PL97120B1 - Urzadzenie do ustawiania plaszczyzny poziomej - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pre¬ cyzyjnego ustawiania plaszczyzny poziomej, dziala¬ jace skutecznie nawet przy kacie odchylenia osi urzadzenia od pionu w zakresie ± 10°.

Znane urzadzenia do ustawiania plaszczyzny po¬ ziomej sa zaopatrzone w obudowe napelniona cie¬ cza o duzym ciezarze wlasciwym, najczesciej rte¬ cia. W cieczy jest zanurzony plywak, do którego jest przytwierdzony element roboczy wyznaczaja¬ cy samoczynnie plaszczyzne pozioma.

Niedogodnoscia tych znanych rozwiazan jest mo¬ zliwosc wylewania sie i parowania cieczy uzytej do napelniania obudowy. W przypadku uzycia rte¬ ci wystepuja dalsze ograniczenia zwiazane z toksy¬ cznymi wlasciwosciami jej par. Natomiast zasto¬ sowanie zabezpieczen przed wylewaniem sie i pa¬ rowaniem cieczy w postaci membran lub mieszków sprezystych powoduje wprowadzenie do ukladu po¬ ziomujacego duzych bledów, wzrastajacych w mia¬ re wzrostu kata pochylenia obudowy.

Wynalazek ma na celu opracowanie urzadzenia, w którym zostana wyeliminowane opisane niedo¬ godnosci i które ponadto bedzie sie charakteryzo¬ walo dokladnoscia i niezawodnoscia dzialania oraz niewrazliwoscia na drgania podloza.

Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto przez za¬ opatrzenie urzadzenia w hermetycznie zamknieta pierscieniowa komore wypelniona dwoma cieczami o róznych ciezarach wlasciwych. W komorze jest umieszczony pierscieniowy plywak zawierajacy pierscieniowy magnes staly. Nad opisana komora jest zawieszony wahliwie wzgledem centralnej osi symetrii urzadzenia drugi pierscieniowy magnes polaczony sztywno z wahliwym elementem robo¬ czym, wyposazonym w uklad optyczny. Wahliwe zawieszenie elementu roboczego z magnesem i u- kladem optycznym wzgledem obudowy jest zreali¬ zowane za pomoca znanego krzyzowego lozyska nozowego, z tym, ze krawedzie robocze lozyska leza w plaszczyznie srodka ciezkosci zespolu za¬ wieszonego lub powyzej tej plaszczyzny. Magnesy pierscieniowe plywaka i elementu roboczego sa ku sobie zwrócone biegunami o tej samej polaryzacji.

Dwie ciecze wypelniajace hermetyczna komore urzadzenia maja stosunek ciezarów wlasciwych nie mniejszy jak 7:1. Urzadzenie jest zaopatrzone w mechanizm blokady elementu roboczego majacy na celu ochrone lozysk nozowych przez unieru¬ chomienie zespolu wahliwego na okres transportu urzadzenia.

Urzadzenie wedlug wynalazku dziala przy wy¬ korzystaniu poduszki magnetycznej. Magnes ply¬ waka zanurzonego w cieczach ustawia sie zawsze w polozeniu poziomym. Mimo, ze jest on zamknie¬ ty w hermetycznej komorze, jako kazdorazowe po¬ lozenie zostaje odwzorowane przez magnes znaj¬ dujacego sie poza komora elementu roboczego. U- klad optyczny tego elementu, w zaleznosci od swej budowy pozwala na precyzyjne wyznaczenie kie¬ runku poziomego lub pionowego. 971203 Wynalazek jest dokladniej wyjasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym pokazano urzadzenie w przekroju pio¬ nowym.

Urzadzenie ma obudowe 1 w której znajduje 5 sie pierscieniowa komora 2 wypelniona w dolnej czesci rtecia 3 i w górnej czesci woda 4. W wy¬ pelniajacych komore 2 cieczach jest umieszczony pierscieniowy plywak 5 stanowiacy magnes staly pokryty szczelna warstwa tworzywa sztucznego. 10 Komora 2 jest od góry szczelnie zamknieta prze¬ groda 6.

Nad przegroda 6 jest umieszczony wahliwie za¬ wieszony roboczy element 7 z trwale do niego przymocowanym pierscieniowym magnesem 8. Ma- 15 gnes plywaka 5 i magnes 8 sa ku sobie zwrócone biegunami o tej samej polaryzacji. Poprzez linie sil pola magnetycznego tworza one poduszke ma¬ gnetyczna.

