Przedmiot wynalazku niniejszego sta¬ nowi przyrzad do utrzymywania srodko¬ wych sprzegów zderzakowych w poloze¬ niu srodkowem.Znane sa podobne przyrzady, w któ¬ rych ustawianie sprzegu w pionowej pla¬ szczyznie srodkowej odbywa sie pod wply¬ wem sily ciezkosci. W tym celu sprzeg jest podparty na podporze zawieszonej waha¬ dlowo/ W iznanych tych przyrzadach sprzeg jest doprowadzany do poziomego poloze¬ nie srodkowego zapomoca sprezyn zawie¬ szonych wahliwie, na których jest umie¬ szczona belka podporowa sprzegu, albo za¬ pomoca sprezyn umieszczonych pomiedzy belka podporowa a sprzegiem. W podob¬ nych przyrzadach mozna zapomoca srub nastawczych regulowac napiecie sprezyn w ten sposób, aby sprzeg przybieral po¬ lozenie pozadane.Znane te przyrzady posiadaja jednak te wade, ze utrzymanie sprzegu na nale¬ zytej wysokosci przestaje byc pewnem, gdy sprezyny, podtrzymujace sprzeg, wo¬ bec wahadlowego zawieszenia, zczasem osiada lub tez gdy zmniejszy sie ich no¬ snosc.Poza tern polaczenie miedzy wahliwem przyrzadem a sprzegiem pozwala jedynie na stosunkowo nieznaczne przesuniecia sprzegu w kierunku osi podluznej pojaz¬ du.W celu zmniejszenia wychylen sprze¬ gu z pionowej plaszczyzny srodkowej po¬ jazdu odpowiednie wahadlo, na którem podparty jest sprzeg, winno byc krótkie.Z drugiej strony wzglad na moznosc dostatecznie wielkich przesuniec sprzegu wjj) laerunJLu osiipodluznej pojazdu pod wplywem wystepujacych ciagnien i ude¬ rzen wymaga wahadel jak najdluzszych, gdyz przy ruchu takim krótkie wahadla stanowilyby przeszkode w podluznych przesunieciach sprzegu.Obydwu tym, wzajemnie sprzecznym wymaganiom znane dotychczas przyrzady powyzej opisanego rodzaju nie czynia za¬ dosc.Wreszcie znane zastosowanie sprezyny podpierajacej sprzeg jest nieodpowiednie, poniewaz jesli zastosuje sie sprezyny twarde, w celu zapobiezenia wychylaniu sie sprzegu przy jezdzie po zlaczach szyn, to stanowia one przeszkode dla wymaga¬ nej swobody ruchu sprzegu w kierunku pionowym, która musi byc zapewniona ze wzgledu na róznice w wysokosci sprzegu, zaleznej od znanych przyczyn (pojazdy prózne i naladowane; obrecze kól, banda¬ ze, resory — zuzyte lub nowe). Jezeli zas sprezyny sa miekkie, to stosunkowo szyb¬ ko wystepuje znaczne skrzywienie sie ich, poza tern wahania sprzegu podczas jazdy staja sie tak znaazne, ze zdolnosc zaha¬ czania sprzegów zostaje zakwestjonowana.Przyrzad wedlug wynalazku usuwa wy¬ mienione braki. Przyrzad ten utrzymuje sprzeg w poziomem polozeniu srodkowem zapomoca sprezyn i jest zawieszony na wahadlach, rózniacych sie dlugoscia za¬ leznie od kierunku wychylenia sprzegu.W tym celu wahadla podzielone sa na czesci o takich wymiarach, aby przy wy¬ chyleniach w kierunku osi podluznej po¬ jazdu wykazywala dzialanie calkowita dlugosc wahadla, przyczem ciezar oddzia¬ lywaj acy na sprzeg ustawialby go w pio¬ nowej plaszczyznie srodkowej, gdy tym¬ czasem przy wychyleniach w kierunku prostopadlym do poprzedniego — wywie¬ ralaby dzialanie tylko czesc calkowitej dlugosci wahadla. Sprzeg jest podparty zapomoca dzwigara poprzecznego, umie¬ szczonego na ukladzie sprezyn, utrzymu¬ jacych go w poziomem polozeniu srodko¬ wem i przejmujacych a zarazem tlumiacych drgania, powstajace podczas jazdy. Uklad sprezyn posiada takie wymiary, ze znosi dzialanie nieuniknionych róznic ciezaru po¬ szczególnych sprzegów nie przeszkadza¬ jac przytern swobodnemu wzajemnemu za¬ haczeniu sie sprzegów nawet wówczas, gay znajduja sie one naprzeciw siebie na róz¬ nych wysokosciach.Uklad sklada sie z dwóch grup spre¬ zyn, z których kazda umieszczona jest na koncu poprzecznego wspornika sprzegu.Jedna sprezyna kazdej grupy oddzialywa przytem bezposrednio na dzwigar po¬ przeczny, a mianowicie z napieciem, mniej- szem o okreslona wartosc od polowy na¬ cisku sprzegu na podpore. A zatem sprzeg, podniesiony ponad wysokosc normalna, nie moze pozostac w tern polozeniu