nieruchomymi plytki pierwszej przelacznika pierwszego, a poprzez rezystor obciaze¬ nia - z dwoma stykami nieruchomymi plytki drugiej przelacznika pierwszego. Druga szczotka, usytuowana od strony izolowanej czesci walu wirnika turbogeneratora, jest polaczona bezposrednio ze stykiem nieruchomym plytki pierwszej przelacznika pierwszego oraz stykiem nieruchomym przelacznika drugiego, zas poprzez naste¬ pny rezystor — ze stykiem nieruchomym plytki drugiej przelacznika pierwszego. Pozostale styki nieruchome przelacznika drugiego sa przylaczone kolejno do poszczególnych korpusów izolowanych podpór lozyskowych i uszczelnien olejowych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladowym wykonaniu na rysunku, pokazujacym uprosz¬ czony schemat urzadzenia przylaczonego do badanego walu wirnika turbogeneratora.Jak uwidoczniono na rysunku, urzadzenie wedlug wynalazku jest wyposazone w znany miernik magneto* elektryczny /iA, wyskalowany w woltach, miliamperach i procentach, który jest polaczony równolegle z konden¬ satorem C i z dwoma wierzcholkami ukladu mostkowego Gretza, który tworza diody D1? D2, D3, D4. Do pozostalych dwu wierzcholków ukladu mostkowego Gretza sa podlaczone styki zbiorcze przelaczników obroto¬ wych Pn I i Pn II w ten sposób, ze do jednego wierzcholka jest podlaczony styk zbiorczy Z plytki pierwszej przelacznika obrotowego Pn 1.1, a do drugiego wierzcholka- styki zbiorcze Z drugiej plytki przelacznika obro¬ towego pierwszego Pn 1.2 i przelacznika obrotowego drugiego Pn II. Szczotka uziemiona pierwsza SI jest pola¬ czona poprzez rezystor dodatkowy Rd ze stykami nieruchomymi U£ i U0bc. plytki pierwszej przelacznika pierwszego Pn 1.1, a takze przez rezystor dodatkowy regulowany Rdr ze stykami nieruchomymi U£% i U0bc% plytki pierwszej przelacznika pierwszego Pn 1.1 oraz przez rezystor obciazenia Robc ze stykami nieruchomymi 2 i 5 plytki drugiej przelacznika pierwszego Pn 1.2. Szczotka druga S2, usytuowana od strony izolowanej czesci walu turbogeneratora, jest polaczona bezposrednio ze stykiem nieruchomym I plytki pierwszej przelacznika pierwszego Pn LI i stykiem nieruchomym U przelacznika drugiego Pn II oraz przez rezystor bocznikujacy R^ do styku nieruchomego 3 plytki drugiej przelacznika pierwszego Pn 1.2.Do styków nieruchomych 1, 2, 3 ... n przelacznika drugiego Pn II sa przylaczone kolejno korpusy izolowa¬ nych podpór lozyskowych i uszczelnien olejowych wirnika turbogeneratora.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku wynika scisle zjego budowy i przebiega w sposób nastepujacy: Pomiaru napiec walowych i ocene stanu izolacji podpór lozyskowych dokonuje sie przez ustawienie przelaczni¬ ka pierwszego Pn I w pozycji oznaczonej U^ i przelacznika drugiego Pn II w pozycji oznaczonej U. W tym polozeniu miernik magnetoelektryczny \xk je.st polaczony przez uklad mostkowy Gretza Dl, D2, D3, D4 i rezystor dodatkowy Rd jednym biegunem do szczotki uziemionej SI, a drugim biegunem do szczotki S2 — wskazujac napiecie sumaryczne zaindukowane wzdluz walu wirnika turbogeneratora. Przelaczajac przela¬ cznik drugi Pn II w pozycje oznaczone 1,2, 3 ... n dokonuje sie kolejno pomiaru wartosci spadków napiec na izolacjach poszczególnych uszczelnien olejowych i podpór lozyskowych.Celem pomiaru wartosci napiecia sumarycznego bez napiecia o charakterze elektrostatycznym przelacznik pierwszy Pn I przelacza sie w pozycje oznaczona U0^c, a przelacznik drugi Pn II przelacza sie w pozycje ozna¬ czona U. Przy takim polozeniu obu tych przelaczników równolegle do miernika /iA i szeregowo z nim polaczo¬ nego rezystora dodatkowego Rd zostaje podlaczony rezystor obciazenia Robc- W celu pomiaru pradu mogacego - poplynac przez film olejowy z chwila jego przebicia nalezy przelacznik pierwszy Pni przelaczyc w pozycje oznaczona I, a przelacznik drugi Pn II - na odpowiednia pozycje 1,2, 3... n. Przy takim ustawieniu przelaczni¬ ków miernik magnetoelektryczny \xk zostaje polaczony równolegle poprzez uklad prostownikowy Gretza Dl, D2, 'D3, D4 z rezystorem bocznikujacym Rb i izolacja filmu olejowego poprzez szczotke S2 i korpus podpory lozyskowej lub uszczelnienia olejowego.Celem obserwacji zmian procentowych napiecia sumarycznego w czasie nalezy przelacznik pierwszy Pni przelaczyc w pozycje oznaczona U£% i dla wybranego napiecia odniesienia przez przelaczenie przelacznika drugiego Pn II w wybrana pozycje (najkorzystniej U) i regulacje rezystora dodatkowego regulowanego Rdr do¬ prowadzic do wychylenia miernika /uA odpowiadajacego na jego skali procentowej 100%. Przez przelaczanie przelacznika drugiego Pn II w pozostale pozycje uzyskuje sie informacje, jaki procent napiecia wybranego jako napiecia odniesienia, stanowi spadek napiecia na izolacjach poszczególnych podpór lozyskowych. Przy przela¬ czeniu przelacznika pierwszego Pn I w pozycje oznaczona U0bc% uzyskuje sie pomiar procentowy bez napiecia o charakterze elektrostatycznym.Przez porównanie wskazan miernika jkA po dokonaniu wyzej opisanych pomiarów dokonuje sie oceny zmiany stanu izolacji, oceny dobroci kontaktu styku szczotki uziemiajacej, oceny stopnia zagrozenia lozyska z chwila przebicia filmu olejowego oraz stwierdzenie zaistnienia faktu przebicia filmu olejowego.Przeprowadzone próby i doswiadczenia wykazaly wysokie walory uzytkowe urzadzenia wedlug wyna¬ lazku.97683 3 PL