Do roboczego elementu 7 za pomoca srub 9 jest 2o sztywno przymocowany optyczny uklad 10. W opi¬ sanym przykladzie urzadzenie sluzy do wyznacza¬ nia dokladnego pionu przy glebieniu szybów gór¬ niczych, w zwiazku z czym optyczny uklad 10 jest wyposazony w pryzmat 11. Miejsce usytuowania 25 optycznego ukladu 10 jest otoczone oslona 12 za¬ opatrzona w boczne okienko 13 i dolne okienko 14.

Roboczy element 7 wraz z magnesem 8, sruba¬ mi 9 i optycznym ukladem 10 stanowi sztywny zespól zawieszony wahliwie za pomoca krzyzowe- 80 go lozyska nozowego. Na rysunku pokazano górny nóz 15, usytuowany prostopadle do plaszczyzny ry¬ sunku, dolny nóz 16 usytuowany w plaszczyznie rysunku i pryzme 17 lozyska nozowego zaopatrzo¬ na w krzyzowo wykonane rowki. Noze sa zabez- 35 pieczone przed mozliwoscia przesuwu w rowkach pryzmy za pomoca kolków 18 i 19. Górny nóz 15 jest swoja podstawa przytwierdzony do obudowy 1, zas dolny 16 do optycznego ukladu 10. Krawe¬ dzie robocze opisanego lozyska nozowego leza nie- 40 co powyzej srodka ciezkosci zespolu zawieszonego lub w tej samej plaszczyznie co srodek ciezkosci.

Urzadzenie jest tez zaopatrzone w mechanizm blo¬ kady zlozony z pokretla 20 polaczonego ze sruba zakonczona plaskim talerzykiem. 4 Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku zosta¬ nie opisane na przykladzie zastosowania go do wyznaczania dokladnego pionu przy glebieniu szybów.

Urzadzenie ustawia sie na dowolnej plaszczy¬ znie w przyblizeniu poziomej. Jesli odchylenie tej plaszczyzny od poziomu nie przekracza 10°, ply¬ wak 5 przyjmuje polozenie dokladnie poziome. Ta¬ kie samo polozenie przyjmuje roboczy element 7.

Przez boczne okienko 13 kieruje sie na pryzmat 11 wiazka laserowa. Po zalamaniu w pryzmacie wia¬ zka wychodzi przez dolne okienko 14 i pada na, dowolny znany test ustawiony w szybie. Punkt pa¬ dania wiazki wyznacza miejsce przebiegania pionu.

Na czas transportu urzadzenia, w celu ochronie¬ nia krawedzi roboczych lozyska nozowego, stosuje sie blokade zespolu wahliwego. Obracajac pokre¬ tlo 20 w kierunku wykrecania polaczonej z nim sruby dociaga sie zespól wahliwy ku górze i unie¬ ruchamia go.

Claims (3)

Zastrzezenia patentowe

1. Urzadzenie do ustawiania plaszczyzny pozio¬ mej zaopatrzonej w zanurzony w cieczy plywak, znamienne tym, ze ma pierscieniowa komore (2) wypelniona dwoma cieczami o róznyclr ciezarach wlasciwych i szczelnie zamknieta za pomoca prze¬ grody (6), a w komorze jest umieszczony pierscie¬ niowy plywak (5) stanowiacy magnes staly, a nad komora (2) jest zawieszony wahliwie drugi pier¬ scieniowy magnes (8) sztywno polaczony z robo¬ czym elementem (7) i optycznym ukladem (10), przy czym magnes plywaka (5) i magnes (8) sa do siebie zwrócone biegunami o tej samej polaryzacji a miejsce zawieszenia zespolu wahliwego lezy po¬ wyzej srodka ciezkosci tego zespolu lub w plasz¬ czyznie jego srodka ciezkosci.

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ciecze wypelniajace komore (2) maja stosunek ciezarów wlasciwych nie mniejszy jak 7 :1.

3. Urzadzenie wedlug zastrz. i; znamienne tym, ze ma mechanizm blokady zlozony z pokretla (20) polaczonego ze sruba zakonczona plaskim talerzy¬ kiem, który przy wykrecaniu sruby wspiera sie o dolna powierzchnie roboczego elementu (Y).97120 8 7 16 / 18 Z0 15 9 17 4 Z 5 \\_ ]j4_ \W_ H t