Przedmiotem wynalazku jest uklad do automatycznego napelniania i sygnalizacji po¬ ziomu cieczy lub materialów sypkich elektroprzewodzacyeh w zbiornikach i silosach zwlaszcza dla pasz gospo¬ darczych^ gdzie sa stosowane rezystancyjne czujniki poziomu w postaci elektrod zwieranych przez czynnik, którego poziom jest kontrolowany. Czujniki te zainstalowane w zbiorniku sluza do wykrywania i sygnalizacji przekroczenia poziomu górnego i dolnego, dia sterowania urzadzeniami napelniajacymi.Stan techniki. Znane uklady do automatycznego napelniania zbiorników, sterujace urzadzeniami napelnia¬ jacymi w oparciu o wspólprace z rezystanycjnymi czujnikami poziomu górnego i dolnego, zawieraja obwody sterujace napedów urzadzen napelniajacych z bezposrednio wlaczonymi czujnikami tak jak przedstawiono w opi¬ sie patentowym PRL Nr 51769, lub czujniki te wlaczone sa w obwody pobudzania przekazników elektromagne¬ tycznych posredniczacych, tak jak przedstawiono w opisie patentowym PRL Nr 56279.W ukladach z bezposrednio wlaczonymi czujnikami rezystancyjnymi w obwody sterownicze napedów urzadzen podajacych czynniki wypelniajace zbiorniki koniczne jest stosowanie znacznych napiec i pradów wystepujacych w czujnikach niezbednych do zalaczania styczników lub wylaczników elektromagnetycznych w ukladach zasilania urzadzen napedowych.Czujniki w tych ukladach musza zapewniac dobra przewodnosc w stanie zwarcia dla uzyskania wartosci pradu niezbednej do zalaczenia stycznika lub wylacznika. Zanieczyszczenia o wlasciwosciach izolujacych nagro¬ madzone w przestrzeni miedzyelektrodowej czujników uniemozliwiaja osiagniecie w obwodzie sterowania nie¬ zbednej wartosci pradu i powoduja bledne dzialanie ukladu. W ukladach z czujnikami rezystancyjnymi wlaczo¬ nymi w obwody pobudzenia posredniczacych przekazników elektromagnetycznych wymagane sa znacznie mniej¬ sze prady pobudzenia tych przekazników w stosunku do styczników lub wylaczników, co z kolei prowadzi do blednego dzialania w przypadku wystapienia zanieczyszczen czujników o wlasciwosciach przewodzacych. Przy wystapieniu tego rodzaju zanieczyszczen czujników jest przewodzony przez nie prad wywolujacy pobudzenie przekaznika mimo, ze poziom czynnika nie osiagnal miejsca zainstalowania czujnika.2 97123 W obu rodzajach ukladów, na czujnikach wystepuja znaczne napiecia stanowiace zagrozenie dla obslugi, a poziom mocy w obwodzie sterowanym czujnikiem powoduje zagrozenie pozarowe przy czynnikach latwopal¬ nych.Istota wynalazku. Istota wynalazku polega na wlaczeniu rezystancyjnych czujników poziomu górnego i dolnego w obwody wejsciowe elektronicznych wzmacniaczy przelaczajacych o dzialaniu progowym, dajacych sygnal na wyjsciu przy zmniejszeniu rezystancji w obwodzie wejsciowym ponizej odpowiedniej wartosci. Wartosc progu rezystancji ponizej której nastepuje zadzialanie ukladu jest tak dobrana by byla wyzsza od rezystancji czujnika w stanie rozwartym zanieczyszczonego substancjami o wlasciwosciach elektroprzewodzacyeh i jednocze¬ snie nizsza od rezystancji czujnika zwartego zanieczyszczonego substancjami o wlasciwosciach elektroprzewodza- cych i jednoczesnie nizsza od rezystancji czujnika zwartego zanieczyszczonego substancjami o wlasciwosciach izolujacych. Wartosc ta jest ustalana przez odpowiedni dobór pozostalych elementów obwodu wejsciowego wzmacniacza. Wyjscia wzmacniaczy przelaczajacych o dzialaniu progowym polaczone sa z ukladami negacji, poprzez które steruja ukladami przekaznikowymi poziomu górnego i dolnego. ^_. Zestyki zwicrne przekazników poziomu górnego i dolnego wlaczone sa w obwód pobudzenia przekaznika wykonawczego^ stfeAijacego napedami urzadzen napelniajacych zbiornik, w ten sposób ze zestyk przekaznika poziomu dolnego jest wlaczony szeregowo do obwodu i jest zbocznikowany zestykami przekaznika poziomu górnego i przekaznika wykonawczego polaczonymi szeregowo. Bocznikowanie to sluzy do podtrzymania dziala¬ nia urzadzen napelniajacych przy przekroczeniu poziomu dolnego i ich