Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do spinania lancucha w przenosnikach zgrzeblowych.Pozornie proste zadanie polegajace na dociagnieciu ku sobie konców lancucha zgrzeblowego, które maja zostac spiete przez zalozenie zlaczy, sprawia w praktyce powazne trudnosci i powoduje liczne wypadki.Mianowicie na lancuch nalezy wywrzec bardzo wielka sile, aby przez usuniecie z calej jego dlugosci luzów, a równiez i naprezenie jego ogniw, uzyskac zsuniecie konców umozliwiajace laczenie. W tym celu jeden koniec unieruchamia sie w dowolny sposób, np. za pomoca nieruchomej zapory przytwierdzonej do koryta przenosnika badz przylaczonej lancuchami do konstrukcji zespolu napedowego przenosnika. Na drugi koniec wywiera sie sile, aby go dociagnac do unieruchomionego konca. Znane sa rózne urzadzenia do tego celu jak np. silowniki hydrauliczne. Urzadzenia takie musza byc odpowiednio duze, aby wywieraly wymagana sile a przez to sa one klopotliwe w zastosowaniu w warunkach kopalnianych.Od dawna stosowano naciaganie lancucha za pomoc ukladu napedowego przenosnika, nadajac silnikowi obroty w odpowiednim kierunku, po unieruchomieniu jednego konca lancucha. W zaleznosci od charakteru danego ukladu napedowego silnik po wykonaniu pracy naciagania lancucha albo obraca sie dalej przy poslizgu sprzegla albo przestaje sie obracac utrzymujac nadal wywarta sile. Wówczas jest on narazony na uszkodzenie uzwojen pozostajacych pod napieciem. Przy wszystkich tych sposobach dociagania konca z chwila, gdy ten koniec juz znajduje sie w dostatecznej bliskosci, konieczne jest mozliwe szybkie wykonanie polaczenia, a to jest wysoce niebezpieczne. Gdy zdarzy sie np. przypadkowa zmiana napiecia w sieci lub przypadkowa zmiana efektu poslizgu w sprzegle itp. moze to spowodowac rozprezenie lancucha, czyli ucieczke dociagnietego konca.Poniewaz zakladanie zlacza odbywa sie rekami, zdarzylo sie wiele wypadków okaleczenia reki, obciecia palców itp.Znane jest specjalne urzadzenie zapadkowe wlaczone do zespolu napedowego, które ma za zadanie usunie¬ cie wymienionego niebezpieczenstwa. Polega ono na zastosowaniu kola z wystepami i zapadki, która przy obro¬ tach we wlasciwym kierunku przeskakuje po wystepach, a w razie cofniecia sie kola o niewielki kat zahacza sie i powstrzymuje dalszy obrót w niewlasciwym kierunku. I to rozwiazanie nie daje nalezytego bezpieczenstwa2 96 830 pracy, gdyz przy szybkich obrotach kola majacego z koniecznosci duza srednice, zapadka uderzajac o wystepy kolar szybko sie zuzywa lub ulega uszkodzeniu. Ponadto urzadzenie takie nie powinno byc stosowane w kopalniach o zagrozeniu gazowym, gdyz zapadka uderzajac powoduje iskrzenie.Wynalazek polega na umieszczeniu w ukladzie napedowym znanego hamulca ciernego, najkorzystniej hamulca tarczowego-szczekowego. Hamulec cierny nie byl dotychczas stosowany przy sprzeganiu konców lancucha przenosnika. Hamulec ten umieszczony na stale nie dziala przy normalnej pracy przenosnika, zajmuje malo miejsca i jest zawsze gotów do dzialania, gdy zachodzi potrzeba laczenia konców lancucha. Hamulec cierny umieszcza sie na wale wejsciowym przekladni.Jezeli nie ma sprzegla, znajduje sie on miedzy silnikiem a przekladnia, a jezeli jest sprzeglo, znajduje sie on poza sprzeglem, a tym samym eliminuje dzialanie sprzegla przy hamowaniu. Hamulec cierny, który wlaczo¬ ny do zespolu napedowego przenosnika stanowi lacznie z tym zespolem urzadzenie do spinania lancucha, moze byc zaciskany za posrednictwem dzwigni recznej z zapadka, podobnie jak reczny hamulec samochodu, badz dzialaniem silownika hydraulicznego.Bezpieczenstwo wynikajace z zasosowania urzadzenia wedlug wynalazku polegana tym, ze hamulec cierny wyklucza niespodziewana ucieczke dociagnietego konca lancucha, a po zahamowaniu nie wymaga pospiechu w wykonywaniu spinania. Gdy przy unieruchomieniu jednego konca lancucha, drugi koniec dzialaniem silnika zostal doprowdzony do mozliwosci spinania, hamulec zostaje zacisniety i zablokowany zapadka dzwigni recznej lub silownikiem, którego przewody cieczowe zostaly zamkniete. Przy tym silnik nalezy wylaczyc. W najgorszym przypadku moze sie okazac, ze dzialanie hamulca jest zbyt slabe i dociagniety koniec lancucha cofa sie powoli az zmniejszy sie sila naprezenia lancucha do wielkosci która hamulec pokonuje. Przeczekawszy kilka minut po zahamowaniu i stwierdziwszy, ze dociagniety koniec jest istotnie unieruchomiony, mozna przystapic do bezpiecznego spinania konców lancucha.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku schematycznym przedstawiajacym przykladowo fragment przenosnika wraz z ukladem napedowym w widoku z góry.Silnik 1 poprzez sprzeglo 2 i zespól przekladni 3 napedza kolo lancuchowe 4. Przez to kolo przewija sie lancuch, którego koniec 5 nalezy dociagnac do unieruchomionego konca 6, aby te konce spiac ze soba. Koniec 6 zostal unieruchomiony przez zastosowanie ?apory 7 wspartej na scianie danego odcinka koryta 8. Przez uruchomienie silnika 1 w odpowiednim kierunku lancuch zostaje naprezony a koniec 5 dosuniety do konca 6.Wówczas nalezy wlaczyc dzialanie hamulca tworzacego lacznie z zespolem napedowym urzadzenie wedlug wynalazku. Elementy wprowadzone wedlug wynalazku sa nastepujace. Tarcza hamulcowa 9, szczeki 10 na tej tarczy, silownik 11 z ukladem dzwigniowym 12. Z chwila zacisniecia szczek 10 na tarczy 9 wylacza sie silnik i obserwuje sie, czy istotnie koniec 5 jest unieruchomiony. Gdy zahamowanie okaze sie dostateczne, mozna przystapic do bezpiecznego spinania konców 5 i 6 lancucha.^ V4i L .i. 1 PL