Przedmiotem wynalazku jest uklad tranzystoro¬ wego szeregowego stabilizatora napiecia z tran¬ zystorem szeregowym sterowanym ukladem zasi¬ lanym z odrebnego zródla.W znanych rozwiazaniach tranzystorowych sta¬ bilizatorów napiecia pracujacych w ukladzie z sze¬ regowym tranzystorem regulacyjnym zarówno wyjsciowy tranzystor mocy jak i tranzystory ste¬ rujace wspólpracujace z tranzystorem wyjsciowym w kaskadowym ukladzie Darlingtona posiadaja kolektory polaczone z wejsciem stabilizatora. Po¬ woduje to, ze minimalne napiecie wejsciowe nie¬ zbedne dla poprawnej pracy stabilizatora musi byc wyzsze od wartosci niezbednej dla wyjsciowego stopnia mocy o wartosc napiecia nasycenia tran¬ zystorów sterujacych kaskadowo (polaczonych w ukladzie Darlingtona.Znane sa uklady stabilizatorów posiadajace za¬ silanie kolektorów tranzystorów sterujacych z od¬ rebnego zródla napiecia stalego zasilanego z tran¬ sformatora mocy. Jest to jednak niezgodne ze wzgledu na zwiekszenie ilosci wyprowadzen tran¬ sformatora, komplikacje ukladu polaczen transfor¬ matora poprzez prostowniki ze stabilizatorem jak równiez trudnosci z wlasciwym zabezpieczeniem zwarciowym transformatora posiadajacego uzwo¬ jenie duzej i bardzo malej mocy. Znane sa takze uklady, w których pomocnicze napiecie zasilajace uklad sterujacy stabilizatora uzyskuje sie z tego samego uzwojenia transformatora, które zasila ko- lektor tranzystora szeregowego. Stosuje sie wów¬ czas dodatkowy powielacz napiecia lub dodatkowy filtr pojemnosciowy^ Wada ukladów z dodatko¬ wym filtrem pojemnosciowym jest to, ze przy do¬ brej filtracji filtru podstawowego w obwodzie glównym napiecie pomocnicze tylko nieznacznie przekracza wartosc napiecia zasilajacego kolektor szeregowego tranzystora regulacyjnego, co nie wy¬ starcza do istotnego zwiekszenia sprawnosci ukla¬ du. Stosowanie powielaczy napiecia jest technicz-r nie realizowane tylko przy niektórych ukladach prostowniczych. Wada tych sposobów jest równiez ich nieprzydatnosc przy zasilaniu stabilizatora ze zródla pradu stalego np. akumulatora.Cellem wynalazku jest opracowanie tranzystoro¬ wego szeregowego stabilizatora napiecia stalego (posiadajacego podwyzszana sprawnosc, mogacego pracowac poprawnie niezaleznie od rodzaju zród¬ la napiecia stalego zasilajacego stabilizator.Cel ten zostal osiajgniejty w ukladzie zawieraja¬ cym tranzystorowa przetwornice napiecia, najko¬ rzystniej jednotranzystorowa, na której wyjsciu wlaczony jest prostownik malej mocy, najkorzy¬ stniej jednopolówkowy, którego jeden z zacisków wyjsciowych polaczony jest z zaciskiem wejscio¬ wym stabilizatora napiecia, a drugi polaczony jest z kolektorami tranzystorów sterujacych, a takze z wejsciem zasilajacym ukladu sterowania, którym jest najczesciej scalony regulator napiecia. Dziejki wlaczeniu do ukladu stabilizatora przetwornicy na- 97 35597 355 3 4 piecia i prostownika malej mocy uzyskuje sie zmniejszenie napiecia wejsciowego stopnia mocy, a co za tym idzie zwiekszenie sprawnosci stabili¬ zatora.Uklad wedlug wynalazku jest odtworzony na rysunku, który przedstawia schemat ideowy sta¬ bilizatora.Uklad wedlug wynalazku zawiera tranzystorowa przetwornice napiecia PT, której zaciski wejscio¬ we polaczone sa z zaciskami wejsciowymi stabili¬ zatora napiecia. Przetwornica PT zasila prostow¬ nik malej mocy P, którego jeden z zacisków wyjs¬ ciowych polaczony jest z jednym z zacisków wejs¬ ciowych stabilizatora. Drugi zacisk wyjsciowy pro¬ stownika malej mocy P polaczony jest z wejsciem zasilajacym ukladu sterowania S i kolektorami o ? o m- tranzystorów sterujacych T2 i T3. Kolektor tran¬ zystora mocy Tl zasilany jest z wejscia stabiliza¬ tora, , PLThe subject of the invention is a series transistor voltage stabilizer with a series transistor controlled by a system supplied from a separate source. Known solutions of transistor voltage stabilizers operating in a system with a series regulating transistor, both the output power transistor and the control transistors Ruins working with the output transistor in the Darlington cascade system have collectors connected to the input of the stabilizer. As a result, the minimum input voltage necessary for the correct operation of the stabilizer must be higher than the value necessary for the output power stage by the value of the saturation voltage of cascade control transistors (connected in the Darlington system. There are known stabilizer systems with collector power supply). Transistors for control transistors from a separate DC source supplied from a power transformer, but it is inconsistent with regard to the increase in the number of outputs of the transformer, complications of the transformer connection system through rectifiers with a stabilizer, as well as difficulties with the proper short-circuit protection of the transformer with There are also circuits in which the auxiliary voltage supplying the control system of the stabilizer is obtained from the same transformer winding that feeds the collector of the series transistor. In this case, an additional voltage multiplier or an additional filter container is used. The cross-sectional disadvantage of systems with an additional capacitive filter is that with good filtration of the primary filter in the main circuit, the auxiliary voltage only slightly exceeds the value of the collector supply voltage of the series control transistor, which is not sufficient to significantly increase the efficiency of the system. The use of voltage multipliers is technically not only realized with some rectifier systems. The disadvantage of these methods is also their uselessness when powering the stabilizer from a DC source, e.g. a battery. The aim of the invention is to develop a series transistor DC stabilizer (having increased efficiency, which can work properly regardless of the type of DC voltage source supplying the stabilizer). was achieved in a system containing a transistor voltage converter, most preferably single-transistor, on the output of which a low-power rectifier is switched on, most preferably one-pole, one of the output terminals of which is connected to the input terminal of the voltage stabilizer, and the other is connected to the with the collectors of control transistors, and also with the power supply input of the control system, which is usually an integrated voltage regulator. By including the converter stabilizer at 97 35 597 355 3 4, a low-power voltage rectifier and a five-phase rectifier reduce the input voltage of the stage The circuit according to the invention is reproduced on the drawing, which shows a schematic diagram of the stabilizer. The circuit according to the invention includes a transistor PT voltage converter, the input terminals of which are connected to the input terminals of the stabilizer. voltage congestion. The converter PT supplies a low-power rectifier P, one of the output terminals of which is connected to one of the input terminals of the stabilizer. The second output terminal of the low-power rectifier P is connected to the supply input of the control system S and to the collectors o m- control transistors T2 and T3. The collector of the power transistor T1 is fed from the input of the stabilizer, PL