lecz opa¬ da zpowrotem w polozenie normalne.Druga sprezyna kazdej ze wspomnia¬ nych grup — o napieciu dwa razy tak wielkiem jak niedomiar napiecia, jaki wy¬ kazuje pierwsza sprezyna grupy w sto¬ sunku do polowy nacisku sprzegu na pod¬ pore — moze sie rozprezac tylko do po¬ lozenia, odpowiadajacego poiziomemu po¬ lozeniu srodkowemu sprzegu, w którem to polozeniu jest ona utrzymywana zapomo¬ ca oporków. Opisane urzadzenie zapewnia nalezyte tlumienie pionowych drgan sprze¬ gu, wystepujacych przy jezdzie po zla¬ czach szyn lub miejscach podobnych, a przytem nie jiest wrazliwe na róznice cie¬ zaru oraz na róznice w nosnosci resorów, poniewaz napiete sprezyny drugiego ro¬ dzaju posiadaja taki nadmiar nosnosci, ze wyrównywaja te róznice.Przyklad wykonania przyrzadu w mysl wynalazku przedstawiony jest na rysun¬ ku.Fig. 1' przedstawia przyrzad w wido¬ ku zprzodu, t j. tak, jak go widzimy, pa- - 2 —trzac na czolowa sciane pojazdu; fig. 2 przedstawia widok zboku przyrzadu.Na osi a, osadzonej wpoprzek dlugosci wagonu we wspornikach d, przymocowa¬ nych do pudla wagonu, do czolownicy ftrb do belki usztywniajacej pudlo, sa osadzone symetrycznie wzgledem podluznej osi wago¬ nu dwa wygiete w ksztalcie litery U strze¬ miona e, wahajace sie w kierunku osi po¬ dluznej pojazdu. W strzemionach tych e sa osadzone sworznie b, na których, sa za¬ wieszone drazki /, wahajace sie w pla¬ szczyznie prostopadlej do plaszczyzny wa¬ han strzemion; e. Na kazdym sworzniu b sa osadzone dwa drazki / zakonczone sru¬ bami, których nasrubki 6 przytrzymuja plyte p. Plyty p sluza jako podpory spre¬ zyn k, które opieraja sie swym koncem górnym o dno lozyska i, wygietego w ksztalcie litery u i obejmujacego zapomo- ca kolnierzów q drazki /. W lozysku tern i na czopach c jest zawieszony przegub r.Obydwa przeguby r osadzone sa na czo¬ pach koncowych poprzecznej belki g, na której jest umocowany zapomoca sworz¬ nia 2 trzori h sprzegu zderzakowego. Lo¬ zysko i zaopatrzone jest w trzon o, prze¬ suniety przez sprezyne k i zapobiegajacy wyboczeniu tejze. Trzon ten o wystaje z plyty p o tyle, aby pozwalal lozysku i podnosic sie tak wysoko, jak tego moze zajsc potrzeba w czasie ruchu, np. z po¬ wodu ewentualnych róznic wysokosci dwóch sprzegów. Ruch ku górze drazka o ogranicza nakretka 3.Ponad plyta p umieszczona jest druga plyta n równolegla do pierwszej i oddzie¬ lona od niej pochwa s, obejmujaca trzon o. Na plycie tej n opiera sie sprezyna /, która otacza sprezyne k i podpiera swym górnym koncem plyte m, obejmujaca trzon o i ograniczajaca rozprezania sie sprezyny / ku górze, a to dzieki temu, ze w swem najwyzszem polozeniu opiera sie o zgru¬ bienia 4 drazków /.Nosnosc (obciazenie bezpieczne) spre¬ zyny k dobrano w ten sposób, ze jest ona nieco mniejsza od polowy nacisku na bel¬ ke g sprzegu. Nosnosc sprezyny / jest nie¬ co mniejsza od nosnosci sprezyny k i jest dwa razy wieksza od niedomiaru, jaki wy¬ kazuje sprezyna i co do swej nosnosci w porównaniu z przypadajaca na nia czescia, nacisku sprzegu h.W razie ewentualnego stosowania sprzegów róznych typów o bardzo rozma¬ itych ciezarach do jednego i tego samego ukladu sprezyn, mozna wyrównywac wy¬ magane napiecia sprezyn przez wstawia¬ nie tylejek s o rozmaitej wysokosci.Z opisu powyzszego wynika bezposred¬ nio, ze drgania wlasne ukladu sprezyn po¬ wyzej sredniego polozenia sprzegu sa in¬ ne niz ponizej tego polozenia oraz ze sprezyny usiluja ustawic sprzeg w polo¬ zeniu srodkowem.Przyrzad przedstawiony na rysunku stanowi tylko jeden z przykladów wyko¬ nania wynalazku. Przyrzad ten mozna równiez wykonac z pewnemi zmianami, np. zamiast sprezyn srubowych mozna u- zyc plaskich sprezyn albo innych srodków sprezystych, wzglednie mozna zastosowac zderzaki powietrzne lub plynowe.Istota wynalazku polega na ukladzie wahadel oraz zastosowaniu grup sprezyn lub ich równowazników i nadaniu im wska¬ zanej nosnosci. PL