wylaczenia przy przekroczeniu poziomu górnego. PrzekazniK wykonawczy steruje obwodami wlaczania i sygnalizacji pracy napedów urzadzen napelniaja¬ cych zbiornik. Ponadto z wyjscia wzmacniacza przelaczajacego poziomu górnego sterowany jest uklad sygnaliza¬ cji przekroczenia poziomu górnego, a z wyjscia ukladu negacji zwiazanego z ukladem wspólpracujacym z czujni¬ kiem poziomu dolnego, sterowany jest uklad sygnalizacji obnizenia sie poziomu ponizej poziomu dolnego.Uklady przekaznikowe poziomu górnego i dolnego najkorzystniej sa wykonywane w postaci ukladów zawierajacych wzmacniacze tranzystorowe poprzez które sa sterowane przekazniki kontaktronowe sterujace swoimi zestykami przekaznik wykonawczy.Uklady sygnalizacyjne przekroczenia poziomu górnego i obnizenia poziomu ponizej poziomu dolnego najkorzystniej sa wykonywane w postaci ukladów zawierajacych wzmacniacze tranzystorowe sterujace przeply¬ wem pradu poprzez diody elektroluminescencyjne stanowiace optyczne wskazniki swietlne.Skutki techniczne. Uklad wg wynalazku zapewnia niezawodne dzialanie kontroli poziomu cieczy lub materialów sypkich elektroprzewodzacych w silosach i zbiornikach dzieki mozliwosci odstrojenia sie od wplywu zanieczyszczen czujników substancjami przewodzacymi w stanie rozwartym i substancjami izolujacymi w stanie zwartym przez czynnik kontrolowany. Ponadto prady i napiecia wystepujace na czujnikach w tym rozwiazaniu sa minimalnej wartosci, stosowany do wysterowania ukladów tranzystorowych i nie stanowia zagrozenia dla obslugi jak i zagrozenia pozarowego przy czynnikach latwopalnych i wybuchowych.Przyklad wykonania. Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony w przykladowym wykonaniu przedsta¬ wionym na rysunku zawierajacym schemat ideowy uklad wg wynalazku.Rezystancyjne czujniki poziomu dolnego Rcz(j i górnego R^g sa zainstalowane w odpowiednich miejscach na kontrolowanym zbiorniku i wlaczone w obwody wejsciowe odpowiednich tranzystorowych wzmacniaczy przelaczajacych o dzialaniu progowym 1 i 2. Czujniki te stanowia czesci dzielników napieciowych Ri, R2 i Rs, R9 polaryzujacych bazy tranzystorów Tx i T4 pracujacych w ukladzie OE, w ten sposób ze przy rezystancji czujników R^d i Rczg powyzej okreslonej wartosci tranzystory te znajduja sie w stanie odciecia i nie daja sygnalu napieciowego na wyjsciowych rezystorach emiterowych R4 i Ri 1. Przy zmniejszeniu sie rezystancji czujników Rcz(j i RcZg ponizej ustalonej ze wzgledu na zanieczyszczenia wartosci, pod wplywem osiagniecia przez czynnik wypelniajacy miejsca ich zainstalowania, nastepuje ich zwarcie i zmiana polaryzacji baz tranzysto¬ rów Tx i T4. W ten sposób sa one wprowadzone w stan przewodzenia i tworzone sa dzielniki napiec wyjsciowych z rezystorów R3, R4 i R10 i Rj x. W tych stanach napiecia wystepujace na rezystorach R4 i Rj 1 stanowia stany logiczne 1 podawane na uklady negacji 3 i 4. Wyjscia ukladów negacji 3 i 4 poprzez uklady separujaco-zasilajace D2, D3, R5 i D6, D7, R12 steruja odpowiednio ukladami przekaznikowymi 5 i 6. Uklady te zawieraja wzmacnia¬ cze tranzystorowe w ukladzie OE na tranzystorach T2 i T5 z rezystorami emiterowymi R6 i Ri 3, sterujace przekaznikami kontaktronowymi poziomu górnego Pg i poziomu dolnego Pj, wlaczonymi w ich obwody kolek¬ torowe. Przekazniki te sa zabezpieczone przy pomocy diod D4 i D8.Przekazniki kontaktronowe Pg i P^ maja swe zestyki wlaczone w obwód pobudzenia przekaznika wyko¬ nawczego Pw, w ten sposób ze zestyk Pdl przekaznika poziomu dolnego Pu jest wlaczony szeregowo do obwodu i jest zbocznikowany zestykami Pgi iPwi przekaznika poziomu górnego Pg i przekaznika wykonawczego Pw polaczonymi szeregowo.97123 3 Przekaznik wykonawczy Pw jest zabezpieczony przy pomocy diody Dj i. Zestyki Pw2 i Pw3 przekaznika wykonawczego Pw sa wlaczone w obwody sterowania i sygnalizacji pracy napedów urzadzen napelniajacych zbiornik Zb, powodujac ich zalaczenie przy pobudzeniu przekaznika Pw. Z wyjscia wzmacniacza przelaczajacego J poziomu