Najdluzszy czas tiwania patentu do 9 marca 1942 t.W patencie Nr 7132 zastosowane sa dwie magneto-elektryczne maszynki (20 i 23) do wykonywania pomiarów sklado¬ wych poziomych i pionowych szybkosci ka¬ towej celu.Udoskonalenie stanowiace przedmiot wynalazku niniejszego umozliwia stosowa¬ nie, celem wykonania tych pomiarów, szybkosciomierzy (tachymetrów) jakiego¬ kolwiek typu. Przyjmuje sie jednak w o pisie ponizszym, iz stosuje sie tachymetry mechaniczne typu powszechnie uzywanego w przemysle, a które daja zboczenie o tym samym zawsze kierunku i wskazuje war¬ tosc przecietna szybkosci katowej w prze¬ ciagu okreslonego czasu (w przeciagu dwu np. lub trzech sekund).Udoskonalenie to posiada zalety na¬ stepujace: a) Celowniczy nie potrzebuje sledzic za celem tak scisle i stale, poniewaz wy¬ starcza okreslic szybkosc srednia celu, aby praktycznie usunac wszelkie nieregulafno- sci w celowaniu. b) Wskazania sa zawsze scisle, pra-. widlowejniezaleznie^od zmiany temperatury c) Czulosc przyrzadów, wyznaczaja¬ cych poprawki kinetyczne, moze byc po¬ wiekszona dowolnie.Schematyczna fig. 1 rysunku przedsta¬ wia, tytulem przykladu, w jaki sposób mozna okreslic poprawke kinetyczna kata polozenia, o, która wyznacza zgodnie z pa¬ tentem glównym wzót:Id*\ Sin (a0-\-a) 8a Sin o -fc [j^ Snao - ^ Sin a0 Co, «0 We wzorze tym /2 oznacza czas trwania przelotu w powietrzu, f—I skladowa pionowa szybkosci katowej celu, a0 kat polozenia (site) w danej chwili S-po- prawke kinetyczna w kierunku.Schemat na fig. 2 przedstawia, w jaki sposób narzady, stosowane w ukladzie fig. 1, moga byc rozmieszczone, aby mozna je bylo umiescic w schemacie ogólnym, przed¬ stawionym na fig. 2 patentu Nr 7132, Na fig. 1 aa1 oznacza wskazówke tachy* metru stosowanego do wyznaczania sklado¬ wej pionowej szybkosci katowej celu.Wskazówka tat obraca sie okolo osi a i sli¬ zga sie koncem a1 po oporniku kolistym 6 — 61. Przy szybkosci równej zeru koniec a1 znajduje sie w punkcie b i otrzymujemy L i * l**\ zawsze o a1 == KA—I : cc1 oznacza Kat, o jaki nalezalo obrócic dzwignie h k1 dla Otrzymania przesuniecia ih1, jest wiec proporcjonalny do wartosci absolut¬ nej pierwszego wyrazu poprawki s.Nie wystarczy to jednak, poniewaz kie¬ runek obrotu h h1 powinien byc odwrotny, gdy J —I zmienia swój znak. W tym ce* \dtJo lu Stosuje sie: przelacznik p uruchomiany samoczynnie w ten sposób, aby wlaczal, stosownie do kierunku obrotu pokretla „polozenia" badzto opornik i1, badz drugi opornik / j1 identyczny z i i1, i umieszczo- dzwignie, obracajaca sie okolo c, i której koniec c1 przesuwa sie automatycznie po oporniku d — d1 w ten sposób, aby d c1 — k2 f2; e1 przedstawia dzwignie obracajaca sie okolo e, której koniec e1 jest przesuwa¬ ny samoczynnie po oporniku g g1 w ten sposób, aby: g e1= — ; h h1 Sin (a0+a; przedstawia dzwignie obracajaca sie okolo h, której koniec h1 mozna przesuwac od¬ recznie po reostacie i i1; litera k jest ozna¬ czone ogniwo; / l1 oznacza opór staly; m— woltomierz polaczony w szereg z opo¬ rem s s1.Cztery oporniki, ogniwo i woltomierz sa polaczone ze soba, jak to widac z rysunku w ten sposób, aby tworzyly mostek Wheat- stone'a. Wobec tego, obracajac h h1 w ten sposób, aby wskazówke woltomierza utrzy¬ mac na zerze, otrzymamy: ny, jak to widac z rysunku, jako dalszy ciag pierwszego; przelacznik odwracajacy, skladajacy sie z dwu przelaczników g i r, uruchomianych samoczynnie w ten sposób, ze przestawiaja odwrotnie polaczenia wol¬ tomierza m, w chwili gdy h h1 przekracza odstep pomiedzy dwoma opornikami i i1 w/1- Latwo dowiesc, iz gdy wyraz pierwszy poprawki a zmienia znak, zachowujac swa wartosc