Przedmiotem wynalazku jest bezstykowy czujnik szynowy zwlaszcza do elektronicznego licznika osi sluzacy do wykrycia przejazdu kola pojazdu szy¬ nowego przez okreslone miejsce na torze.Dotychczas znane czujniki dzialajace na zasadzie zmiany natezenia stalego pola magnetycznego po¬ siadaja ruchomy zestyk w obudowie szklanej wy¬ konany z materialu ferromagnetycznego, który jest umieszczony w polu magnetycznem wytworzonym przez zespól stalych magnesów, w miejscu w któ¬ rym wypadkowe pole magnetyczne wytworzone przez poszczególne magnesy znosi sie.Na skutek przejazdu kola pojazdu szynowego pole magnetyczne wytworzone przez stale magnesy zo¬ staje zaklócone. W miejscu umieszczenia zestyku natezenie pola przyjmuje wartosc powyzej zera powodujac namagnesowanie i przyciaganie sie fer¬ romagnetycznych styczek, które zamykaja lub o- twieraja obwód kontrolny. Po przejezdzie kola równowaga pola w miejscu umieszczenia zestyku zostanie przywrócona i nastepuje rozwarcie styczki.Dp wad czujnika szynowego z ruchomym zesty¬ kiem umieszczonym w polu magnetycznym nalezy niepewne zamykanie zestyku przy duzych szybkos¬ ciach ruchu kola ze wzgledu na zbyt krótkotrwa¬ le zaklócenia pola w stosunku do ineracji styczek.Przy stosowaniu czujnika sdo sterowania ukladami elektronicznymi na przyklad w liczniku osi drgan i wibracje zestyku na skutek wstrzasów spowodo¬ wanych przejazdem kola wymagaja zlozonych u- kladów elektronicznych eliminujacych skutki tego rodzaju zjawisk.W opisanych wyzej czujnikach wystepuje zjawis¬ ko tak zwanego klejenia sie zestyku przy niewiel¬ kim rozregulowaniu sie czujnika. Zjawisko to, któ¬ re prowadzi do niewlasciwej pracy czujnika, wy¬ stepuje na skutek duzych róznic w wartosciach natezen pola wymaganego do zwierania i rozwiera¬ nia zestyku. Szklana obudowa zestyku, która jest stosowana w niektórych rozwiazaniach moze ulec latwemu rozbiciu na skutek drgan i wstrzasów powodowanych przez przejezdzajace kolo.Znane sa równiez czujniki bezstykowe, w których stosowana jest cewka umieszczona w poblizu prze¬ jezdzajacego kola pojazdu szynowego. Cewka ta posiada co najmniej jedno uzwojenie przylaczone do ukladu wykrywajacego zmiany indukcyjnosci.Ukladem wykrywajacym zmiany indukcyjnosci jest generator napiecia zmiennego, zas uzwojenie cewki stanowia czesc obwodu rezonansowego tego gene¬ ratora. W czasie przejazdu kola pojazdu szynowe¬ go indukcyjnosc cewki zmienia sie wskutek wply¬ wu duzej masy magnetycznej kola na rozklad zmiennego pola magnetycznego w poblizu cewki.Zmiana ta jest wykrywana przez czestotliwosc drgan.Wada bezstykowego czujnika z cewka umieszczo¬ na w poblizu przejezdzajacego kola pojazdu szyno, wego jest przede wszystkim mala zmiana induk¬ cyjnosci cewki podczas przejazdu kola, na skutek 97 51897 518 3 silnego rozproszenia zmiennego pola pochodzacego od cewki. Wykrywanie malej zmiany indukcyj- nosci wymaga czulych na zaklócenia i trudnych do regulacji ukladów elektronicznych.Celem wynalazku jest opracowanie czujnika nie¬ czulego na wstrzasy i wibracje, malo podatnego na zaklócenia oraz latwego do regulacji.Istota wynalazku polega na wykorzystaniu zna¬ nego zjawiska zmiany natezenia pola magnetycz¬ nego wytwarzanego przez zespól magnesów sta¬ lych pod wplywem przejazdu kola pojazdu szyno¬ wego. W polu umieszczony jest otwarty lub zam¬ kniety rdzen wykonany z materialu ferromagne¬ tycznego posiadajacy jedno lub wiecej przewezen, w których najsilniej wystepuje zjawisko zmiany przenikainosci magnetycznej pod wplywem zmian natezenia pola magnetycznego wywolanego prze¬ jazdem kola. Na rdzeniu umieszczone sa co naj¬ mniej dwa uzwojenia nadawcze zasilane z gene¬ ratora pradu zmiennego i odbiorcze, które jest przy¬ laczone do ukladu wykrywajacego zmiany ampli^ tudy lub fazy sygnalu. Ponadto na rdzeniu ferroma¬ gnetycznym nawiniete jest co najmniej jedno u- zwojenie kompensacyjne przylaczone do zródla sta¬ lego napiecia lub pradu, w celu skompensowania niezrównowazonego stalego pola megnetycznego w miejscu umieszczenia rdzenia ferromagnetycznego.Bezstykowy czujnik szynowy wedlug wynalazku odznacza sie zaletami w stosunku do znanych roz¬ wiazan wynikajacych z zastosowania elementu *bez- stykowego i bezkiercyjnego. Nalezy do nicn pra¬ widlowe dzialanie przy kazdej stosowanej szybkos¬ ci, nie wystepowanie zjawiska klejenia sie zesty¬ ku, niewrazliwosc elementu bezstykowego na drga¬ nia i wstrzasy, oraz odpornosc elementu bezstyko- wego na mechaniczne uszkodzenia, gdyz nie za¬ wiera on kruchych elementów. Uklady elektronicz¬ ne wspólpracujace z tym czujnikiem.sa proste, malo podatne na zaklócenia i latwe do regulacji.Przedmiot wynalazku zostanie blizej przedsta¬ wiony na rysunku przedstawiajacym bezstykowy czujnie szynowy w rzucie aksonometrycznym. 4 Zamkniety rdsen 1 z blachy permalojowej u- mieszczony jest w polu magnetycznym wytworzo¬ nym przez cztery magnesy 2. Rdzen 1 posiada dwa przewezenia 3 na których umieszczone sa cewki nadawcza 4 i odbiorcza 5. Cewka nadawcza 4 jest zasilana z generatora 6 pradu przemiennego, nato¬ miast cewka odbiorcza 5 jest polaczona z wejsciem wzmacniacza selektywnego 7.Bezstykowy czujnik dziala w sposób nizej opisa¬ ny. Podczas zasilania cewki nadawczej 4 napieciem zmiennym z generatora 6 w cewce odbiorczej 5 in* dukuje sie napiecie, (którego wartosc amplitudy i fazy zalezy od wspólczynnika sprzezenia miedzy cewkami 4 i 5. Podczas przejazdu kola pojazdu szynowego nastepuje zaklócenie równowagi pola w miejscu gdzie umieszczony jest rdzen 1. Na sku¬ tek zaklócenia równowagi pola zmienia sie warto&e stalego strumienia magnetycznego w rdzeniu 1 po¬ wodujac na skutelk istnienia przewezen 3 duze zmiany przenikainosci magnetycznej. Zmiany prze¬ nikainosci magnetycznej powoduja zmiany wartosci sprzezenia miedzy cewkami 4 i 5 co prowadzi do zmiany wartosci amplitudy i fazy napiecia uzyski¬ wanego z cewki odbiorczej 5. PL