górnego, jest sterowany uklad sygnalizacji 7 przekroczenia poziomu górnego, stanowiacy wzmacniacz tranzystorowy w ukladzie OE na tranzystorze T3 z rezystorem emiterowym R7, w którego obwód kolektorowy wlaczona jest dioda elektroluminescencyjna LEDi. Z wyjscia ukladu negacji 4, podlaczonego do wyjscia wzmac¬ niacza przelaczajacego 2 poziomu dolnego, sterowany jest, poprzez uklad separujaco-zasilajacy D9, D10, R14 uklad sygnalizacji 8 obnizenia sie poziomu w zbiorniku Zb ponizej poziomu dolnego. Uklad sygnalizacji 8 stanowi wzmacniacz tranzystorowy w ukladzie OE na tranzystorze T6 z rezystorem emiterowym Ri5 i dioda elektroluminescencyjna LED2 w obwodzie kolektora.Uklad dziala w ten sposób, ze przy pustym zbiorniku Zb, czujniki rezystancyjne poziomu dolnego RCZ(j i górnego Rczg sa w tanie rozwartym i stanowia rezystancje w przyblizeniu nieskonczenie wielka, co powoduje ze tranzystory Ti i T4 w ukladach wzmacniaczy przelaczajacych o dzialaniu progowym 1 i 2 sa w stanie odciecia i na emiterowych wyjsciach tych wzmacniaczy wystepuje stan logiczny 0. Na wyjsciach ukladów negacji 3 i 4 wystepuje wtedy stan logiczny 1, co powoduje pobudzenie ukladów 5 i 6 z przekaznikami kontaktronowymi poziomu dolnego Pd i poziomu górnego Pg. W wyniku zadzialania ukladu przeke mikowego 6 poziomu do^ego zostaje pobudzony przekaznik wykonawczy Pw za pomoca zestyku Pdi. Zadzialanie przekaznika Pw powoduje uruchomienie napedów urzadzen napelniania zbiornika Zb i sygnalizacje ich pracy przy pomocy zestyków Pw2 i PW3. Dzialanie zestyku Pdi jest bocznikowane przez zwarcie zestyku Pwi, polaczonego szeregowo ze zwartym zestykiem Pgi na skutek dzialania ukladu przekaznikowego 7 poziomu górnego. Sterowany z wyjscia ukladu negacji 4, uklad sygnalizacji 8 zostaje takze pobudzony i przez emisje swiatla z diody LED2, sygnalizuje optycz¬ nie, ze poziom wypelnienia zbiornika ksztaltuje sie ponizej poziomu dolnego. Po przekroczeniu poziomu dolne¬ go czujnik rezystancyjny R^d zostaje zwarty i tranzystor T4 zostaje wysterowany w stan przewodzenia i na wyjsciu wzmacniacza przelaczajacego 2 pojawia sie napiecie stanowiace stan logiczny 1. Powoduje to zmiane stanu logicznego na wyjsciu ukladu negacji 4 na 0. W wyniku tego przestaje dzialac uklad przekaznikowy 6 poziomu dolnego i zostaje rozwarty zestyk Pji w obwodzie przekaznika wykonawczego Pw.Przekaznik Pw podtrzymywany jest jodnak wstanie dzialania przez obwód bocznikujacy P^i zlozony z szeregowo polaczonych zestyków Pwj i Fgi. W ten sposób zbiornik Zb jest w dalszym ciagu napelnirny, a jedynie jest wygaszony uklad sygnalizacji 8 poziomu dolnego, sterowany z wyjscia ukladu negacji 4. Przy przekroczeniu poziomu górnego zostaje zwarty czujnik rezystancyjny poziomu górnego Rczg i tranzystor I*! zostaje wysterowany w stan przewodzenia, w wyniku czego na wyjsciu wzmacniacza przelaczajacego 1 pojawia sie stan logiczny 1 podawany na wejscie ukladu negacji 3. Na wyjsciu ukladu negacji 3 nastepuje zmiana stanu logicznego na 0, co powoduje odwzbudzenie ukladu przekaznikowego 5 i rozwarcie zestyku Pgi przekaznika kontakrtonowego Pg w obwodzie wzbudzenia przekaznika wykonawczego Pw. Poniewaz zestyk Pji jest takze rozwarty wiec przekaznik Pw zostaje odwzbudzony, wylaczajac swoimi zestykami Pw2 iPw3 naped urzadzen napelniajacych zbiornik Zb i sygnalizacje ich pracy. Wystepujacy na wyjsciu wzmacniacza 1 stan logiczny 1 pobudza uklad sygnalizacji 7 przekroczenia poziomu górnego, którego dioda elektroluminescencyjna LEDi emituje swiatlo dajac sygnal optyczny przekroczenia poziomu górnego. Przy obnizaniu sie poziomu w pierwszej kolejnosci jest odwzbudzany uklad sygnalizacji 7 po obnizeniu sie poziomu ponizej poziomu górnego, natomiast urzadzenia napelniajace zostaja wlaczone dopiero po obnizeniu sie poziomu ponizej poziomu dolnego.Uklad w uproszczonej formie moze byc wykorzystany tylko do sygnalizacji poziomu górnego i dolnego w zbiorniku przy recznie sterowanych napedach urzadzen napelniajacych. PL