bezwzgledna, kanonier, któremu zlecono trzymac wskazówke woltomierza m na zerze, musi przesuwac h h1 w ten czyli: . . kl \dl)0 _ hh lda\ Sin fa,+q; Sm «0 _ k3 h\dt)0 Sin a0 *3 Sin K-N — 2 —sposób, aby ja doprowadzic do polozenia hh", przyczem punkt h" okresla sie z rów¬ nania / h" = i K.W samej rzeczy zmiana kierunku obro¬ tu pokretla polozenia (site) pociaga za so¬ ba przedewszyslkiem to, ze p przerywa po¬ laczenie z i i1 i kieruje je na / j1.Przerwanie polaczenia z i i1 wywoluje raptowne odchylenie sie wskazówki wolto¬ mierza m w kierunku, który zmusza obslu¬ gujacego do przesuniecia h h1 w ten spo¬ sób, aby wywolac zmniejszenie i h1.W chwili gdy h h1 dojdzie do /', odchy¬ lenie wskazówki woltomierza m zmienilo¬ by raptownie kierunek, gdyby polaczenia woltomierza pozostaly te same. Lecz prze¬ suniecie przelacznika q r wprawionego w ruch automatycznie, zanim h' przejdzie w /', utrzymuje odchylenie woltomierza w tym samym co i przedtem kierunku, w teu sposób, iz kanonier zmuszony jest w dal¬ szym ciagu przesuwac h h' po //' az do po¬ lozenia h h"; punkt h" okresla sie na pod¬ stawie równania / li" = i h\ Aby osiagnac w sposób samoczynny odejmowanie drugieigo wyrazu a, t j. — Sin a0Cosa0oporniki i i1 i j j1 zostaja u- mieszczone na wycinku osadzonym na ra¬ mieniu n obracaj aoem sie samoczynnie o- kolo h o kat, równy Ma S2 Sin a0 Cos a0 k, 2 Wynika z tego, iz przesuniecia katowe, jakie nalezy nadac dzwigni h h1 dla u- trzymania wskazówki woltomierza m na zerze, równaja sie V \ fAdtl Sm.. ~ i Sin a° Cos a° Przesuniecia te sa wiec w zupelnosci proporcjonalne do poprawki a.Opór / l1 sluzy do ograniczenia inten* sywnosci pradu dostarczanego przez ba- terje k.Opór regulujacy s s1 sluzy dó zmiany czulosci woltomierza dla ulatwienia pracy kanoniera, utrzymujacego wskazówki na zerze. Zaznacza sie, iz okreslanie popra¬ wek kinetycznych odbywa sie zawsze w sposób ciagly, gdyz ograniczylismy sie do zastapienia szybkosci chwilowej szybkoscia przecietna w przeciagu czasu, który mozna dowolnie zmniejszac.Na schematycznej fig 2 wszystkie lite¬ ry zachowuja te same znaczenia, jakie mialy na fig. 1 niniejszego patentu, lecz i cyfry, uzyte na fig. 2 patentu glównego, zachowuja te same znaczenia, jakie tam posiadaly.Szybkosciomierz mechaniczny, zaste¬ pujacy maszyne magneto-elektryczna 23, oznaczony jest cyfra 23', Wprawia go w ruch pokretlo 12, poruszajace równiez przelacznik p (np. zapomoca przekladni ciernej).Pokretlo 40 wprawia w ruch zapomoca slimaka 41 i kola 42 nie jak uprzednio sprezyne spiralna woltomierza 38 (przy¬ rzad ten zostal usuniety) lecz dzwignie h K.Ramie n polaczone jest z drazkiem 65, który sie opiera o beben o krzywej po¬ wierzchni 66.Dzwignie i i1 wprawia w ruch (jak io bylo ze stykiem 36) beben o krzywej po¬ wierzchni 61 o obrysie uksztaltowanym w ten sposób, ze daje on —-zamiast Sin faj+o Sin fa-\-o) ~ ., - . .— -„Opornik g g1 zamienia opor- Sin a0 nik 34 — 35.Dzwignie c c1 wprawia w ruch (jak lo bylo ze szczotka ruchoma 25) wal 78, s!i* mak 80 i kolo 79.Przelacznik odwracaj acy, skladaj acy sie z dwu przelaczników q i r, mozna wy- — 3 -konac w postaci dwu styków ruchomych, przymocowanych do 42 i przesuwajacych sie po dwu pólkolach, umieszczonych na podstawie oporników i i1 oraz / j1.Rozumie sie, iz fig. 2 rysunku przed¬ stawia tylko modyfikacje czesciowe, ja¬ kie nalezy wprowadzic do fig, 2 patentu glównego, aby móc okreslic poprawke a zapomoca tachymetru mechanicznego. Wy¬ znaczanie poprawki a w ten sam sposób pociagnelaby zmiany analogiczne w odpo¬ wiednich tylko czesciach. Wszystkie zas inne czesci nadawacza poprawek pozosta¬ ja takie same. PL